Antalya'daki 4 bin 700 yıllık batık Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi

Antalya'nın Demre ilçesi açıklarındaki Kekova Adası yakınlarında keşfedilen yaklaşık 4 bin 700 yıllık gemi batığı, Guinness Dünya Rekorları tarafından dünyanın bilinen en eski gemi batığı olarak tescillendi. Akdeniz Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırmalarda ortaya çıkarılan Erken Tunç Çağı'na ait buluntular, Akdeniz'deki deniz ticaretinin geçmişine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Guinness'in resmî kayıtlarında batığın yaşı 4 bin 400 ile 4 bin 700 yıl arasında gösteriliyor.

GUINNESS DÜNYA REKORLARI RESMEN TESCİL ETTİ

Guinness World Records'un resmî internet sitesinde yayımlanan kayda göre Kekova batığı, dünyanın bilinen en eski gemi batığı unvanını aldı. Kayıtta 24 Temmuz 2026 tarihi yer alırken, araştırmanın ön bulgularının aynı tarihte Journal of Maritime Archaeology dergisinde yayımlandığı belirtildi. Keşfin Guinness tarafından tanınması, 4 Kasım 2026'da kamuoyuna yeniden duyuruldu.

Guinness'in açıklamasına göre batığın bulunduğu alan yaklaşık 30 metre derinlikte yer alıyor. Araştırmalarda 30'dan fazla amfora ile Erken Tunç Çağı'na tarihlenen üç taş çapa tespit edildi. Geminin ahşap gövdesi günümüze ulaşmadığı için tarihlendirmede özellikle seramik buluntuların özelliklerinden yararlanıldı.

ÖNCE OSMANLI DÖNEMİNE AİT OLDUĞU DÜŞÜNÜLDÜ

Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü Başkanı Doç. Dr. Hakan Öniz, Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada batığın 2024 yılında keşfedildiğini belirtti. Öniz, ilk incelemelerde kalıntıların Osmanlı dönemine ait olabileceğini düşündüklerini, ancak sonraki araştırmaların çok daha eski bir döneme işaret ettiğini söyledi.

Araştırmacıların Mısır'daki arkeolojik buluntularla yaptığı karşılaştırmalar, Kekova'dan çıkarılan amforaların Erken Tunç Çağı'na ait olduğunu ortaya koydu. Kültür ve Turizm Bakanlığının izinleriyle sürdürülen çalışmalar sonucunda batığın yaklaşık 4 bin 700 yıllık olabileceği değerlendirildi.

ESKİ REKOR YUNANİSTAN'DAKİ BATIĞA AİTTİ

Kekova keşfinin önemini ortaya koyan en somut karşılaştırma, Guinness'in önceki rekor kaydı oldu. Kurumun resmî açıklamasına göre daha önce dünyanın bilinen en eski gemi batığı, Yunanistan'ın Dokos Adası açıklarında bulunan yaklaşık 4 bin 200 yıllık batıktı.

Kekova'daki kalıntıların 4 bin 400 ile 4 bin 700 yıl öncesine tarihlenmesiyle Türkiye, bu kategorideki dünya rekorunun sahibi oldu. Böylece önceki rekordan yaklaşık 200 ila 500 yıl daha eski bir deniz ticareti kalıntısı bilimsel kayıtlara geçti.

GEMİ YAKLAŞIK 10 METRE UZUNLUĞUNDAYDI

Guinness Dünya Rekorları'nın yayımladığı bilgilere göre araştırmacılar, batığın yaklaşık 10 metre uzunluğunda bir ticaret gemisine ait olduğunu değerlendiriyor. Geminin Doğu Akdeniz'den hareket etmiş olabileceği düşünülüyor.

Ahşap yapının korunmaması nedeniyle geminin kesin tasarımı ve izlediği güzergâh henüz belirlenebilmiş değil.

Batıktan çıkarılan amforalar, dönemin ticaret ilişkilerini anlamak açısından önem taşıyor. TÜBİTAK Bilim ve Teknik tarafından yayımlanan değerlendirmede, seramiklerin biçimlerinin Mısır ve Doğu Akdeniz'deki benzer örneklerle karşılaştırıldığı belirtildi.

Farklı üretim özellikleri gösteren kaplar, geminin birden fazla yerleşimle ticari bağlantı kurmuş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

ANTALYA'DA DAHA ÖNCE 3 BİN 600 YILLIK BATIK BULUNMUŞTU

Kekova'daki keşif, Antalya kıyılarında ortaya çıkarılan ilk önemli Tunç Çağı batığı değil. Guinness Dünya Rekorları'nın açıklamasında, Antalya'nın Kumluca ilçesi açıklarında 2018 yılında tespit edilen başka bir ticaret gemisine de yer verildi.

Kumluca açıklarındaki batıkta 2019 yılında gerçekleştirilen su altı kazılarında, milattan önce 16'ncı ve 15'inci yüzyıllara tarihlenen bakır külçeler bulundu. Yaklaşık 3 bin 600 yıllık bu batık, Akdeniz'deki tarihî metal ticaretinin anlaşılmasına katkı sağladı.

Kekova keşfi ise bölgedeki deniz ticaretinin çok daha eski dönemlerine ilişkin kanıtlar sunuyor.

BAKAN ERSOY EKİBİ TEBRİK ETTİ

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 14 Ekim 2026'da yaptığı açıklamada Kekova'daki araştırmaların önemine öne çıktı. Ersoy, yaklaşık 4 bin 700 yıllık amforaların ortaya çıkarıldığını duyurarak çalışmanın bilimsel sorumluluğunu üstlenen Doç. Dr. Hakan Öniz ve araştırma ekibini tebrik etti.

Akdeniz Üniversitesinin resmî açıklamasına göre kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının izinleriyle Antalya Müze Müdürlüğü başkanlığında yürütüldü. Araştırmanın bilimsel sorumluluğunu Doç. Dr. Hakan Öniz üstlendi. Guinness'in kayıtlarında ise çalışmayı yürüten araştırmacılar arasında Dr. Ceyda Öztosun'un da adı bulunuyor.

4 BİN 700 YILLIK ESERLER MÜZELERDE SERGİLENECEK

Doç. Dr. Hakan Öniz'in 4 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre batıktan çıkarılan eserler, koruma ve inceleme işlemlerinin ardından ziyaretçilerle buluşturulacak. Buluntuların bir bölümünün İstanbul Haydarpaşa'daki Dört Deniz Bir Müze projesi kapsamında sergilenmesi planlanıyor.

Eserlerin bir kısmının ise Antalya'nın Kemer ilçesinde hazırlıkları devam eden Akdeniz Sualtı Arkeolojisi Müzesi'nde yer alması öngörülüyor. Öniz, amfora ağırlıklı buluntuların bölgedeki laboratuvarlarda ve Akdeniz Üniversitesinin Kemer'deki su altı arkeolojisi laboratuvarında koruma işlemlerinden geçirildiğini belirtti. Sergilerin kesin açılış tarihleri henüz açıklanmadı.

KEKOVA'NIN KÜLTÜREL MİRAS DEĞERİ GÜÇLENDİ

Demre açıklarındaki Kekova, batık kent kalıntıları ve tarihî kıyı yerleşimleriyle Antalya'nın önemli kültür turizmi merkezleri arasında bulunuyor. Guinness tarafından tescillenen yeni keşif, bölgenin yalnızca antik dönem yerleşimleriyle değil, Erken Tunç Çağı deniz ticaretiyle de bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Batıktan çıkarılan eserlerin Antalya'da sergilenmesi, bölgenin su altı arkeolojisi alanındaki bilimsel birikiminin ziyaretçilere aktarılması açısından yeni bir fırsat oluşturacak. Bununla birlikte Guinness kaydı, batık alanının turistik dalışlara açıldığı anlamına gelmiyor.

Arkeolojik alanlardaki araştırma ve koruma faaliyetleri ilgili kurumların izinleri doğrultusunda yürütülüyor.