Sayıştay Raporu Eyüpsultan Belediyesi'ni Zor Durumda Bıraktı

Sayıştay Raporu Eyüpsultan Belediyesi'ni Zor Durumda Bıraktı

İSTANBUL/EYÜPSULTAN – Belediyelerin 2025 yılı Sayıştay denetim raporları kamuoyuna açıklandı. Açıklanan raporlar arasında Eyüpsultan Belediyesi'nin denetim sonuçları da yer aldı. Sayıştay'ın Eyüpsultan Belediyesi'ne ilişkin raporunda; belediye araçlarının envanter kayıtlarından taşınmazların kullanımına, reklam panolarından iş yeri ruhsatlarına kadar dikkat çeken tespitler sıralandı.

Belediyeye ait 50 aracın envanter kayıtlarında bulunmaması, 186 taşınmazda işgal tespit edilmesi, 142 reklam panosunun ihale yapılmadan belediye şirketine kullandırılması ve 11 bin 605 iş yerinin ruhsat kaydının bulunmaması raporda öne çıkan başlıklar oldu.

Daha da dikkat çekici olan ise bazı eksikliklerin yeni olmaması. Sayıştay'ın 2023 yılında tespit ettiği 11 ayrı konunun hâlâ yerine getirilmediği raporun izleme bölümünde belirtildi.

Ortaya çıkan tablo, Eyüpsultan Belediyesi'nin yalnızca mali işlemlerinin değil, kamuya ait varlıkları koruma ve değerlendirme biçiminin de sorgulanmasını gerektiriyor. Bu kaynaklar belediyenin değil, Eyüpsultan halkının ortak değeridir.

Dolayısıyla belediyenin bu tespitlere ilişkin kamuoyuna ayrıntılı açıklama yapması gerekiyor.

98 BİN 607 METREKARELİK KAMU ALANI VATANDAŞIN KULLANIMINA KAPALI!

Rapordaki en dikkat çekici tespitlerden biri, imar planlarında park, çocuk bahçesi, yeşil alan ve yol olarak ayrılan kamu alanlarıyla ilgili.

Sayıştay denetçileri, 27 taşınmazın toplam 98 bin 607,31 metrekarelik bölümünün bazı konut siteleri tarafından çevrelenerek halkın kullanımına kapatıldığını belirledi.

Rapora göre belediye, söz konusu işgalleri sona erdirmek yerine ecrimisil tahsil ederek kullanımın devam etmesine imkân verdi.

Burada Eyüpsultan halkının yanıt beklediği çok açık sorular var:

Kamuya ayrılmış alanlar hangi gerekçeyle vatandaşın kullanımına kapatıldı?

Bu alanların yeniden kamuya kazandırılması için bugüne kadar hangi işlemler yapıldı?

Belediyenin görevi işgali sona erdirmekken neden ecrimisil tahsilatıyla yetinildi?

Yeşil alan, park ve yolların özel kullanıma kapatılması yalnızca bir taşınmaz meselesi değildir. Bu durum doğrudan ilçe sakinlerinin yaşam alanlarını ve kamusal haklarını ilgilendiriyor.

Sayıştay raporunda belediyenin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan 186 taşınmazda işgal tespit edildiği belirtildi.

Denetçiler, bu taşınmazların tahliyesi yerine işgalcilerden ecrimisil alınarak kullanımın sürdürüldüğüne dikkat çekti. Sayıştay, ecrimisilin kira sözleşmesinin alternatifi olmadığını vurguladı.

Belediye ise kiraya verilmeye uygun taşınmazlar için ihale hazırlığı yapıldığını, diğerleri için tahliye çalışmalarına başlanacağını bildirdi.

142 REKLAM PANOSU NEDEN İHALEYE ÇIKARILMADI?

Raporda yer alan bir başka önemli tespit, Eyüpsultan'daki 142 belediye reklam panosuyla ilgili.

Belediyeye ait reklam panolarının ihale yoluyla kiralanması gerekirken belediye şirketi ESBAŞ'a ecrimisil karşılığında kullandırıldığı belirlendi.

Belediye ise ihale hazırlıklarının sürdüğünü bildirdi.

11 BİN 605 İŞ YERİNİN RUHSAT KAYDI BULUNMUYOR!

Sayıştay raporunda ilçedeki iş yeri ruhsatlarıyla ilgili veriler de dikkat çekti.

Rapora göre Eyüpsultan'da toplam 24 bin 694 iş yeri bulunuyor. Bunların 13 bin 89'u ruhsatlı, 11 bin 605'inin ise ruhsat kaydı bulunmuyor.

Ruhsat kaydı bulunmayan işletmelerin sayısı toplam işletmelerin yaklaşık yüzde 47'sine karşılık geliyor.

Belediye, bazı meslek gruplarının ruhsattan muaf olduğunu savundu. Ancak Sayıştay, bu işletmelerden kaçının muaf olduğunun belediye tarafından belirlenmediğine dikkat çekti.

Dolayısıyla 11 bin 605 işletmenin tamamının ruhsat almak zorunda olduğu söylenemez. Fakat bu kadar yüksek sayıda işletmenin ruhsat durumunun netleştirilmemiş olması başlı başına ciddi bir denetim ve takip sorunudur.

Belediyenin hangi işletmelerin ruhsata tabi olduğunu, hangilerinin muaf tutulduğunu ve ruhsatlandırma çalışmalarının hangi aşamada bulunduğunu açıklaması gerekiyor.

50 BELEDİYE ARACI ENVANTERDE BULUNMUYOR!

Sayıştay denetçilerinin noterler birliği kayıtlarıyla belediyenin envanter kayıtlarını karşılaştırması sonucunda, belediye adına tescilli 50 aracın taşınır envanterinde bulunmadığı belirlendi.

Raporda bu araçların kaybolduğu yönünde bir tespit bulunmuyor. Sorun, araçların kayıtlarıyla muhasebe envanterinin uyuşmaması.

Ancak kamuya ait araçların kayıtlarının eksiksiz tutulması belediyenin temel sorumluluklarından biri. Hangi araçların hangi birimlerde bulunduğu ve envanter kayıtlarının neden uyuşmadığı konusunda belediyeden açıklama bekleniyor.

425 BİN NÜFUSLU EYÜPSULTAN'DA KADIN VE ÇOCUK KONUKEVİ YOK!

Raporda, nüfusu 425 bin 216 olarak belirtilen Eyüpsultan'da kadınlar ve çocuklar için konukevi bulunmadığı da tespit edildi.

Sayıştay, nüfusu 100 bini aşan belediyelerin konukevi açma yükümlülüğünü hatırlattı.

Belediye ise bütçe kısıtları nedeniyle tesisin açılamadığını, 2027-2028 döneminde yatırım programına alınmasının planlandığını bildirdi.

Kadınların ve çocukların güvenli barınma ihtiyacı, ertelenebilecek sıradan bir belediye hizmeti değildir. Belediyenin bu hizmeti hangi tarihte, hangi bütçeyle ve nasıl hayata geçireceğini kamuoyuna açıklaması gerekiyor.

BELEDİYENİN MALİ TABLOSUNDA FAİZ GİDERİ DİKKAT ÇEKTİ

Sayıştay raporundaki mali verilere göre Eyüpsultan Belediyesi'nin 2025 yılı başlangıç bütçesi yaklaşık 7 milyar 978 milyon TL olarak belirlendi.

Yıl içinde gerçekleşen bütçe gideri 6 milyar 98 milyon 366 bin TL, net bütçe geliri ise 4 milyar 566 milyon 300 bin TL oldu.

Faiz giderleri ise ayrıca dikkat çekti.

2024 yılında 29 milyon 389 bin TL olan faiz gideri, 2025 yılında 206 milyon 742 bin TL'ye yükseldi. Raporda artış oranı yüzde 603,45 olarak belirtildi.

Mal ve hizmet alım giderleri de bir yılda yaklaşık 1 milyar 755 milyon TL arttı. Buna karşılık sermaye giderleri yaklaşık 1 milyar TL azaldı.

Bu rakamlar belediyenin mali tercihlerinin ve borçlanma maliyetlerinin daha ayrıntılı açıklanmasını gerektiriyor. Ancak gelir ve gider arasındaki farkı doğrudan belediyenin zararı olarak değerlendirmek doğru değil. Nitekim raporun faaliyet sonuçları bölümünde enflasyon düzeltmesi dahil 1 milyar 665 milyon TL olumlu faaliyet sonucu yer alıyor.

RAPORDA YER ALAN DİĞER TESPİTLER

Sayıştay denetiminde ayrıca şu konular da yer aldı:

Belediye taşınırlarında sicil numarası ve kayıt eksiklikleri,

Gecekondu fonunda biriken paraların kanunda belirtilen amaçlar dışında kullanılması,

Sosyal denge sözleşmesinde mevzuatın kapsamını aşan hükümlere yer verilmesi,

Bina inşaat harcının bazı ortak alanlar dahil edilerek hatalı hesaplanması,

Engelli memur kontenjanında dört kişilik eksiklik bulunması,

Belediye iş yerlerinin kiralanmasında pazarlık usulünün kullanılması,

24 otoparkın ruhsatsız faaliyet göstermesi,

29 Ekim'de çalışan işletmelerden ruhsat harcı takibinin yapılmaması,

Taşınmaz ihalelerine katılanların yasaklılık sorgulamasının yapılmaması,

İki araç kiralama ihalesinde fiyat dışı unsur puanlamasının hatalı uygulanması,

Spor tesisleriyle ilgili gelir ve bakım-onarım yükümlülüklerine uyulmaması,

Belediye bütçesinden ücretleri karşılanan 11 işçinin başka kamu kurumlarında görevlendirilmesi.

Spor tesisleriyle ilgili bölümde 2025 yılında bakım ve onarım için 24 milyon 248 bin TL, elektrik, su ve doğalgaz giderleri için 9 milyon 358 bin TL harcama yapıldığı belirtildi. İki kalemdeki toplam harcama 33 milyon 607 bin TL oldu. Bu tutarın tamamı Sayıştay tarafından kamu zararı olarak nitelendirilmedi.

Araç kiralama ihalelerindeki puanlama hatalarında da doğru hesaplama yapıldığında ihale sıralamasının değişmediği belirtildi. Buna rağmen uygulamanın mevzuata ve şartnameye aykırı olduğu kaydedildi.

EYÜPSULTAN BELEDİYESİ BU SORULARA YANIT VERMELİ

Sayıştay raporunda yer alan tespitler, yalnızca belediyenin muhasebe kayıtlarıyla ilgili teknik eksikliklerden ibaret değil. Kamuya ait alanların kullanımı, belediye mülklerinin değerlendirilmesi, reklam gelirleri, iş yeri ruhsatları ve sosyal hizmetler doğrudan Eyüpsultan halkını ilgilendiriyor.

Bu nedenle Eyüpsultan Belediyesi'nden şu konularda açık ve somut yanıt bekleniyor:

Halkın kullanımına kapatılan 98 bin 607 metrekarelik kamu alanı ne zaman yeniden vatandaşların kullanımına açılacak?

142 reklam panosunun ihalesiz kullandırılmasının gerekçesi nedir? Bu alanlar için ihale süreci ne zaman sonuçlanacak?

Ruhsat kaydı bulunmayan 11 bin 605 işletmenin gerçek ruhsat durumu ne zaman netleştirilecek?

Belediye adına kayıtlı 50 aracın envanter kayıtlarındaki uyumsuzluk neden giderilmedi?

2023 yılından kalan ve hâlâ yerine getirilmediği belirtilen eksiklikler için hangi çalışmalar yapıldı?

Kadın ve çocuk konukevi hangi tarihte hizmete açılacak?

Belediyenin bu sorulara yalnızca genel açıklamalarla değil, tarih, bütçe ve uygulama planı içeren yanıtlar vermesi gerekiyor.

Çünkü söz konusu olan belediye yönetiminin kendi imkânları değil; Eyüpsultan halkının vergileriyle oluşan bütçe, ilçenin ortak kullanımına ayrılmış alanlar ve gelecek nesillere bırakılması gereken kamu varlıklarıdır.

Eyüpsultan Belediyesi, Sayıştay raporuna yansıyan bu tespitlerin her biri için kamuoyuna açıklama yapmalı; hangi eksikliklerin giderildiğini, hangilerinin hâlâ devam ettiğini ve bunların nedenlerini ortaya koymalıdır. Eyüpsultan halkı, kendi kaynaklarının nasıl yönetildiğini bilmek ve hesabını sormak istiyor.