Mardin’de kayaların arasında saklı Manastır!

Mardin’in Nusaybin ilçesinde, Bagok Dağı’nın sarp kayalıkları arasında bulunan ve yörede “Der Xırabe” olarak bilinen Mor Yuhannon Manastırı, harabeye dönüşen görüntüsüyle dikkat çekiyor. Mardinli içerik üreticisi Emrullah Algan’ın havadan görüntülediği tarihi yapı, hem gizemli atmosferi hem de korunmayı bekleyen geçmişiyle yeniden gündeme geldi.

Mardin’in binlerce yıllık kültürel mirası, dağların ve kayalıkların arasında saklı kalmış yapılarıyla dikkat çekmeye devam ediyor. Nusaybin’de, Bagok Dağı’nın yüksek kesimlerinde bulunan Mor Yuhannon Manastırı da bu mirasın az bilinen örnekleri arasında yer alıyor.

Ulaşımın oldukça güç olduğu, belirgin bir araç yolunun bulunmadığı ve patika güzergâhlarla ulaşılabilen manastır, bugün harap durumdaki görüntüsüyle geçmişin izlerini taşıyor.

Mardinli içerik üreticisi Emrullah Algan (@sekizceyrek), sarp kayalıkların arasına kurulan manastırı havadan görüntüleyerek yapının dikkat çekici mimarisini ve çevresindeki doğal dokuyu gözler önüne serdi. Bölgedeki Süryani ailelerden edindiği bilgileri de paylaşan Algan, uzun yıllardır yeterince gündeme gelmeyen bu tarihi yapının yeniden keşfedilmesine katkı sundu.

Yörede “Der Xırabe” adıyla bilinen Mor Yuhannon Manastırı, Mor Evgin Manastırı’nın yakınlarında, Bagok Dağı’nın daha yüksek ve sarp kesimlerinde bulunuyor. Kayalık araziye kurulan yapı, ulaşılması güç konumu ve çevresindeki ıssızlıkla dikkat çekiyor.

Yıpranmış taş duvarları ve zamana karşı direnen mimarisiyle öne çıkan manastır, bölgeyi ziyaret edenlere geçmişin izlerini taşıyan etkileyici bir manzara sunuyor. Algan, kişisel değerlendirmesinde Mor Yuhannon Manastırı’nın atmosferini Mor Evgin Manastırı’ndan daha mistik ve dikkat çekici bulduğunu ifade ediyor.

1700 Yıllık olduğu söyleniyor! Tarihi kayıtlar farklı bir döneme işaret ediyor!

Manastırın yaklaşık 1700 yıllık olduğu yörede dile getirilse de tarihî kaynaklarda yapının geçmişi 9. yüzyıla kadar uzanıyor. Mor Yuhannon Tayyoyo’ya adanan manastırın adı, farklı dönemlere ait tarihî kayıtlarda da geçiyor. Bu nedenle yapının kesin yaşının bilimsel araştırmalarla değerlendirilmesi önem taşıyor.

Süryani kültürü ve inanç tarihi açısından önem taşıyan manastır, yalnızca mimari kalıntılardan ibaret değil; aynı zamanda bölgenin çok katmanlı geçmişini yansıtan bir kültür mirası niteliği taşıyor.

Tarihî manastırın mevcut durumu, kültürel mirasın korunması konusunu da gündeme getiriyor. 2020 yılında alınan koruma kurulu kararıyla tescillenen ve I. grup yapı olarak belirlenen Mor Yuhannon Manastırı’nın, bugün harap görüntüsünden kurtarılarak gelecek kuşaklara aktarılması gerektiği değerlendiriliyor.

Algan, manastırın restorasyon görmediğini belirterek yapının korunmasına yönelik adımların önemine dikkat çekiyor. Süryani cemaatinden duyduğu bilgilere göre restorasyon konusunda çeşitli çekinceler bulunduğunu aktaran Algan, Avrupa Birliği ve farklı kaynaklardan sağlanan desteklerin paylaşımıyla ilgili kaygıların da bu süreçte etkili olabileceğinin kendisine söylendiğini ifade ediyor.

Ancak bu iddiaları doğrulayan bağımsız bir belge veya resmî açıklama bulunmadığından, restorasyonun neden gerçekleştirilmediğine ilişkin kesin bir yargıya varılamıyor.

UNUTULMAYA YÜZ TUTMUŞ MİRASIN YENİDEN KEŞFEDİLMESİ GEREKİYOR

Mardin’in tarihî mirası denildiğinde akla ilk gelen yapıların dışında, dağların ve kayalıkların arasında keşfedilmeyi bekleyen daha pek çok eser bulunuyor. Mor Yuhannon Manastırı da konumu, mimarisi ve geçmişiyle bu eserler arasında özel bir yere sahip.

Uzmanlar tarafından yapılacak bilimsel incelemeler, yapının mevcut durumunun belgelenmesi ve uygun koruma çalışmalarının yürütülmesi, manastırın geleceği açısından önem taşıyor. Emrullah Algan’ın havadan görüntülediği bu yapı, bir yandan Mardin’in saklı tarihini gözler önüne sererken diğer yandan kültürel mirasın korunması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.

Bagok Dağı’nın sarp kayalıkları arasında sessizliğe bürünen Mor Yuhannon Manastırı, geçmişin izlerini geleceğe taşıyabilmek için ilgi ve koruma bekliyor.