Habermetrik
← Ana Sayfa
Kırıkkale/Keskin 18 Kasım 2026 05:04
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Avrupa: ilaca dirençli süper mikroplar'antibiyotik öncesi çağa' dönüş riski yaratıyor

Avrupa: ilaca dirençli süper mikroplar'antibiyotik öncesi çağa' dönüş riski yaratıyor
Görsel kaynağı: tr.euronews.com
⏱️ 5 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Antibiyotik direnci Avrupa genelinde artıyor; bazı ülkeler daha keskin artışlar ve daha az tedavi seçeneğiyle karşı karşıya, uzmanlar daha güçlü önleme ve daha sorumlu antibiyotik kullanımı çağrısı yapıyor

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), antibiyotik direncinin Avrupa'da hâlâ önemli bir sağlık tehdidi oluşturduğunu ve bazı ülkelerde ilaçlara dirençli süper mikropların yol açtığı enfeksiyonların arttığını çarşamba günü bildirdi. Kurum, mevcut tedavilerin etkinliğinin giderek daha büyük risk altında olduğuna dikkat çekti.

Her yıl Avrupa Birliği, İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'te antimikrobiyal direnç (AMR) nedeniyle 35 binden fazla kişi hayatını kaybediyor. Bu sayı, grip, tüberküloz ve HIV'in toplam ölüm oranına yakın. ECDC'nin Antimikrobiyal Direnç ve Sağlık Bakımıyla İlişkili Enfeksiyonlar Birimi Başkanı Christian Giske, artan direncin doktorları giderek daha az tedavi seçeneğiyle baş başa bıraktığını söyledi.

Giske, antibiyotiklerin etkinliğini korumak için acil önlem alınması gerektiğini vurguladı. ECDC raporunda, "Etkili antibiyotikler olmadan'antibiyotik öncesi döneme' geri dönebiliriz ve organ nakli, kanser kemoterapisi, yoğun bakımın sağlanması ya da diğer tıbbi işlemleri güvenli bir şekilde gerçekleştirmek zor, hatta imkansız hale gelebilir," uyarısı yer aldı.

Antimikrobiyal direnç, bakteri gibi mikroorganizmaların, onları öldürmek ya da çoğalmalarını durdurmak için tasarlanan ilaçlara karşı koyma yeteneği geliştirmesiyle ortaya çıkıyor. Antibiyotik kullanımını azaltmak ve dirençle mücadele etmek için yıllardır süren çabalara rağmen, ECDC'nin yeni verileri durumun kötüleştiğini gösteriyor.

Aynı anda birden fazla antibiyotiğe dirençli yeni bakteriyel türler ortaya çıkıyor. Bunlar çoklu ilaç direnci olan bakteriler olarak biliniyor. Avrupa sağlık ajansı, dirençli bakterilerin yol açtığı kan dolaşımı enfeksiyonlarını özel bir kaygı konusu olarak belirledi.

Bölge, özellikle Klebsiella pneumoniae ve yüksek hasta ölüm oranlarıyla ilişkilendirilen Escherichia coli (E. coli) için, azaltım hedeflerinin gerisinde kalıyor. Tahmini AB'de antibiyotiklere dirençli E. coli enfeksiyonlarının görülme sıklığı, 2019 ile 2025 arasında yüzde 16,4 arttı.

Oysa hedef, 2019 temel yılına göre yüzde 10'luk bir azalma elde etmekti. Üriner sistem, solunum yolu ve kan dolaşımı enfeksiyonlarına sıkça neden olan bir bakteri olan K. pneumoniae, ECDC için bir diğer büyük endişe kaynağı.

Giske, "Sadece birçok suşun birbiriyle ilişkili olduğunu ve gerçekten suşların bulaştığını görmekle kalmıyoruz, aynı zamanda direnç mekanizmaları nedeniyle bunların giderek tedavisi çok güç hale geldiğini de görüyoruz," dedi. Hedef, K. pneumoniae enfeksiyonlarını 2019 temel yılına göre yüzde 5 azaltmak.

Ancak 2025'te insidans, 100 bin kişi başına 3,75 vakaya ulaştı ve bu, söz konusu temel alınan döneme kıyasla yüzde 72'lik bir artış anlamına geliyor. En çok hangi ülkeler zorlanıyor? Antibiyotik direnci Avrupa genelinde bir sorun olsa da, AMR düzeyleri ve antibiyotik tüketimi ülkeler arasında büyük farklılıklar gösteriyor.

Rapora göre Kıbrıs'ta antibiyotiğe dirençli K. pneumoniae enfeksiyonlarında yüzde 716'lık bir sıçrama yaşandı ve geçen yıl 100 bin kişi başına 21,29 vakaya ulaşıldı. Ülkede antibiyotiğe dirençli E. coli'ye bağlı kan dolaşımı enfeksiyonlarında da yüzde 276 artış kaydedildi.

K. pneumoniae için Romanya, 100 bin kişide 18,66 antibiyotiğe dirençli enfeksiyonla onu izliyor; Yunanistan'da ise 100 bin kişide 16,28 vaka görülüyor. ECDC ayrıca son yıllarda kaydedilen keskin artışlardan endişe duyuyor.

Özellikle Macaristan'da dirençli K. pneumoniae enfeksiyonları yüzde 1.622 oranında yükseldi. Hırvatistan'da artış yüzde 409, Bulgaristan'da ise yüzde 356 oldu. Avrupa artan antibiyotik direnciyle nasıl mücadele edebilir?

Giske, büyüyen direnç tehdidiyle mücadele için iki cephede harekete geçmek gerektiğini söyledi: enfeksiyonları önlemek ve antimikrobiyal kullanımını kontrol etmek. Avrupa'da antimikrobiyal direncin sağlık yükünün yüzde 70'inden fazlası, çoklu ilaç direncine sahip bakterileri içeren ve örneğin hastaların hastanede yatarken enfeksiyon kapmasıyla ortaya çıkan, sağlık bakımıyla ilişkili enfeksiyonlara atfediliyor.

ECDC'ye göre bu yükün yarısı, enfeksiyon önleme ve kontrol önlemlerinin güçlendirilmesiyle engellenebilir. Giske, "Bakım noktasında el hijyeni ve koruyucu ekipmanla ilgili bazı önlemler alınabilir. Ayrıca enfekte hastaların tek kişilik odalara yerleştirilmesi ve bunun yanı sıra etkin çevresel temizlik de önem taşıyor," dedi.

Giske, sağlık sistemi düzeyinde de harekete geçilmesi gerektiğini, enfeksiyon önleme ve kontrol için uygun personel sağlanmasının, uygun laboratuvar tanı imkanlarına erişimin ve dirençli bakterilerin izlenmesinin iyileştirilmesinin bunun parçası olduğunu söyledi. Giske, "Enfeksiyon önleme ve kontrol, enfeksiyonları önleyerek bakterilerin yayılmasını durdurmakla ilgili.

Antimikrobiyal stewardship ise antibiyotikleri akıllıca kullanmakla ilgili," diye konuştu. Ancak dirençle mücadele, yalnızca kullanılan antibiyotik sayısıyla ilgili değil; hangi antibiyotiklerin reçete edildiğine ve nasıl kullanıldıklarına da bağlı.

ECDC, antibiyotiklerin hâlâ soğuk algınlığı, grip ve COVID-19 gibi, herhangi bir tedavi faydası sağlamadıkları viral enfeksiyonlar için uygunsuz biçimde reçete edildiği veya kullanıldığını uyardı. Bu gereksiz maruziyet, bakteriler üzerinde seçici baskı oluşturarak dirençli suşların hayatta kalmasına ve yayılmasına izin veriyor.

ECDC ayrıca toplam insan antibiyotik tüketiminin yaklaşık yüzde 90'ının ayakta tedavi veya toplum düzeyinde gerçekleştiğini belirtti. Kurum, örneğin bebeklere ve okul öncesi çocuklara, kendi kendine geçebilecek viral öksürük, soğuk algınlığı ve boğaz ağrıları için gereksiz antibiyotiklerin sıkça verildiğini kaydetti.

Sağlık kurumları dışında enfeksiyonların önlenmesi de önemli. Giske, iyi el hijyeninin ve aşılamanın, hastaneye yatış ve genel antibiyotik kullanım ihtiyacını azaltabileceğini vurguladı. Giske, "Sağlık kurumlarının ve sistem düzeyinin ötesinde de yapılabilecekler var ve bunların bir kısmı doğrudan toplum düzeyine ilişkin," dedi.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: tr.euronews.com
Haber metni ve görseller tr.euronews.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Sağlık · Bölge: Kırıkkale/Keskin
Yayın: 18 Kasım 2026 05:04 · Kaynak: tr.euronews.com
Kaynağı Oku ↗