Trump’ın üç cepheli sandık sınavı: Savaş, ekonomi ve servet siyaseti

CGTN Türk Dış Haberler Servisi

ABD, Kongre’nin kontrolünü belirleyecek 3 Kasım ara seçimlerine Trump’ın zayıflayan kamuoyu desteğinin gölgesinde girdi. Reuters/Ipsos’un 2 Kasım’da tamamlanan anketinde başkanın görev onayı yüzde 32’de kalırken, ülke genelindeki Kongre tercihlerinde Demokratlar yüzde 46, Cumhuriyetçiler yüzde 38 destek buldu.

Bağımsız kayıtlı seçmenlerin yarısı oyunu Trump’a karşı kullanacağını söyledi. 1.765 yetişkinle yapılan araştırmanın hata payı iki puan olarak hesaplanıyor. Ülke geneli tercihleri sandalye dağılımını doğrudan göstermese de sonuçlar Cumhuriyetçilerin savunmada olduğuna işaret ediyor.

Barış mirası vaadinden İran savaşına

Trump’ın oylarındaki düşüşün arkasındaki nedenlerin başında verdiği söze rağmen ABD’yi savaş girdabının içine sürüklemesi bulunuyor. Trump, 20 Ocak 2025’te Washington’da yaptığı göreve başlama konuşmasında tarihe nasıl geçmek istediğini “En çok gurur duyacağım mirasım, barış sağlayan ve birleştiren biri olmak olacak.” İfadeleri ile vurgulamıştı.

28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı saldırılar barış vaadinin karşısına yeni bir savaş çıkardı. Trump, harekâtı İran’dan kaynaklandığını söylediği güvenlik tehdidini ortadan kaldırmakla gerekçelendirdi.

Savaş uzadıkça siyasi maliyet Beyaz Saray’ın kendi hesaplarına da girdi. Reuters’ın 2 Eylül tarihli haberine göre üst düzey danışmanlar, Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarını sınırlamak için çatışmanın kasıma kadar tırmanmasını önlemeye çalışıyordu.

Ağustos sonundaki Reuters/Ipsos araştırmasında savaşı destekleyenler yüzde 31’de kalırken karşı çıkanlar yüzde 63’e ulaşmıştı. Ajans, başkanın görev onayının savaşın başlangıcından itibaren yüzde 40’tan yüzde 33’e gerilediğini de aktardı.

Bu veriler, destek kaybının tamamını savaşa bağlamaya yetmese de çatışmanın siyasi yükünü göstermesi bakımından önemli bulunuyor.

Savaşın faturası Amerikan hanesine ulaştı

Enerji fiyatlarındaki artış, seçmenin savaşı benzin istasyonunda ve ev faturalarında hissetmesine yol açtı. Reuters’ın seçim arifesindeki değerlendirmesine göre yükselen yakıt maliyetleri genel fiyat baskısını artırırken gümrük tarifeleri de seçmenin enflasyondan sorumlu tuttuğu politikalar arasına girdi.

İşsizlik tarihsel olarak düşük, büyüme güçlü seyretse de hanelerin satın alma gücü ilerlemedi. Aynı incelemede, Ocak 2025’ten itibaren tüketici fiyatlarıyla ortalama saatlik ücretlerin yaklaşık yüzde 5,5 arttığı belirtildi. Yüzde 7’yi aşan 30 yıllık konut kredisi faizleri de ev sahibi olmayı zorlaştırdı.

Bu baskının Cumhuriyetçi tabana uzandığı eylül anketinde görülmüştü. Reuters/Ipsos’un 21 Eylül’de yayımlanan araştırmasında Cumhuriyetçilerin yüzde 51’i Trump’ın hayat pahalılığıyla mücadelesini onaylamazken destek verenler yüzde 44’te kaldı.

Yolsuzluk dosyalarından aile şirketlerine

Üçüncü tartışma, Washington’daki ayrıcalıklarla mücadele söyleminin adalet ve ticaret alanındaki karşılığı etrafında şekillendi. Reuters’ın 13 Ekim incelemesi, Trump’ın iki başkanlık döneminde yolsuzlukla bağlantılı suçlamalar veya mahkûmiyetler sonrasında en az 85 kamu görevlisine af ya da ceza indirimi sağladığını ortaya koydu.

Çoğunluk Cumhuriyetçi veya Trump hareketinin destekçisiydi. Örneklerden Michele Fiore, öldürülen bir polis için toplanan bağışları kişisel harcamalara yönlendirmekten suçlu bulunmuş, Nisan 2025’te affedilmişti. Fiore suçlamaları reddederken Beyaz Saray kararları siyasi kovuşturmaların düzeltilmesi olarak savundu.

Cumhuriyetçi eski Tennessee Temsilciler Meclisi Başkanı Glen Casada ile eski özel kalem müdürü Cade Cothren de dolandırıcılık ve kara para aklamayla bağlantılı mahkûmiyetlerinin ardından Kasım 2025’te affedildi. Trump ise eski Cumhuriyetçi Kongre üyesi George Santos’un dolandırıcılık ve ağırlaştırılmış kimlik hırsızlığı nedeniyle aldığı 87 aylık hapis cezasını Ekim 2025’te kısalttı. Santos’a tam af yerine ceza indirimi uygulandı.

Af yetkisi ile aile çevresinin kesiştiği doğrudan örneklerden biri Charles Kushner oldu. Trump’ın kızı Ivanka’nın eşi Jared Kushner’in babası, vergi kaçırma ve tanığa müdahaleyle bağlantılı mahkûmiyetinin ardından 2020’de Trump tarafından affedildi. İkinci başkanlık döneminde Fransa büyükelçiliğine getirildi.

Trump ailesinin kripto bağlantıları

ABD’de daha büyük mali ölçek ise kripto para işlerinde ortaya çıktı. Reuters’ın 30 Haziran 2026’da incelediği mali bildirimlere göre Trump, 2025 için ailesinin kripto girişimlerinden 1,4 milyar doları aşan gelir bildirdi.

World Liberty Financial’dan şirketlerine yaklaşık 800 milyon dolar, Trump adını taşıyan meme coin satışlarından 635 milyon dolar geldi. Net servet artışıyla doğrudan eş tutulamayan bu gelirler, başkanın kripto sektörünü destekleyen politikalarından ailesinin de yararlanması nedeniyle çıkar çatışması tartışmalarını büyüttü.

Binance’in kurucusu Changpeng Zhao’nun affı, bu kesişimin en dikkat çekici dosyalarından biriydi. Zhao, etkin bir kara para aklamayı önleme programı sürdürmemek suçundan hüküm giymişti. Af kararından önce Abu Dabi merkezli MGX, Binance’e yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımda Trump ailesinin girişimi World Liberty’nin USD1 adlı sabit değerli kripto parasını kullandı.

Reuters’ın araştırması bu ticari bağlantıyı ortaya koydu; işlemin af karşılığında yapıldığını kanıtlamadı. Binance ve Zhao’nun avukatları da böyle bir ilişki bulunduğu iddiasını reddetti.