COP31'de Türkiye'nin Enerji Dönüşümü ve Verimlilik Hamlesi Öne Çıkıyor

COP31'de Türkiye'nin Öncülük Ettiği Stratejik Adımlar

Enerji Verimliliği Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Oğuz Can, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenecek olan 31. Taraflar Konferansı (COP31) hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Can, bu önemli buluşmada elektrifikasyon, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve enerji verimliliği konularının temel odak noktalarını oluşturduğunu belirtti. Yapılan açıklamada, Türkiye'nin bu kritik alanlarda uygulama odaklı ve somut bir yaklaşım sergilediği vurgulandı.

Konferansın Dinamikleri ve Katılımın Niteliği

açıklamalarda bulunan Oğuz Can, COP31'in şimdiye kadar takip edilen yedinci konferans olduğunu ifade etti. Enerji sektöründe dengelerin köklü bir değişim geçirdiği bir dönemde, oldukça yoğun etkileşimlerin yaşandığı bir sürece tanıklık edildiğini dile getirdi.

Can, önceki konferanslarla kıyaslandığında, COP31'in katılımcı çeşitliliği ve sayısı açısından konjonktürel dalgalanmalardan etkilenmeksizin oldukça enerjik ve güçlü bir şekilde ilerlediğini kaydetti.

Uygulama Odaklı COP Hedefi ve Bakanlık Vizyonu

COP31'in temel motivasyonunun "uygulama COP'u" olma hedefi doğrultusunda şekillendiği belirtildi. Bu doğrultuda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un en başından itibaren ortaya koyduğu irade ve vizyonun bu yönde olduğunu vurgulayan Can, toplantıların hem organizasyonel hem de içerik derinliği açısından geçmiş yıllara göre çok daha etkin geçtiğini ifade etti.

Gelecek günlerin, uzun süreli müzakerelerin ve yüksek dinamizmin hakim olduğu heyecan verici bir süreç olacağı öngörüldü.

Konferansın öne çıkan başlıklarından biri olan elektrifikasyonun kritik bir önem taşıdığına dikkat çekildi. Yapay zeka teknolojilerinin kullanımı, veri merkezlerinin büyüme eğilimi, elektrikli araçların yaygınlık kazanması, ısı pompalarının entegrasyonu ve sanayide ısı ile enerji dönüşümünde hidrojenin üstlendiği kilit rol, elektrifikasyonun neden öncelikli bir konu haline geldiğini açıklaştırdı.

Türkiye'nin COP31 için belirlediği hedefler arasında yer alan 2035 yılına kadar yüzde 35 oranında bir elektrifikasyon hedefini gerçekleştirmek, konferansın ana gündem maddeleri arasında yer aldı. Bu noktada, dünya genelindeki toplam enerji tüketiminde elektriğin payının ortalama yüzde 20 ile 23 seviyelerinde seyrettiği hatırlatıldı.

Enerji Verimliliği ve Sürdürülebilir Hedefler

Oğuz Can, elektrifikasyonun artırılması sürecinde enerji verimliliğinin ihmal edilmemesi gerektiği üzerinde durdu. Türkiye'nin bu konudaki hedeflerine bakıldığında, 2040 yılı için belirlenen birinci enerji tüketiminde yüzde 40 oranında bir verimlilik sağlanması öngörülüyor.

Bu başarının temelinde, Birinci Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı'nın başarıyla hayata geçirilmesi yatmaktadır. Türkiye, enerji yoğunluğunu üst üste iki kez yüzde 2'nin üzerinde azaltmayı başaran sayılı ülkelerden biri olarak bu planlamanın somut sonuçlar verdiğini kanıtlamıştır.

Yenilenebilir Enerji ve Küresel Hedeflerin Takibi

COP28 döneminde yenilenebilir enerji kaynaklarının kapasitesinin üç katına çıkarılması yönündeki küresel hedef hatırlatılırken, Türkiye'nin bu alandaki duruşu da vurgulandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2040 milli enerji hedeflerine bakıldığında, 175 gigavatlık bir kurulum kapasitesine ulaşılacağı öngörülüyor.

Bu veriler, Türkiye'nin küresel ölçekte bu alanda öncü bir rol üstlendiğini göstermektedir. COP28'de küresel düzeyde enerji verimliliği artış hızının yüzde 2'den yüzde 4'e çıkarılmasının hedeflendiği ancak Kovid-19 salgını sonrası sanayide yaşanan değişimler ve enerji jeopolitiğindeki farklılıklar nedeniyle bu oranın yüzde 1,3 seviyesine gerilediği belirtildi.

Bu düşüşün temel sebebi olarak sanayideki verimliliğin binde 5 seviyelerine kadar çekilmesi gösterildi. Bu bağlamda, hem elektrifikasyonun hem de enerji verimliliğinin dekarbonizasyon ve karbon sıfır hedefine ulaşmada kritik öneme sahip olduğu ifade edildi.

Türkiye'nin öncülüğü ve yönlendirmesiyle COP kapsamında ilk kez düzenlenen Uluslararası Sürdürülebilir Bina Yarışması, binaların enerji kaynaklı emisyonlardaki kritik payına dikkat çekmek amacıyla gerçekleştirildi. Enerji kaynaklı emisyonların üçte birinin sanayiden, üçte birinin binalardan ve yaklaşık yüzde 29'luk kısmının ulaştırma sektöründen kaynaklandığı verisi paylaşıldı.

Bu sebeple binalara yönelik atılan adımların, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen müzakereler ve yeni hedeflerle desteklendiği belirtildi.

COP31 kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan tarafından öncülük edilen Sıfır Atık yaklaşımının da gündemdeki yerini aldığı kaydedildi. Döngüsel ekonominin konferansta önemli bir başlık olarak tartışıldığı ifade edildi.

Ayrıca, Emlak Konut tarafından EKA Enerji ve Teknoloji firması aracılığıyla konferans alanındaki geçici yapıların elektrik ihtiyacının yüzde 100 biyodizel yakıtla karşılandığı belirtildi. Bu enerjinin, mutfaklarda oluşan bitkisel atık yağların geri dönüştürülmesiyle elde edilmesi, döngüsel ekonominin somut ve başarılı bir örneği olarak sunuldu.