Av. Hazır’dan “Sosyal Medyada Çocuklar İçin Yeni Dönem” Değerlendirmesi

Edirne Barosu avukatlarından Özge Gündüz Hazır, 15 yaş altına sosyal medya yasağı getiren yeni yönetmeliği değerlendirdi. Düzenlemenin çocukların dijital güvenliği açısından önemli olduğunu belirten Hazır, yasakların tek başına yeterli olmayacağını vurgulayarak dijital okuryazarlık, ebeveyn bilinci ve güvenli sosyal medya ortamlarının önemine dikkat çekti.

Edirne Barosu'na kayıtlı Avukat Özge Gündüz Hazır, çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemeyi değerlendirerek uygulamanın getireceği yenilikler, kişisel verilerin korunması ve olası sorunlara ilişkin açıklamalarda bulundu. 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

5651 sayılı Kanun'a dayanan düzenlemeyle sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcılar için ise çocuklara özgü, güvenlik ve gizlilik önlemleri içeren ayrı bir hizmet sunulması zorunlu hale getirildi.

Yönetmelik kapsamında çocuk hesaplarının varsayılan olarak gizli olması, takipçi ve takip edilen listelerinin diğer kullanıcılara kapatılması, yalnızca takip edilen hesaplardan mesaj alınabilmesi, mesajlarda görüldü bilgisinin bulunmaması, ekran görüntüsü alınmasının engellenmesi ve canlı yayın özelliğinin kapatılması öngörülüyor. Ayrıca çocuk hesaplarının başka kullanıcılara önerilmesi, kişiselleştirilmiş reklam ve bağımlılık oluşturabilecek içerik sunumu da sınırlandırılıyor.

Platformlara ebeveyn kontrol araçları sağlama yükümlülüğü de getiriliyor. YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de yaş doğrulaması oldu. Buna göre kullanıcıların yaş bilgileri, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteciyle kontrol edilecek.

Bu belirteçte kişinin kimlik bilgileri yerine yalnızca 15 ve 18 yaş sınırlarını doldurup doldurmadığına ilişkin bilgiler yer alacak. Yeni açılacak hesaplarda yaş doğrulaması zorunlu olurken, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce açılmış hesapların da 31 Mart 2027 tarihine kadar doğrulanması gerekiyor.

15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak. YAŞ DOĞRULAMA İŞLEMLERİNE DİKKAT Hazır, söz konusu düzenlemenin dolandırıcılık girişimlerine de zemin hazırlayabildiğine dikkat çekerek vatandaşları uyardı.

İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin de bu konuda açıklama yaptığını hatırlatan Hazır, “Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadeler içeren sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantılarına karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca resmî e-Devlet sitesi ve uygulaması üzerinden yapılması gerektiğini vurguladı.

“DÜZENLEME UYGULAMADA BEKLENEN SONUCU VERMEYEBİLİR” Düzenlemenin neden önemli olduğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hazır; “Henüz muhakeme yeteneği tam olarak gelişmemiş çocuklar, sosyal medyada karşılaştıkları bazı davranışları gerçek hayatın bir parçası, hatta bir prestij göstergesi olarak algılayabiliyor. Son dönemde akran zorbalığının ve tehlikeli sokak trendlerinin, çeteleşmenin çocuklar arasında yaygınlaşması da bu açıdan dikkat çekici.

Filtrelenmeden sunulan şiddet içerikleri, suç örgütlerinin propagandaları ve şöhret arayışındaki bazı fenomenlerin özendirici yaşam tarzları, çocukların davranışlarını olumsuz etkileyebiliyor. Çocuklar, ekran karşısında gördükleri davranışları okul sıralarında veya sokakta taklit etmeye başlayabiliyor.

Diğer yandan çocuk istismarı da dijital dünyanın önemli sorunlarından biri. Yönetmelikle getirilen hesap gizliliği, canlı yayın ve ekran görüntüsü özelliklerine ilişkin kısıtlamalar ile çocukların önerilen hesaplar arasında gösterilmemesi gibi tedbirler, kötü niyetli kişilerin çocuklara ulaşmasını zorlaştırmayı amaçlıyor.

Bu yönüyle düzenlemenin çocukların dijital güvenliği açısından olumlu sonuçlar doğurmasını beklemek mümkün. Ancak düzenlemenin olumlu yönleri kadar uygulamada karşılaşılabilecek sorunları da değerlendirmek gerekiyor. Öncelikle ülkemizde özellikle ileri yaştaki vatandaşlarımızın önemli bir bölümü dijital işlemleri gerçekleştirmekte zorlanıyor.

Günlük yaşamda hastane randevusu almak gibi işlemlerde dahi çocuklarının ve torunlarının yardımına ihtiyaç duyan vatandaşlarımız bulunuyor. Bunun yanında bazı ebeveynler çocuklarına telefon vermeyi bir tür konfor alanı olarak görüyor.

Bu bakımdan getirilen yasak ve kısıtlamaların ebeveynlerin bilgileriyle veya başka yetişkinlerin hesapları kullanılarak aşılması ihtimali bulunuyor. Bu durumda düzenleme kağıt üzerinde etkili görünse de uygulamada beklenen sonucu vermeyebilir” dedi.

“UYGULANABİLİRLİK EN ÖNEMLİ SORUNLARDAN BİRİ” Yeni düzenlemenin olumlu yönlerinin yanı sıra uygulamada karşılaşılabilecek sorunların da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Hazır, özellikle dijital işlemlerde zorlanan vatandaşların yaş doğrulama süreçlerinde güçlük yaşayabileceğine dikkat çekti. Bazı ebeveynlerin çocuklarına kendi hesaplarını kullandırması veya getirilen kısıtlamaların farklı yetişkin hesapları üzerinden aşılması ihtimalinin bulunduğunu ifade eden Hazır, bu durumun düzenlemenin beklenen etkisini azaltabileceğini kaydetti.

Kişisel verilerin korunmasının da önemli bir tartışma konusu olduğunu belirten Hazır, yönetmeliğin 7'nci maddesinde yaş doğrulama belirtecinin yalnızca kişinin yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı bilgisini içerecek şekilde düzenlendiğini hatırlattı. Buna rağmen sistemin veri güvenliği bakımından ne ölçüde başarılı olacağının uygulamayla görülebileceğini ifade etti.

Yaş doğrulamasının tüm kullanıcıları kapsamasının ifade özgürlüğü ve ölçülülük ilkesi bakımından tartışılabileceğini de dile getiren Hazır, çocukların korunması söz konusu olduğunda çocuğun üstün yararının esas alınması gerektiğini vurguladı. Alınan tedbirlerin çocukların korunması amacı bakımından elverişli, gerekli ve orantılı olması gerektiğini belirten Hazır, mevcut düzenlemenin bu açıdan değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

“ASIL MÜCADELE DİJİTAL OKURYAZARLIKTAN GEÇİYOR” Dünyada benzer uygulamaların hayata geçirildiğini hatırlatan Hazır, Avustralya'da 16 yaş altındaki çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamalarının ardından alternatif hesaplar ve farklı platformlara yönelme tartışmalarının yaşandığını belirtti. Yasakların ebeveynlerde yanlış bir güven duygusu oluşturarak dijital denetimin gevşemesine neden olabileceği uyarısında bulundu.

Değerlendirmesinin sonunda düzenlemenin çocukları dijital dünyanın tehlikelerinden koruma amacı bakımından önemli ve olumlu bir adım olduğunu ifade eden Av. Hazır, ancak çocukları yalnızca yasaklarla sosyal medyadan uzak tutmanın gerçekçi olmadığını dile getirdi.

Hazır, platformların çocuklar için daha güvenli hale getirilmesi, okullarda dijital okuryazarlık bilincinin artırılması, ebeveynlerin bilinçlendirilmesi ve çocuklara güvenli sosyal alternatifler sunulmasının önemine dikkat çekerek, “Vatanı korumak çocuğu korumakla başlar” sözünü hatırlattı. Av.

Hazır, çocukların dijital dünyanın risklerinden korunabilmesi için yasakların yanı sıra eğitim, bilinçlendirme ve güvenli dijital ortamların oluşturulmasına yönelik çalışmaların da birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.