Balıkesir Balya Göktepe’de İmece Geleneği Mahalle Fırınında Yaşatılıyor

Balya Göktepe’de Fırın Başında İmeceBalıkesir’in kırsal mahallelerinde geçmişten bugüne taşınan imece kültürü, Balya’nın Göktepe Mahallesi’nde günlük yaşamın içinde varlığını sürdürüyor. Mahalle sakinleri belirli zamanlarda bir araya geliyor; hazırlık bir evde başlayıp mahalle fırınında ortak emeğe dönüşüyor.Göktepe’de son olarak otlu ve peynirli hazırlanan yiyecekler, mahalle fırınında birlikte pişirildi. Fırının başındaki hareketlilik, kırsalda yıllardır süren “işi birlikte yapma” geleneğinin bugün de devam ettiğini gösterdi.Mahalle Fırını Aynı Zamanda Buluşma NoktasıGöktepe’de fırının yakılmasıyla başlayan süreçte herkes işin bir ucundan tutuyor. Hamurun ve iç malzemelerin hazırlanmasından tepsilerin fırına taşınmasına, pişen yiyeceklerin alınmasına kadar yapılan işler paylaşılıyor.Böylece mahalle fırını yalnızca yemek pişirilen bir alan olmaktan çıkıyor. Komşuların buluştuğu, sohbet ettiği ve yardımlaştığı ortak bir alan haline geliyor.Ekmek, Salça, Makarna… İş Bölümü Hâlâ SürüyorGöktepe’de yaşatılan imece yalnızca fırında pişirilen yiyeceklerle sınırlı değil. Balıkesir’in kırsal yaşamında özellikle çok emek isteyen hazırlıklarda komşuların birbirine yardım etmesi eski alışkanlıklardan biri.Belirli dönemlerde yapılan ekmek, salça, makarna ve benzeri kışlık hazırlıklar ile düğün, mevlit ve diğer cemiyetler için hazırlanan yemeklerde iş bölümü yapılıyor.Bir hanenin tek başına saatlerce uğraşacağı iş, komşuların katılmasıyla ortak bir hazırlığa dönüşüyor. Üstelik ortaya yalnızca sofraya konulacak ürün çıkmıyor; hazırlık sırasında edilen sohbet ve paylaşılan emek de mahalledeki sosyal bağları canlı tutuyor.Köy Hayırlarında Kazanlar Birlikte KaynıyorBu dayanışmanın en görünür olduğu zamanlardan biri de köy hayırları.Göktepe’de hayır düzenleneceği zaman mahalle muhtarı ya da köyün ileri gelenlerinin öncülüğünde organizasyon yapılıyor. Toplanan katkılarla gerekli yiyecekler alınıyor, ardından hazırlık aşamasına geçiliyor.Hayır günü yaklaştığında büyük kazanlar kuruluyor. Odun ateşinde kaynayan yemekler el birliğiyle hazırlanıyor, sofralar kuruluyor ve hazırlanan yemekler hayra katılanlara ikram ediliyor.Göktepe’de Bir Tepsiden Fazlası PişiyorŞehir yaşamında giderek azalan ortak üretim alışkanlığı, Balya Göktepe’de mahalle fırınının çevresinde yaşamaya devam ediyor.Otlu ve peynirli yiyeceklerin aynı fırında pişirilmesi, ekmek ve kışlık hazırlıklarının birlikte yapılması ya da hayır kazanlarının el birliğiyle kaynatılması aynı kültürün farklı parçalarını oluşturuyor.Göktepe’de fırının kapağı her açıldığında sofraya sıcak bir yemek çıkarken, komşuluk ve imece geleneği de yeni kuşaklara taşınıyor.