KEFEK Başkanı Erdoğan:'Medyanın kullandığı dil son derece önemli

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) tarafından bu yıl 6'ncısı düzenlenen Küresel Medya Buluşması, 6-10 Kasım tarihleri arasında Antalya'nın Alanya ilçesinde gerçekleştiriliyor. 32 ülkeden 350 gazetecinin yer aldığı buluşmaya Kastamonu'dan ise Kastamonu Güncel İmtiyaz Sahibi Murat Şengül ve Yeni İnebolu Gazetesi İmtiyaz Sahibi Kadir Yıldırım katıldı.

32 ülkeden yaklaşık 350 gazetecinin katıldığı buluşmanın bugünkü (9 Kasım) ayağında ise Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) ve Şiddetle Mücadele Vakfı (HEGEM) iş birliğiyle düzenlenen sempozyum yer aldı.

"Şiddet Önleme Modeli Olarak Sosyal Arabuluculuk ve Şiddetin Medya Kullanımı" başlığıyla düzenlenen sempozyuma Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) Başkanı, AK Parti Sakarya Milletvekili Çiğdem Erdoğan da katıldı.

Sempozyumda konuşan Erdoğan, 6. Küresel Medya Buluşması kapsamında bu sempozyumun düzenlenmesinde emeği geçen Küresel Gazeteciler Konseyine, HEGEM Vakfına ve katkı sunan bütün kurumlara teşekkür ederek sözlerine başladı.

"KORUYUCU VE ÖNLEYİCİ HİZMETLERİMİZİ GÜÇLENDİRDİK"Tarih, doğa, medya ve diyalog başlıklarıyla gerçekleştirilen bu buluşmanın, farklı kültürlerin ve insanların bir araya geldiği Alanya'da düzenlenmesini de ayrıca anlamlı bulduğundan bahseden Erdoğan, şöyle konuştu:

"Şiddet, yalnızca bireyler arasında yaşanan bir anlaşmazlık veya adli makamlara intikal eden bir suç meselesi değildir. Şiddet; insan onurunu, aile huzurunu, toplumsal güveni ve birlikte yaşama kültürünü doğrudan etkileyen çok boyutlu bir sorundur.

Kadına yönelik şiddet ise bu sorunun en ağır ve en hassas boyutlarından biridir. Bizler, kadına yönelik şiddetle mücadeleyi hiçbir zaman yalnızca bir sosyal politika başlığı olarak görmedik. Bu mücadeleyi insan haklarının, yaşam hakkının, adaletin ve toplumsal huzurun ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirdik.

Bu anlayışla Türkiye'de kadına yönelik şiddetle mücadelede hukuki ve kurumsal mekanizmaları hayata geçirdik. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri, kadın konukevleri, elektronik kelepçe uygulaması, KADES ve ALO 183 gibi mekanizmalarla koruyucu ve önleyici hizmetlerimizi güçlendirdik.

Ancak biliyoruz ki şiddetle mücadele, yalnızca hukuki düzenlemeler yapmakla veya koruyucu mekanizmalar oluşturmakla tamamlanabilecek bir süreç değildir. Eğitim, farkındalık, kurumsal koordinasyon ve toplumsal katılım da bu mücadelenin vazgeçilmez unsurlarıdır.

Çünkü şiddetle mücadele, tek bir kurumun veya sektörün tek başına yürütebileceği bir mücadele değildir. Bütün kurumların, sivil toplumun, akademinin ve medyanın ortak sorumluluk üstlenmesini gerektirir. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu olarak biz de bu ortak sorumluluğun yasama boyutunda önemli bir görev üstleniyoruz.

Sorumluluğumuzun temelinde yasama ve yürütme organları arasında güçlü bir iş birliği ve koordinasyon sağlamak, yürütülen politikaları yakından takip etmek ve ihtiyaç duyulan iyileştirmelere katkı sunmak bulunuyor.

Bu anlayışla, şiddetle mücadelede önemli görevler üstlenen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımızı, Adalet Bakanımızı ve İçişleri Bakanımızı Komisyonumuza davet ederek yürüttükleri çalışmaları doğrudan kendilerinden dinledik. Komisyon üyelerimiz ve Komisyon üyesi olmayan milletvekillerimiz, merak ettikleri hususları ve değerlendirmelerini bizzat Bakanlarımıza iletme, sorularına birinci ağızdan cevap alma imkânı buldular.

Yine 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü vesilesiyle, İçişleri Bakanlığımız bünyesinde faaliyet gösteren Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi'ne, yani GAMER'e bir çalışma ziyareti gerçekleştirdik. Bu ziyaretimizde Sayın İçişleri Bakanımız da bizlere eşlik ederek yürütülen çalışmalar hakkında doğrudan bilgi verdi.

Özellikle elektronik kelepçe uygulamasının işleyişini ve şiddetin tekrarını önlemeye yönelik izleme mekanizmalarını yerinde inceleme fırsatı bulduk."

"DİJİTAL ŞİDDET ÇOĞUNLUKLA KADINLARI HEDEF ALIYOR"Erdoğan, kadınların yalnızca sokakta, evde ve iş hayatında değil; dijital dünyada da kendilerini güvende hissetmelerini sağlamak zorunda olduklarına dikkat çekerek, "Zira, akıllı telefonların, internetin ve sosyal medyanın hayatımızın ayrılmaz bir parçası hâline gelmesiyle birlikte dijital şiddet de giderek yaygınlaşıyor. Siber zorbalık, çevrim içi taciz, tehdit, itibarsızlaştırma ve özel hayatın ihlali gibi farklı biçimlerde karşımıza çıkan dijital şiddet, çoğunlukla kadınları hedef alıyor.

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu olarak dijital şiddetin önlenmesi konusunda da Birleşmiş Milletler Kadın Birimi başta olmak üzere ilgili bütün kurum ve kuruluşlarla iş birliğimizi sürdürüyoruz.

Yine Komisyonumuz, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi ve İngiltere Büyükelçiliğinin katkılarıyla teknolojinin şiddetin bir aracı olarak kullanılmasının farklı boyutlarını değerlendiren proje ve etkinlikler düzenledik." dedi.

"KOMİSYON OLARAK YAKLAŞIMIMIZ NET"Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonunun bir diğer önemli çalışma alanının da şiddet mağduru kadınlardan gelen bireysel başvurular olduğunu belirten Erdoğan, şöyle konuştu:

"Bize ulaşan dilekçeleri titizlikle değerlendiriyor, ilgili kurumlarla iletişime geçerek şiddet mağdurlarının yaşadıkları sorunların çözümüne katkı sunuyor, böylece yalnızca politika üreten değil, doğrudan vatandaşlarımızın hayatına dokunan bir Komisyon olarak da sorumluluk üstleniyoruz.

Kadına yönelik şiddetle mücadelede değişen koşulları ve yeni ihtiyaçları dikkate alarak mücadele yöntemlerimizi sürekli geliştirmeliyiz. Çünkü şiddetin biçimleri de toplumsal dönüşümle birlikte değişiyor. Dolayısıyla yalnızca bugünün sorunlarına çözüm üretmekle yetinemeyiz.

Gelecekte karşımıza çıkabilecek riskleri de öngörmeli, mücadele yöntemlerimizi geliştirmeliyiz. Biz siyasetçiler olarak her zaman kendimize şu soruyu sormalıyız: Şiddetle mücadelede daha neler yapabiliriz, hangi yeni tedbirleri hayata geçirebiliriz?

Nitekim bu anlayışla, Komisyonumuz bünyesinde alt komisyonlar, Parlamentomuzda ise araştırma komisyonları kurulmaktadır. Bu komisyonların hazırladığı raporlar kamuoyuyla paylaşılmakta olup bundan sonraki çalışmalarımıza da yol gösterecek önemli bir kaynak niteliğindedir.

Burada özellikle vurgulamak isterim. Komisyon olarak yaklaşımımız nettir: Hukuki düzenlemeleri yapmak kadar, bu düzenlemelerin uygulamadaki sonuçlarını takip etmek ve geliştirilmesine katkı sunmak da sorumluluğumuzdur."

"ORTAK BİR HEDEFEHİZMET EDİYORLAR"Erdoğan, konuşmasına şu sözlerle devam etti:

"Bugün şiddetle mücadelede üzerinde özellikle durmamız gereken bir husus var: Şiddet gerçekleştikten sonra müdahale etmek elbette hayati önem taşıyor. Caydırıcı yaptırımların uygulanması, etkin soruşturma yürütülmesi, hukuki korumanın sağlanması ve mağdurun güvenliğinin temin edilmesi vazgeçilmezdir.

Ancak mücadelemizi yalnızca olay gerçekleştikten sonraki müdahaleyle sınırlı tutamayız. Şiddeti ortaya çıkaran nedenleri anlamak, riskleri önceden tespit etmek ve şiddetin ortaya çıkmasını engelleyecek toplumsal koşulları oluşturmak zorundayız.

Çünkü asıl hedefimiz, şiddet gerçekleştikten sonra müdahale etmek kadar, şiddetin hiç yaşanmadığı bir toplumsal ortamı inşa edebilmektir.

İşte bugün burada ele aldığımız sosyal arabuluculuk ve medyanın rolü konuları da tam bu noktada önem kazanıyor. İlk bakışta birbirinden farklı iki alan gibi görünseler de aslında ortak bir hedefe hizmet ediyorlar: Toplumsal ilişkileri güçlendirmek, sorunların büyümesini önlemek ve şiddetsiz bir toplumsal yaşam kültürünü geliştirmek."

"KARŞISINDAKİNİ DİNLEYEBİLEN BİR TOPLUM YAPISINI GÜÇLENDİRMELİYİZ"Sosyal arabuluculuk konusuna değinen Erdoğan, "Sosyal arabuluculuk, toplumsal ilişkilerde ortaya çıkan anlaşmazlıkların, iletişim sorunlarının ve gerilimlerin büyümeden ele alınmasına; taraflar arasında diyalog, anlayış ve toplumsal dayanışmanın geliştirilmesine katkı sağlayabilecek önemli bir yöntemdir. Bugün toplumumuzda değişen yaşam koşulları, şehirleşme, ekonomik ve sosyal baskılar, kuşaklar arasındaki iletişim sorunları ve dijital dünyanın etkisi toplumsal ilişkileri de dönüştürüyor.

Bu dönüşüm karşısında aileden mahalleye, okuldan iş hayatına kadar her alanda sağlıklı iletişim kanallarına ihtiyacımız var. Sorunları konuşabilen, farklılıkları çatışma nedeni değil zenginlik olarak görebilen, öfkesini kontrol edebilen, vicdanlı ve empati yeteneği yüksek karşısındakini dinleyebilen bir toplum yapısını güçlendirmeliyiz.

Sosyal arabuluculuğu da bu anlamda bir toplumsal dayanışma ve erken önleme yaklaşımı olarak değerlendirmeliyiz. Ancak burada çok önemli bir sınırın altını özellikle çizmek istiyorum.

Sosyal arabuluculuk, kadına yönelik şiddet vakalarında mağduru faille uzlaşmaya zorlayan veya hukuki koruma mekanizmalarının yerine geçen bir yöntem değildir. Şiddet, tehdit veya baskı söz konusu olduğunda öncelik mağdurun güvenliği, haklarının korunması ve devletin etkin müdahalesidir." ifadelerini kullandı.

"MEDYA MENSUPLARIMIZA ÖNEMLİ BİR GÖREV DÜŞÜYOR"Sosyal arabuluculukta üzerinde durdukları temel unsurun iletişim ve diyalog olduğundan bahseden Erdoğan, şöyle devam etti:

"Şimdi bu noktadan hareketle, toplumsal iletişimin en güçlü aktörlerinden biri olan medyanın rolüne değinmek istiyorum. Medya, yalnızca yaşanan olayları kamuoyuna aktaran bir iletişim aracı değildir. Aynı zamanda toplumsal değerleri, davranış kalıplarını ve algıları etkileyen güçlü bir aktördür.

Bazen bir haber başlığı, bazen bir televizyon dizisindeki karakter, bazen de sosyal medyada milyonlara ulaşan bir, toplumun şiddete bakışını etkileyebilmektedir. Bu nedenle medyanın kullandığı dil son derece önemlidir. Şiddeti sıradanlaştıran, mağduru sorgulayan, faili mazur gösteren veya şiddeti bir öfke patlaması, kıskançlık ya da sevgi göstergesi gibi sunan yayınlar kabul edilemez.

Özellikle şiddet haberlerinde mağdurun mahremiyetine, kişilik haklarına ve çocukların üstün yararına özen gösterilmelidir. Failin eylemini romantikleştiren, şiddeti meşrulaştıran ve mağdurun davranışlarını şiddetin gerekçesi gibi sunan bir dil, toplumsal mücadelemize zarar verir.

Burada medya mensuplarımıza önemli bir sorumluluk düşüyor. Bu çerçevede Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun medyada kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin etik ilkelerini önemli buluyoruz. Yine RTÜK Başkanımızı ve ekibini Komisyonumuza davet ettik.

Kendileri, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından hazırlanan Medyada Kadına Yönelik Şiddetle Mücadeleye İlişkin Etik İlkeler hakkında Komisyonumuza kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Bu çalışmaların, medya kuruluşlarında şiddet haberlerinin daha duyarlı, sorumlu ve hak temelli bir yaklaşımla ele alınmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz."

"MEDYADA KADINLARIN TEMSİLİ YALNIZCA EKRANLARDA KAÇ KADININ YER ALDIĞI MESELESİ DEĞİL"Medyayla ilgili üzerinde durulması gereken bir diğer önemli konunun da kadınların medyada temsili meselesi olduğunu dile getiren Erdoğan, "Çünkü medyada kadınların temsili yalnızca ekranlarda kaç kadının yer aldığı meselesi değildir. Kadınların hangi kimlikle, hangi değerlerle ve nasıl bir toplumsal rol içinde gösterildiği de önemlidir.

Kadınları yalnızca mağduriyetleriyle değil; başarılarıyla, üretkenlikleriyle, bilgileriyle, mücadeleleriyle ve topluma katkılarıyla görünür kılmalıyız. Özellikle kız çocuklarımızın, kendilerine örnek alabilecekleri güçlü, özgüvenli ve başarılı kadınları görmelerini önemsiyoruz.

Unutmayalım ki medya, toplumun yalnızca bugünkü algısını değil, gelecek kuşakların dünyayı nasıl algılayacağını da şekillendirir." dedi.

"DAHA GÜVENLİ BİR TOPLUM İNŞA EDEBİLİRİZ"Erdoğan, konuşmasını şu ifadelerle sürdürdü:

"Buraya kadar sosyal arabuluculuğun toplumsal ilişkilerdeki önleyici rolünden ve medyanın toplumsal algı üzerindeki etkisinden söz ettik. Peki, bu iki alandaki yaklaşımı nasıl somut sonuçlara dönüştürebiliriz?

Bunun yolu, yerel düzeyde güçlü iş birlikleri kurmaktan geçiyor. Alanya'da bugün gerçekleştirdiğimiz bu buluşmanın da bu açıdan önemli bir fırsat sunduğunu düşünüyorum. Yerel medya, toplumdaki sorunları erken fark edebilir; üniversiteler bilimsel bilgi ve uzmanlık sağlayabilir; sivil toplum kuruluşları toplumsal dayanışmayı güçlendirebilir; yerel yönetimler ise sosyal destek mekanizmalarını harekete geçirebilir.

Böylece sorunlar büyümeden fark edilebilir, riskler daha erken değerlendirilebilir ve vatandaşlarımızın başvurabilecekleri mekanizmalar daha görünür hâle getirilebilir. Kadına yönelik şiddetle mücadele, siyasi görüşlerin veya kurumların sınırlarına sığdırılabilecek bir mesele değildir. Bu konuda ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmek zorundayız.

Sözlerimi tamamlarken üç hususun altını özellikle çizmek istiyorum: Birincisi, şiddetle mücadelede önleyici yaklaşımı güçlendirmeliyiz. İkincisi, sosyal arabuluculuğu insan hakları, mağdur güvenliği ve hukukun üstünlüğü ilkeleri çerçevesinde geliştirmeliyiz.

Üçüncüsü, medyayı yalnızca haber veren değil, toplumsal huzura ve şiddetsiz bir kültürün gelişmesine katkı sunan bir paydaş olarak görmeliyiz.

İnanıyorum ki diyalog ve uzlaşı kültürünü güçlendiren, toplumsal dayanışmayı büyüten ve medyanın imkânlarını doğru kullanan bir anlayışla daha güvenli bir toplum inşa edebiliriz. Hedefimiz; kadınların korkmadan yaşadığı, çocukların şiddete tanıklık etmeden büyüdüğü, ailelerin huzur bulduğu ve toplumsal sorunların şiddetle değil diyalogla çözüldüğü bir Türkiye'dir.

Programın düzenlenmesinde emeği geçen herkese bir kez daha teşekkür ediyor, hepinizi saygı ve muhabbetle selamlıyorum.