Düzce'den çocuklarda lösemi uyarısı: Morluk ve ateşe dikkat

Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hatice Mine Çakmak, çocuklarda uzun süren halsizlik, tekrarlayan ateş ve nedensiz morlukların lösemi açısından değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunduğunu bildirdi.

Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemisinde (ALL) beş yıllık yaşam oranının yaklaşık yüzde 90'a ulaştığını belirten Çakmak, erken tanı, doğru tedavi ve düzenli takibin önemine dikkat çekti.

Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ile Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hatice Mine Çakmak, 2-8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası dolayısıyla hastalığın belirtileri, tanısı ve tedavi süreçleri hakkında bilgi verdi.

Çocuklarda hangi belirtilere dikkat edilmeli?

Löseminin kemik iliğinde kan hücrelerinin üretiminden sorumlu hücrelerin anormal biçimde çoğalmasıyla ortaya çıktığını anlatan Çakmak, sağlıklı kan hücrelerinin azalmasının farklı belirtilere yol açabildiğini ifade etti.

Çakmak, geçmeyen halsizlik, solukluk, nefes darlığı, tekrarlayan ateş, sık enfeksiyon ve nedensiz morlukların dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Ciltte küçük kırmızı noktalar, burun ve diş eti kanamaları ile kemik ve eklem ağrılarının da belirtiler arasında bulunabildiğini aktaran Çakmak, çocuklarda topallama veya yürümek istememe durumunun da değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Bu belirtilerin her zaman lösemi anlamına gelmediğini özellikle vurgulayan Çakmak, şikâyetlerin uzun sürmesi, tekrarlaması veya birden fazla belirtinin birlikte görülmesi durumunda hekime başvurulmasını önerdi.

Çocukluk çağı ALL'de beş yıllık yaşam oranı yaklaşık yüzde 90

Lösemi tedavisinde son 50 yılda önemli ilerlemeler yaşandığını belirten Doç. Dr. Çakmak, 1960'lı yıllarda yüzde 10'un altında olan çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemisindeki beş yıllık yaşam oranının günümüzde yaklaşık yüzde 90'a ulaştığını ifade etti.

Çocukluk çağı akut miyeloid lösemisinde (AML) ise beş yıllık yaşam oranının yüzde 65-75 arasında değiştiğini aktardı.

Bu oranların bütün lösemi türleri veya bütün hastalar için aynı sonucu ifade etmediğini belirten Çakmak, hastalığın türünün, çocuğun klinik özelliklerinin ve tedaviye verdiği yanıtın önemli olduğunu vurguladı.

Tanı ve tedavi nasıl yapılıyor?

Lösemi şüphesinde ilk değerlendirmede kan sayımının önemli bilgiler verdiğini anlatan Çakmak, gerekli görülen hastalarda kemik iliği incelemeleri ve genetik testlerle hastalığın türünün belirlendiğini söyledi.

Çocukluk çağı ALL tedavisinin temelini kemoterapinin oluşturduğunu belirten Çakmak, tedavinin farklı aşamalardan oluştuğunu ve idame tedavisinin büyük bölümünün evde veya poliklinik ortamında sürdürülebildiğini ifade etti.

Açıklamasında kız çocuklarında yaklaşık 2,5 yıl, erkek çocuklarında yaklaşık 3,5 yıllık tedavi sürelerinden söz eden Çakmak, tedavi planının hastanın özelliklerine göre oluşturulduğunu belirtti.

Hastalığın türüne ve durumuna bağlı olarak hedefe yönelik ilaçlar, immünoterapi, ışın tedavisi ve kök hücre nakli gibi yöntemlerin de uygulanabildiğini aktardı.

Tedavinin yarım bırakılmaması büyük önem taşıyor

Doç. Dr. Hatice Mine Çakmak, çocuğun kendisini iyi hissetmesinin tedavinin sona erdirilmesi için yeterli olmadığını vurguladı.

Özellikle idame tedavisinin eksiksiz tamamlanmasının, hastalığın tekrarlama riskinin azaltılması açısından önem taşıdığını belirtti.

Tedavi sırasında bağışıklık sisteminin zayıflayabileceğine dikkat çeken Çakmak, ateş yükselmesi hâlinde vakit kaybetmeden tedavinin yürütüldüğü sağlık merkezine başvurulması gerektiğini ifade etti.

Ayrıca bitkisel ürün veya besin takviyesi kullanılmadan önce mutlaka tedaviyi yürüten hekime danışılması gerektiğini hatırlattı.

Ailelere önemli mesaj

Löseminin kesin nedeninin her zaman bilinemediğini, bazı genetik ve çevresel faktörlerin hastalığın gelişiminde rol oynayabildiğini belirten Çakmak, çocukluk çağı lösemisinin genellikle anne veya babadan çocuğa geçen bir hastalık olmadığını ifade etti.

Hastalığın ailelerin ihmali veya yaptığı bir hatadan kaynaklandığı düşüncesinin doğru olmadığını vurgulayan Çakmak, her çocuğun tanı ve tedavi sürecinin uzman hekimlerce bireysel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Doç. Dr. Hatice Mine Çakmak, erken tanı, doğru tedavi ve düzenli takiple çocukluk çağı lösemilerinin önemli bir bölümünün başarıyla tedavi edilebildiğini bildirdi.