COP31 Başladı, İklim Krizi Gündemde; “İstanbul Depreme, Gümüşhane İklim Krizine Hazırlanmalı!”

Dünya liderleri, iklim politikalarını ve geleceğin çevre stratejilerini konuşmak üzere Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nde dün bir araya gel...

Dünya liderleri, iklim politikalarını ve geleceğin çevre stratejilerini konuşmak üzere Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nde dün bir araya geldi. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin katılımıyla gerçekleştirilen zirve, 12 gün boyunca iklim değişikliğiyle mücadeleden su kaynaklarının korunmasına, gıda güvenliğinden temiz enerjiye kadar pek çok önemli başlığı gündeme taşıyacak.

Ancak dünyanın konuştuğu iklim krizinin etkileri yalnızca uluslararası toplantı salonlarında tartışılan başlıklardan ibaret değil. Değişen mevsimler, düzensiz yağışlar, artan sıcaklıklar ve su kaynaklarındaki azalma, Anadolu’nun pek çok kentinde olduğu gibi Gümüşhane’de de kendisini hissettirmeye başladı.

Kent merkezinde sahil bölgelerinde yetiştiği bilinen bir kestane ağacının meyve vermesi, bu değişimin dikkat çeken örneklerinden biri olarak gündeme gelmişti. Harşit Çayı’nda yaşanan debi düşüşü, tarımsal üretimde karşılaşılan sorunlar ve madencilik faaliyetlerinin doğal çevre üzerindeki etkileri de Gümüşhane’nin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Peki, COP31’de alınacak kararların Gümüşhane gibi kentler için karşılığı ne olacak? Değişen iklim koşulları kentin tarımını, su kaynaklarını ve kültürel mirasını nasıl etkileyecek? Gümüşhane bu sürece ne kadar hazırlıklı?

Gümüşkoza’ya değerlendirmelerde bulunan TEMA Gümüşhane İl Temsilcisi Doç. Dr. Neva Doğan, iklim krizinin yalnızca çevre başlığı altında ele alınamayacağını, doğrudan insan yaşamını ve kentin geleceğini ilgilendiren bir afet riski olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“İklim Krizi İçin de Afet Hazırlığı Yapılmalı” İklim değişikliğinin etkilerinin yalnızca doğal yaşamla sınırlı kalmayacağını belirten Doğan, insanların sosyal hayatından üretim alışkanlıklarına kadar pek çok alanın bu süreçten etkileneceğini ifade etti.

Doğan, İstanbul’da olası bir depreme karşı yürütülen hazırlıkların iklim krizi açısından da örnek alınması gerektiğine dikkat çekerek, kentlerin değişen iklim koşullarına karşı önceden hazırlanmasının önemini vurguladı.

“Biz iklim krizinin de bir doğal afet gibi ele alınmasından yanayız. Çünkü mesele sadece kuş, böcek meselesi değil; insanların sosyal hayatını da etkileyecek bir gerçeklik” diyen Doğan, aşırı sıcaklıklar, ani soğumalar, kuraklık ve sel gibi olayların Gümüşhane’nin yaşam koşullarını doğrudan değiştirebileceğini kaydetti.

“Gümüşhane Elmasını Amasya’dan Alan Bir Şehir Olmamalı” İklim değişikliğinin en somut etkilerinden birinin tarımsal üretimde görülebileceğini belirten Doğan, mevsimlerin alışılmış düzeninden uzaklaşmasının ağaçların çiçeklenme dönemlerini de değiştirdiğini söyledi. Özellikle erken çiçeklenmenin ardından yaşanan ani don olaylarının meyve üretiminde kayıplara neden olabildiğini belirten Doğan, Gümüşhane’de ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinin eski düzeninde yaşanamadığına işaret etti.

“Birden bakıyorsunuz mont giyerken tişört giymeye başlıyoruz. Ağaçlarımız çiçek açıyor, ardından bir don vuruyor. İşte o yıl ceviz alamıyoruz, elma alamıyoruz” ifadelerini kullanan Doğan, iklim koşullarındaki değişimin yerel tarımsal değerlerin geleceğini de tehdit ettiğini dile getirdi.

Gümüşhane’nin kendine özgü elma çeşitlerinin korunması gerektiğini vurgulayan Doğan; “Gümüşhane deyince akıllara elma gelir. Biz bugün o türlerden kaçına sahibiz? Gümüşhane elmasını Amasya’dan alan bir şehir olmamalı Biz kendi elmamızı üretebilmeliyiz” dedi.

Gümüşhane’nin Yüzde 93’ü Maden Ruhsatlı Gümüşhane’nin çevresel geleceği açısından yalnızca iklim değişikliğinin değil, madencilik faaliyetlerinin de dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Doğan, kentteki maden ruhsatlarının kapladığı alana ilişkin çarpıcı bir veriyi paylaştı. Gümüşhane’nin yüzde 93’ünün maden ruhsatlı olduğunu belirten Doğan, TEMA olarak madencilik faaliyetlerinin tamamına karşı olmadıklarını, ancak doğaya zarar veren uygulamalara karşı mücadele ettiklerini ifade etti.

Madencilik faaliyetlerinin su kaynakları, toprak ve tarımsal üretim üzerinde oluşturabileceği etkilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyleyen Doğan, özellikle köylerde içme suyu ve dere kirliliğine ilişkin şikâyetlerin yaşandığını aktardı.

İklim krizi ile madencilik faaliyetlerinin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirten Doğan, çevresel sorunların birbirini tetikleyebileceğine dikkat çekerek; “İklim krizi bir problem. Ama madencilik faaliyetlerine baktığımızda tıpkı iklim krizi gibi benzer krizleri, benzer sorunları yaratacak bir unsur da madenciliktir.

İnsanlar, ‘Köyümde artık suyumuzu içemez olduk, dereden pis su akıyor’ diyor. Dereden pis su akması toprağın kirlenmesi, toprağın kirlenmesi de orada tarım yapılamaması demek” şeklinde konuştu.

Fasulye, Dölek Güveci ve Yerel Değerler Risk Altında İklim krizinin Gümüşhane açısından bir başka önemli boyutunun da kültürel miras olduğunu belirten Doğan, kentin coğrafi işaretli ürünlerinin ve geleneksel üretim biçimlerinin korunması gerektiğini söyledi.

İklim koşullarındaki değişimin yalnızca bugünkü üretimi değil, gelecek nesillere aktarılacak yerel değerleri de etkileyebileceğini ifade eden Doğan, Gümüşhane’nin fasulyesi, Dölek güveci ve diğer yöresel ürünlerinin bu açıdan önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.

“Bizim coğrafi işaretli bir sürü ürünümüz var. Her gün yenileri ekleniyor. Fasulyemiz, Dölek güvecimiz ve diğer değerlerimiz bizim kültürel mirasımız. Biz yarın öbür gün bunlardan olabiliriz. Bu değerlerimizi kaybedebiliriz.

Biz gelecek nesillere ne aktaracağız? Amacımız bunları iklim krizine kurban vermemek olmalı” diyen Doğan, yerel değerlerin korunmasının iklim değişikliğiyle mücadele politikalarının da bir parçası olması gerektiğini vurguladı.

Kurumlara Dijital Sadeleşme Çağrısı İklim kriziyle mücadelede sorumluluğun yalnızca vatandaşlara yüklenmemesi gerektiğini belirten Doğan, kamu kurumlarının da kendi faaliyetlerinin çevresel etkilerini gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. Bu kapsamda dijital kirliliğe dikkat çeken Doğan, gereksiz e-posta yazışmaları, veri depolama alışkanlıkları, fotoğraf ve video paylaşımları ile yapay zekâ kullanımının enerji ve su tüketimi üzerinden çevreye etkileri bulunduğunu ifade etti.

Dijital sistemlerin çalışması için enerji tüketildiğini, veri merkezlerinin soğutulmasında ise su kaynaklarından yararlanıldığını hatırlatan Doğan, kurumların gereksiz veri üretimini ve depolamasını azaltacak bir anlayış geliştirmesi gerektiğini belirtti.

Kamu kurumlarının kendi bünyelerinde dijital sadeleşme adımları atmasının önemine değinen Doğan, “Kurumların; ‘Ben bu dijital kirliliğin önüne geçmek için kendi kurumumda bunu minimuma indirmeye çalışıyorum’ deyip adım atmaya artık başlaması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

İklim krizinin yalnızca yere çöp atmamak ya da plastik kullanımını azaltmak gibi bireysel önlemlerle çözülebilecek bir sorun olmadığını vurgulayan Doğan, belediyelerden kamu kurumlarına, ilgili bakanlıklardan sivil toplum kuruluşlarına kadar tüm kesimlerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti.

Son bir ayda gumuskoza.com.tr sitesinde 626.823 gerçekleşti.