Deprem bilimci Ramazan Demirtaş açıkladı: Bu kentler deprem riski altında!

Marmara Denizi'nde, Bursa'nın Mudanya ilçesi açıklarında 14 Kasım 2026 tarihinde meydana gelen 3,9 büyüklüğündeki deprem, bölgedeki fay hatlarını yeniden gündeme taşıdı. Deprem bilimci Dr. Ramazan Demirtaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Gemlik Körfezi ve çevresindeki sismik hareketliliği değerlendirerek özellikle İznik-Mekece fay segmentine ilişkin uyarılarda bulundu.

Deprem Gemlik ve Zeytinbağ segmentleri arasında meydana geldi

Dr. Ramazan Demirtaş, 14 Kasım 2026 saat 03.43'te meydana gelen 3,9 büyüklüğündeki depremin Mudanya'nın yaklaşık 6,5 kilometre açığında kaydedildiğini belirtti. Depremin, 4 Aralık 2023 tarihinde 5,1 büyüklüğünde deprem ve ardından yaklaşık 250 artçı sarsıntının yaşandığı Gemlik segmenti ile Zeytinbağ segmenti arasındaki açılmalı sıçrama bölgesinde gerçekleştiğini ifade etti.

Demirtaş, aynı bölgede 23 Şubat 2024 tarihinde meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki depremin çevresinde büyüklükleri 1,0 ile 3,4 arasında değişen altı depremin kaydedildiğini aktardı. Ayrıca 18 Mart 2024 tarihinde saat 09.03 ile 14.26 arasında büyüklükleri 0,7 ile 2,3 arasında değişen 12 depremin meydana geldiğini bildirdi.

İznik-Mekece fayında 961 yıllık sismik boşluk

Geyve-Mekece-Gemlik fay kolunun yapısına ilişkin bilgiler paylaşan Demirtaş, Geyve segmentinin 65 kilometre uzunluğunda olduğunu ve son depremini 1296 yılında ürettiğini belirtti. İznik-Mekece segmentinin 45 kilometre uzunluğunda olduğunu ve son büyük depreminin 1065 yılında meydana geldiğini ifade eden Demirtaş, Gemlik segmentinin ise 30 kilometre uzunluğunda olduğunu ve son depreminin 1419 yılına tarihlendirildiğini kaydetti.

Demirtaş, 25 kilometre uzunluğundaki Gençali segmentinin son deprem tarihinin ise bilinmediğini aktardı. Özellikle İznik-Mekece segmentine dikkat çeken Demirtaş, 1996 yılında Yılmaz ile birlikte yaptıkları çalışmada da ele aldıkları sismik boşluğun, deprem üretme potansiyeli bakımından yüksek risk taşıdığını belirtti.

Fay hatlarında biriken hareket miktarını açıkladı

Geyve-Mekece-Gemlik fay kolunun yıllık kayma hızının 2 ile 3 milimetre arasında değiştiğini belirten Demirtaş, bu nedenle ortalama deprem tekrarlanma aralığının 1100 yıl ve yaklaşık 100 yıllık sapma payıyla değerlendirilebileceğini ifade etti. Ancak depremlerin belirli ve değişmeyen aralıklarla meydana gelmediğini vurguladı.

Yıllık kayma hızının 3 milimetre olarak kabul edilmesi durumunda Geyve segmentinde 2,19 metre, İznik-Mekece segmentinde 2,88 metre ve Gemlik segmentinde yaklaşık 1,85 metre hareket birikimi hesaplanabileceğini aktardı. Demirtaş, söz konusu birikimlerin 6,5 ile 7,0 büyüklüğü aralığındaki depremlerle ilişkilendirilebileceğini ifade etti.

Bununla birlikte yıllık kayma hızındaki farklılıkların önemli belirsizlikler oluşturduğunu, bu nedenle deprem tehlikesinin kesin bir formülle ortaya konulamayacağını belirtti.

Son dört yıldaki depremlere dikkat çekti

Demirtaş, 2023 ile 2026 yılları arasında meydana gelen depremlerin fay segmentlerinin uç kesimlerinde ve komşu bölgelerde kümelendiğini bildirdi. Bu süreçte ana fay segmentlerinin gövdelerinde belirgin hareketlilik görülmezken segment uçları ve çevredeki faylarda deprem kümelenmelerinin devam ettiğini ifade eden Demirtaş, söz konusu hareketliliği olası bir hazırlık evresi kapsamında değerlendirdi.

4 Aralık 2023 tarihinde meydana gelen 5,1 büyüklüğündeki deprem ve yaklaşık 250 artçı sarsıntı, 23 Şubat 2024 tarihindeki 4,1 büyüklüğündeki deprem, 2024-2026 dönemindeki küçük depremler ve 14 Kasım 2026 tarihinde kaydedilen 3,9 büyüklüğündeki sarsıntının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Demirtaş, bu depremlerin 961 yıldır büyük deprem üretmediğini belirttiği İznik-Mekece segmentiyle ilişkili bir hazırlık evresinin işaretleri olabileceği görüşünü paylaştı.

Bursa, Yalova ve Kocaeli için yapı güvenliği uyarısı

Deprem bilimci Demirtaş, 23 Şubat 2024 tarihinde Gemlik çevresinde meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki depremin bazı yapılarda hasara neden olduğunu hatırlattı. Gemlik'teki gevşek ve suya doygun zemin koşullarının deprem hareketini büyütebileceğini belirten Demirtaş, daha büyük bir depremde karşılaşılabilecek sonuçlar açısından bu durumun dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Gemlik, İznik, Bursa, Gölcük, Yalova, İzmit, Yenişehir, İnegöl ve Mudanya'daki depreme dayanıksız yapıların oluşturduğu risklere dikkat çeken Demirtaş, söz konusu yerleşim alanlarında yapı güvenliğinin artırılmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması çağrısında bulundu. Depreme dirençsiz yapıların ulusal ölçekte hazırlanacak bir program ve bütçelendirmeyle ortadan kaldırılması gerektiğini belirten Demirtaş, bu sayede olası can kayıplarının ve risklerin azaltılabileceğini ifade etti.

Depremin ne zaman olacağı kesin olarak bilinemiyor

İznik-Mekece segmentindeki sismik boşluğun ve son yıllarda artan deprem hareketliliğinin önemine işaret eden Demirtaş, buna rağmen olası bir depremin gerçekleşeceği tarihin kesin olarak belirlenemeyeceğini vurguladı. Depremlerin yıl, ay, gün ve saat düzeyinde öngörülemeyeceğini belirten Demirtaş, belirsizlikler nedeniyle hazırlık çalışmalarının ertelenmemesi gerektiğini ifade etti.

Bölgedeki risk artırıcı unsurların ortadan kaldırılmasına yönelik kapsamlı adımlar atılması çağrısında bulunan Demirtaş, özellikle zemin koşulları elverişsiz olan yerleşimlerde yapı güvenliğine öncelik verilmesi gerektiğini kaydetti.

Afet yönetiminde risk odaklı yaklaşım çağrısı

Türkiye'deki afet yönetimi anlayışının değiştirilmesi gerektiğini savunan Demirtaş, deprem meydana geldikten sonra yürütülen arama kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmalarına odaklanmak yerine, afet öncesindeki risk azaltma faaliyetlerinin ön plana çıkarılması gerektiğini belirtti. Sismik boşluk olarak değerlendirilen fayların deprem üretmesinin beklenmemesi gerektiğini ifade eden Demirtaş, kriz yönetimi ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarının yanı sıra risk yönetimi ve hazırlık süreçlerinin güçlendirilmesini istedi.

Demirtaş, 17 Ağustos 1999 ve 6 Şubat 2023 depremlerinden gerekli derslerin çıkarılması gerektiğini belirterek depreme dayanıksız yapıların oluşturduğu tehlikenin azaltılmasına yönelik önlemlerin gecikmeden uygulanması çağrısında bulundu.