Yumaklı: Hayvancılık desteği 2027’de 54,5 milyar liraya çıkacak

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2026’da hayvansal üretime ayrılan desteğin bir önceki yıla kıyasla yüzde 39,5 artırılarak 38,5 milyar liraya çıkarıldığını hatırlattı. Yumaklı, 2027 yılı için destek bütçesini yüzde 41,5 artırıp 54,5 milyar liraya yükseltmeyi planladıklarını belirtti.

Bu artışın Yüce Meclisin onayına bağlı olduğunu ifade eden Yumaklı, açıklamayı Ankara Lalahan’daki Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde açılan Genomik Test Merkezi’nde yaptı. Açılış programına AK Parti Ankara Milletvekili Jülide Sarıeroğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürü (TAGEM) Dr.

Mustafa Altuğ Atalay ile Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar da katıldı. Yumaklı, hayvancılığı yalnızca bir üretim faaliyeti olarak görmediklerini; gıda arz güvenliği, kırsal kalkınma ve üreticilerin geleceği açısından önemli bulduklarını söyledi.

Üreticinin emeğinin korunması, işletmelerin ayakta kalması ve gençlerin kendi memleketlerinde üretim yapabilmesinin öncelikleri arasında yer aldığını belirtti. ÜRETİMDE VERİM VE KALİTE HEDEFİSektörde hedeflerinin yalnızca daha fazla hayvan yetiştirmek olmadığını vurgulayan Yumaklı, nicelikten çok niteliğe odaklandıklarını kaydetti.

Daha verimli, sağlıklı ve kaliteli üretim için bilimin, teknolojinin ve üretici deneyiminin bir araya getirilmesi gerektiğini söyledi. Genomik Test Merkezi’nin de bu hedefe katkı sağlayacağını aktardı. Yumaklı’nın verdiği bilgiye göre hayvancılık sektörüne son 24 yılda sağlanan desteklerin toplamı 663 milyar liraya ulaştı.

Bu dönemde büyükbaş hayvan varlığı yüzde 80, küçükbaş hayvan varlığı yüzde 91, kırmızı et üretimi yüzde 144, süt üretimi ise yüzde 155 arttı. Türkiye, sığır sütü üretiminde dünyada 10’uncu, Avrupa Birliği’nde 3’üncü; sığır eti üretiminde dünyada 8’inci, Avrupa’da 1’inci sırada bulunuyor.

AŞI ÇALIŞMALARI VE HAYVAN SAĞLIĞIBakan Yumaklı, Şap Enstitüsü’nün uluslararası standartlara yükseltileceğini, Ankara Etlik ve İstanbul Pendik’te aşı üretim merkezleri oluşturulduğunu belirtti. Yerli aşı geliştirme kapasitesinin arttığını kaydeden Yumaklı, veteriner kontrol laboratuvarının ileri biyogüvenlik standartlarına taşındığını söyledi.

Koyun, keçi çiçeği ve vebası aşılarını birleştirme çalışmasının tamamlandığını, saha denemelerinin sürdüğünü bildirdi. Mavi dil hastalığına karşı aşı geliştirme çalışmaları da devam ediyor. Yumaklı, hayvan sağlığını korumanın yanı sıra yeni doğan hayvan kayıplarını azaltmaya çalıştıklarını ifade etti.

Çalışmalar sonucunda koyun, keçi ve brusella mihraklarında yüzde 68, mavi dilde yüzde 70, koyun keçi çiçeğinde yüzde 41 azalma sağlandığını belirterek amaçlarının bu oranları sıfıra indirmek olduğunu söyledi. Bulaşıcı hastalıklar ve diğer nedenlerle meydana gelen yavru kayıplarındaki tazmin miktarının yüzde 100 artırıldığını açıklayan Yumaklı, bu yıl buzağı başına 20 bin lira, kuzu-oğlak atığı için 4 bin lira destek ödemesi yapılacağını bildirdi.

Veteriner yol kontrol noktalarının önümüzdeki hafta İstanbul’da açılacağını belirten Yumaklı, büyükbaş hayvanların doğumdan kesime kadar dijital ortamda izlenmesini sağlayan güvenli elektronik küpe ve izleme sisteminin de hayata geçtiğini söyledi. Devletin, yetiştiricilerden aşı ve küpe ücreti almamaya karar verdiğini, bu giderleri karşılayacağını kaydetti.

GENETİK KAPASİTEYE DNA ANALİZİGenomik Test Merkezi’nin stratejik bir yatırım olduğunu söyleyen Yumaklı, hayvanların genetik potansiyelinin DNA analizleriyle erken yaşta belirlenebileceğini ve damızlık seçimlerinin buna göre yapılacağını ifade etti. Böylece daha doğru damızlık seçimi, yüksek verim, düşük maliyet ve güçlü işletmeler hedefleniyor.

Genomik seleksiyon projesinin Siyah Alaca ırkıyla başladığını, Simental ırkının 2022’de projeye dahil edildiğini aktaran Yumaklı, 2025’te diğer ırk ve türleri de kapsayacak Ülkesel Genomik Seleksiyon projesinin hazırlandığını belirtti. Referans popülasyonda 35 bin 372 hayvana ulaşıldığını kaydeden Bakan, 2023’ten itibaren damızlık işletmelerde doğan dişi buzağılara devlet desteğiyle genomik test yapıldığını söyledi.

Bugüne kadar bu işletmelerde 7 bin 659 buzağının testi yapılarak damızlık değeri belirlendi. Yumaklı, hedeflerinin kendi verisini üreten, genetik kapasitesini geliştiren ve ıslah çalışmalarını bilimsel temelde yürüten bir Türkiye olduğunu ifade etti.