Kadınlar ve Gençlere Yeni Umut: SGK’nın Destek Planında Neler Var?

Sosyal Güvenlik Kurumu, çalışma hayatında kayıtlı oranları yükseltmek ve güvencesiz çalışma koşullarını ortadan kaldırmak amacıyla 2027 yılına uzanan kapsayıcı bir strateji metnini kamuoyuna duyurdu. Yapılan planlamaların odak noktasında, bakım sorumlulukları nedeniyle üretim sürecinin dışında kalan kadınlar ile sektöre yeni adım atan gençlerin çalışma hayatına kalıcı şekilde entegre edilmesi yer alıyor. Uluslararası kuruluşların da finansal ve lojistik katkı sunacağı bu hamle bünyesinde, doğrudan nakdi ve eğitim odaklı teşvik mekanizmaları işletilecek.

Yürütülen projeler kapsamında yaşlı bakımı, geriatri, fizik tedavi ve rehabilitasyon ile hemşirelik gibi kritik alanlardan mezun olan genç kadınlara doğrudan istihdam alanları açılması hedefleniyor. Evde bakım yükümlülüğü nedeniyle mesleki yaşamdan kopma riski taşıyan kadın vatandaşlar ise düzenlenecek sertifika programlarıyla tekrar ekonomiye kazandırılacak. Kurum, söz konusu adımlarla hem bakım sektöründeki nitelikli personel ihtiyacını karşılamayı hem de kadınların sosyal güvence şemsiyesi altına girmesini amaçlıyor.

Sosyal Güvenlik Sistemine Yeni Sigorta Modelleri Ekleniyor Yaşlı bakım hizmetlerinin kurumsallaşması amacıyla yürütülen saha çalışmaları sadece doğrudan istihdam imkanlarıyla sınırlı kalmayarak daha geniş bir mevzuat reformuna dönüştürülüyor. Bu doğrultuda Türkiye genelinde uygulanabilirliği tartışılan uzun vadeli bakım sigortası modeline ilişkin detaylı bir altyapı incelemesi başlatıldı. Sürecin ilerleyişini şekillendirecek yeşil kitap çalışmasının hazırlıkları sürerken, konuya ilişkin olgunluk değerlendirme raporlarının neticeleri bekleniyor.

Gündemdeki bir diğer kritik başlık ise ev içi hizmetlerde çalışan personelin durumunu kapsıyor. Uluslararası Çalışma Örgütü ile ortaklaşa kurgulanan proje kapsamında ev temizliği, çocuk ve yaşlı bakımı gibi alanlarda emek verenlerin sisteme dahil edilmesi amaçlanıyor. 2027 yılında başlaması ve 36 ay boyunca kesintisiz devam etmesi planlanan bu uygulamayla, ev işçilerinin insana yakışır çalışma şartlarına ve tam zamanlı sosyal güvenceye kavuşması hedefleniyor.

Genç Çalışanlar Ve İşverenler İçin Dev Bütçeli Destekler Genç işsizlik oranlarını düşürmeyi hedefleyen Young-Up Projesi, Avrupa Komisyonu nezdinde gerekli onayları alarak resmi takvime bağlandı. Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde pilot olarak başlatılacak olan bu çalışma 24 ay boyunca uygulanacak. Toplamda 2.400 genci kapsayacak olan strateji çerçevesinde, 1.200 genç girişimci ile bu işletmelerde istihdam edilecek 1.200 genç personelin giderleri devlet katkısıyla desteklenecek.

Diğer taraftan işveren maliyetlerini hafifletmeye yönelik geniş çaplı prim desteği paketleri de eş zamanlı olarak yürürlüğe giriyor. Yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren işletmelere 6 aya varan sürelerle sigorta primi katkısı sunulacak. Buna ek olarak Uluslararası Göç Örgütü aracılığıyla sağlanan 50.000.000 avro tutarındaki dev bütçeli bir diğer program üzerinden, 5.340 sigortalı çalışan için 12 ay boyunca finansal teşvik ödemesi aktarılacak.

Kayıt Dışı Çalışmayla Mücadelede Denetimler Sıkılaşıyor Teşvik mekanizmalarının yanı sıra denetim sahasında da risk odaklı yeni bir döneme geçiliyor. Veri analizi yöntemleri ve rehberlik faaliyetleriyle desteklenecek olan saha taramalarında, güvencesiz çalışmanın yoğunlaştığı sektörler mercek altına alınacak. Özellikle yabancı personelin yoğun şekilde istihdam edildiği işletmeler denetim önceliğine sahip olacak ve kurallara uymayan iş yerlerine cezai yaptırımlar uygulanacak.

Çalışanların emeklilik haklarını doğrudan etkileyen eksik prim bildirimlerinin önüne geçilmesi amacıyla e-Devlet platformu üzerinden yürütülen kontrol mekanizmaları kritik önem taşıyor. Sigortasız çalıştırma veya kazancı düşük gösterme gibi usulsüzlükler, çalışanların gelecekteki emeklilik aylıklarında ciddi kayıplara yol açıyor. Vatandaşların hizmet dökümlerini sık sık kontrol ederek olası eksiklikleri doğrudan kuruma bildirmeleri hususunda bilgilendirme çalışmaları da kesintisiz sürdürülüyor.