Çin'de Finans Dünyasını Sarsan Karar: Eski Borsa Başkanı'na İdam

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu'nun (CSRC) eski başkanı Yi Huiman, Sıçuan eyaletinin Çıngdu kentinde görülen davada ağır bir cezaya mahkûm edildi. 1998 ile 2025 yılları arasında CSRC ve Sincan Uygur Bölgesi'ndeki görevleri sırasında nüfuzunu kötüye kullandığı tespit edilen 62 yaşındaki eski yönetici, 436 milyon yuan, yani yaklaşık 65,4 milyon dolar değerinde rüşvet almakla suçlandı.

Mahkeme heyeti, Yi'nin nakit ve gayrimenkul şeklinde aldığı rüşvetler nedeniyle idam cezasına hükmederken, aynı zamanda sanığın ömür boyu siyasi haklarından mahrum bırakılmasına ve tüm kişisel mal varlığına el konulmasına karar verdi. İki yıllık ertelemeli idam cezası, Çin hukuk sistemine göre, sanığın bu süre zarfında başka bir suç işlememesi durumunda ömür boyu hapis cezasına dönüştürülebilecek.

Kararın gerekçesinde, Yi'nin soruşturma sürecindeki tutumu etkili oldu. Sanığın suçlarını itiraf etmesi, yetkililerin daha önce haberdar olmadığı yasa dışı faaliyetler hakkında bilgi vermesi ve pişmanlık duyması hafifletici sebepler olarak değerlendirildi.

Ayrıca, rüşvet yoluyla elde edilen varlıkların bir kısmının iade edilmesi ve bazı suç teşebbüslerinin tamamlanmamış olması, cezanın ertelenmesinde rol oynayan diğer unsurlar arasında yer aldı. İstatistik eğitimi alan ve kariyerine Çin Sanayi ve Ticaret Bankası'nda başlayan Yi Huiman, 2019 yılında CSRC'nin başına geçmişti.

Yi, kurumda yolsuzluk soruşturmasına maruz kalan ikinci başkan olarak kayıtlara geçti; kendisinden önce görev yapan Liu Şıyü de benzer şekilde rüşvet ve kayırmacılık suçlamalarıyla karşı karşıya kalmıştı. Çin Komünist Partisi'nin 2022 yılındaki 20.

Ulusal Kongresi sonrası finans sektörüne yönelik başlatılan geniş kapsamlı temizlik operasyonları, düzenleyici kurumların üst düzey kadrolarını da içine aldı. Bu süreçte CSRC Disiplin Komisyonu eski başkanı Vang Humin, görevdeki başkan yardımcısı Vang Ciencün ve çok sayıda bölge direktörü ile borsa yöneticisi hakkında soruşturmalar yürütüldü.

Finansal piyasalardaki denetim mekanizmalarını hedef alan bu operasyonlar, halka arz süreçlerini yöneten yetkililere kadar uzanmış durumda. Yi Huiman hakkındaki bu nihai karar, Çin yönetiminin finansal sektördeki yolsuzlukla mücadele kararlılığını ve denetim kurumlarına yönelik başlattığı kapsamlı tasfiye sürecini gözler önüne seriyor.