Prof. Dr. Okur’dan Sert Uyarı: “Dini Menfaatlerine Alet Eden Yapılardan Uzak Durun!”

Çorum Türk Ocakları tarafından geleneksel olarak düzenlenen “Ocakbaşı Sohbetleri”nin yeni dönem programları başladı.

Turgut Özal İş Merkezi’ndeki dernek binasında gerçekleştirilen programın ilk konuğu, Hitit Üniversitesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaşif Hamdi Okur oldu.

“Türk İslam Geleneğinde Din-Dünya İlişkisi ve Modernleşme” başlıklı seminerde Okur, İslam düşüncesinde dünya ve ahiret dengesi, Osmanlı modernleşmesi ve Ziya Gökalp’in fikirleri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

İlk programın konuğu Prof. Dr. Okur oldu

Programın açılış konuşmasını Türk Ocakları Çorum Şube Başkan Yardımcısı Dr. Alperen Uluer Yaşar yaptı.

Okur, din-dünya ilişkisi ve modernleşme meselesinin yaklaşık 200 yıldır toplumun düşünce dünyasını etkileyen önemli konular arasında bulunduğunu söyledi.

"İslam'da dünyadan soyutlanmak söz konusu değil"

Kur’an-ı Kerim’de dünya kavramının “yakın hayat” anlamında kullanıldığını belirten Okur, dünya ve ahiret hayatının birbirinden kopuk düşünülmemesi gerektiğini ifade etti.

Kasas Suresi’nde Karun üzerinden verilen örneğe değinen Okur, insanların ahiret için çalışırken dünyadaki sorumluluklarını da unutmaması gerektiğini anlattı.

Okur, Kur’an-ı Kerim’de yer alan “Rabbena atina fi'd-dünya haseneten ve fi'l-ahireti haseneten” duasını hatırlatarak şunları söyledi:

“Dünyada da iyi istiyoruz, ahirette de iyi istiyoruz. Yani dünyadan soyutlanma gibi bir şey Kur'an-ı Kerim'de söz konusu değil. Bu duanın mesajı da dünya ve ahiret arasındaki dengeyi gözetmek.”

Hazreti Peygamber’in hayatının da bu dengeye örnek olduğunu belirten Okur, ibadetlerin yanı sıra aile ve toplum hayatındaki sorumlulukların da önem taşıdığını dile getirdi.

"Dünya, seni Allah'tan uzaklaştıran şeydir"

Türk İslam düşüncesinde dünya ve ahiret dengesinin önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Okur, Mevlana’nın Mesnevi’de kullandığı gemi benzetmesini anlattı.

Mevlana’nın dünyayı yalnızca mal, mülk ve maddi imkânlarla tanımlamadığını belirten Okur, insanı asıl sorumluluklarından uzaklaştıran şeylerin dünya kavramı içerisinde değerlendirildiğini söyledi.

Okur, “Gemi suyun üzerinde yüzer. Ama suyu geminin içerisine doldurursanız ne olur? Batar. Önemli olan kendini imkânlardan soyutlamak değil.” ifadelerini kullandı.

Dinî değerleri çıkarlarına kullanan yapılara dikkat çekti

Seminerde din ve maneviyat üzerinden çıkar sağlayan yapılara da değinen Prof. Dr. Okur, bu tür oluşumların tarih boyunca farklı şekillerde ortaya çıktığını belirtti.

Osmanlı döneminde Kadızadeliler ve Sivasiler arasında yaşanan mücadeleleri örnek gösteren Okur, bazı dinî tartışmaların zamanla toplumsal ve siyasi güç mücadelesine dönüşebildiğini anlattı.

Tarihçi Naima’nın eserinde yer alan “Allah cümlemizi dini ekl-i dünyaya alet eden mekkârdan muhafaza eylesin” ifadesini hatırlatan Okur, dinin kişisel menfaatler için kullanılmasının olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Okur, bu konuda şu değerlendirmede bulundu:

“Bu tür oluşumlara meydan verildiği takdirde senaryo değişmez, aktörler değişir. Yani her zaman bu insanların karşısına geçer ve bunlardan kaybeden de maalesef onların kendilerini nispet ettiği değerlerin kendisi olur.”

"Modernleşmeye uyum sağlamak bir zorunluluktu"

Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecini de değerlendiren Okur, modernleşmenin yalnızca bir tercih olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.

Osmanlı’nın değişen dünya şartlarına uyum sağlamak ve devletin varlığını sürdürebilmek amacıyla yeniliklere yöneldiğini belirten Okur, özellikle askerî alanda başlayan değişimlerin eğitim ve devlet teşkilatına da yansıdığını söyledi.

Geçmişte Müslüman toplumların bilim ve teknolojide öncü olduğu dönemlerde başka toplumlar tarafından örnek alındığını hatırlatan Okur, zaman içerisinde bu üstünlüğün Avrupa’ya geçtiğini anlattı.

Okur, tarihî şahsiyetlerin ve uygulamaların yaşadıkları dönemin şartları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

"Ziya Gökalp'in fikirleri bugün de güncelliğini koruyor"

Konuşmasında Türk düşünce hayatının önemli isimlerinden Ziya Gökalp’in görüşlerine de geniş yer veren Okur, Gökalp’in İslamiyet ile modernleşme arasında zorunlu bir çatışma bulunmadığını savunduğunu belirtti.

1917 yılında çıkarılan Hukuk-ı Aile Kararnamesi’ni örnek gösteren Okur, düzenlemenin farklı dinlere mensup vatandaşların aile hukukuyla ilgili meselelerini ortak bir hukuk sistemi içerisinde ele almayı amaçladığını anlattı.

Kararnamenin 1919 yılında yürürlükten kaldırıldığını hatırlatan Okur, Gökalp’in dinî düşünceyi çağın ihtiyaçlarıyla ilişkilendirme çabasının günümüzde de önem taşıdığını söyledi.

Ahmet Ağaoğlu’nun Gökalp hakkındaki değerlendirmelerine de değinen Okur, “Ziya'nın hedefi dini kaldırmak değil, dine asr-ı hazırla hemahenk bir revnak vermekti.” ifadesini aktardı.

"Dünya, ahirete götüren bir yoldur"

Seminerin sonunda dünya ve ahiret arasındaki dengenin korunması gerektiğini bir kez daha vurgulayan Prof. Dr. Kaşif Hamdi Okur, dinî değerlerin kişisel çıkarlar için kullanılmaması gerektiğini söyledi.

Okur, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Dünya nedir? Ahirete götüren bir yoldur. Bu dengeyi muhafaza etmek gerekir. Bu dengeyi bozan ve işi din ve maneviyat baronluğuna götüren yapılardan uzak durmak gerekir.”

Dinî değerlerin toplum hayatındaki etkisinin kişilere bağlı yapılardan ziyade güçlü kurumlarla desteklenmesi gerektiğine dikkat çeken Okur, Ziya Gökalp ve aynı dönemde Türk Yurdu ile İslam Mecmuası’nda fikir üreten isimlerin çalışmalarının bugün de değerlendirilebileceğini ifade etti.