İhracat Artıyor, Üreticinin Elinde Ne Kalıyor?

İhracat rakamları açıklandığında önce toplam tutara, ardından artış oranına bakıyoruz. Kazanılan her pazar, alınan her sipariş elbette kıymetli. Fakat ülkeye giren dövizi konuşurken, o dövizi kazandıran üreticinin elinde ne kaldığını da sormamız gerekiyor.

Ticaret Bakanlığının geçici verilerine göre Türkiye’nin ekim ayı ihracatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,1 artarak 25,9 milyar dolara ulaştı.

Ocak-ekim döneminde ise yüzde 5,5 artışla 236,8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu sonuçlar, dış pazarlardaki satış gücümüz açısından önemli. (ticaret.gov.tr)

Peki, bu rakamlar bize neyi anlatıyor? İhraç ettiğimiz malların toplam dolar değerini. Ancak artışın ne kadarının miktardan, ne kadarının fiyat ve ürün bileşiminden kaynaklandığını tek başına göstermiyor.

Üreticinin kârını, tahsilatını veya yeni yatırım yapabilecek durumda olup olmadığını da bu toplamdan öğrenemiyoruz.

Nitekim İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI ekimde 47,3 seviyesinde gerçekleşti. Endeksin 50 eşiğinin altında bulunması, imalat sektörünün faaliyet koşullarında bozulmaya işaret ediyor. İhracat verisiyle farklı alanları ölçen bu gösterge, üretimin durumunu anlamak için birden fazla ölçüye ihtiyaç duyduğumuzu hatırlatıyor.

Üretici satış yaptığı hâlde neden finansman sıkıntısı yaşayabilir? Çünkü satış ile tahsilat aynı anda gerçekleşmeyebilir. Ham madde, ücret, enerji ve nakliye giderleri ödenirken müşteriye vade tanınır.

Örneğin, kumaşını üretip sevk eden bir işletme, parasını beklediği sırada yeni siparişin ham maddesini almak zorundadır. Vadeler uzadıkça işletme sermayesi ihtiyacı büyür. Borçlanma maliyeti de satıştan beklenen kazancı azaltabilir.

Bu nedenle başarı tablosuna ihracat tutarının yanında miktarı, birim değeri, faaliyet kârlılığını, tahsilat süresini ve finansman giderlerini de eklemeliyiz.

Verimlilik, kapasite kullanımı, yatırım ve istihdamın seyri de değerlendirmeyi tamamlamalı. Bu göstergeler, büyümenin işletmenin geleceğine nasıl yansıdığını görmemizi sağlar.

Firmalar açısından da büyük siparişin cazibesi kadar ödeme şartlarının uygunluğu önemlidir. Fiyat verirken finansman yükünü hesaba katmak, müşterinin ödeme disiplinini değerlendirmek ve nakit akışını planlamak, satışın devamlılığını destekler.

İhracat hedeflerimizin yanında, bu hedeflere ulaşan üreticinin yatırımını ve istihdamını sürdürebilmesini de hedeflemeliyiz.

Bugünkü satışın yarınki üretime kaynak oluşturması gerekir. Çünkü üreticinin gücü, ülkenin gelecekteki ihracat kapasitesinin de temelidir.

İyi haftalar…