Kara Harp Okulu Dekanı Prof. Dr. Osman Köse ile Harşit Savunmasını Konuştuk; “Harşit Savunması, Türkiye’nin Gurur Tablosudur”

Harşit Savunması Zaferi’nin 109. yıl dönümü dolayısıyla Gümüşhane’nin Kürtün ilçesinde, geçtiğimiz gün düzenlenen anma programının ardından Kara Har...

Harşit Savunması Zaferi’nin 109. yıl dönümü dolayısıyla Gümüşhane’nin Kürtün ilçesinde, geçtiğimiz gün düzenlenen anma programının ardından Kara Harp Okulu Dekanı Prof. Dr. Osman Köse ile bir araya gelerek; Harşit Savunması’nın tarihî önemini, bölgede bulunan savaş siperlerinin korunmasını ve Kabaktepe’de yapılması planlanan çalışmaları konuştuk.

Kar yağışı ve soğuk havaya rağmen Çıkrıkdüzü yaylasında gerçekleştirilen anma programının ardından Gümüşkoza’ya özel açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Osman Köse, Harşit Savunması’nın Millî Mücadele tarihindeki yerinin yeterince bilinmediğine dikkat çekti.

1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı’nın Kafkas Cephesi’nde yaşanan gelişmelerden söz eden Köse, Sarıkamış yenilgisinin ardından Rus ordusunun bölgedeki ilerleyişini ve Harşit Havzası’nda karşılaştığı direnişi tarihî süreciyle anlattı.

Rusların İlerleyişi Harşit’te Durduruldu Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Osmanlı Devleti’nin açtığı cephelerden birinin Kafkas Cephesi olduğunu hatırlatan Köse, Sarıkamış Harekâtı’nda yaşanan yenilginin ardından Rusların önünün açıldığını ancak 1916 yılına kadar Sarıkamış ve Kars çevresinde kaldıklarını belirtti.

1916 yılının Şubat ayında Rus ordusunun yeniden harekete geçtiğini ifade eden Köse, Erzurum’un aynı yılın şubat ayında, Trabzon’un ise nisan ayında Rusların eline geçtiğini söyledi. Rus kuvvetlerinin Gümüşhane’ye kadar ilerleyerek şehri işgal ettiğini belirten Köse, asıl mücadelenin bundan sonra başladığını kaydetti.

Rusların yalnızca bölgedeki yerleşim yerlerini ele geçirmekle yetinmediğini, daha geniş bir ilerleme planı bulunduğunu dile getiren Köse; “Rusların hedefi, Gümüşhane üzerinden ilerleyen kuvvetlerle Trabzon üzerinden gelen kuvvetleri Tirebolu’da birleştirmekti. Karadeniz’de de Rus hâkimiyeti bulunuyordu.

Buradan Samsun’a doğru ilerlemek, deniz üzerinden İstanbul üzerine yürümek veya bölgeyi tamamen işgal etmek istiyorlardı. Ancak 1916 yılının temmuz ayından itibaren Gümüşhane ile Tirebolu arasında müthiş bir direniş başladı” ifadelerini kullandı.

Bu direnişte Osmanlı ordusunun 3. Ordu birlikleri ile bölgede oluşturulan yerel milis güçlerinin önemli rol oynadığını belirten Köse, 1916 Temmuz ayından 1917 Kasım ayına kadar Harşit Havzası boyunca Rus ilerleyişine karşı ciddi bir mücadele verildiğini ifade etti.

“Sarıkamış’ın Gölgesinde Kalmış Bilinmeyen Bir Tarih” Harşit Savunması’nın öneminin yalnızca bölgedeki askerî başarılarla sınırlı olmadığını vurgulayan Köse, verilen mücadelenin Rus ordusunun ilerleme planlarını bozduğunu söyledi.

Rusların Gümüşhane ve Tirebolu hattında karşılaştığı direniş nedeniyle ilerleyişlerinin yavaşladığını belirten Köse, 1917 yılında Rusya’da gerçekleşen Ekim Devrimi’nin ardından Lenin yönetiminin geri çekilme kararı aldığını anlattı.

Köse, 1917 yılının kasım ayında Kabaktepe’de yaşanan gelişmelerin Harşit Savunması açısından dönüm noktası kabul edildiğini belirterek, “Kabaktepe’de Rusların o dönemdeki ağırlıkları bulunuyordu. Biz burayı alıyoruz. Bu gelişmeyi sembolik olarak Harşit Zaferi’nin dönüm noktası kabul ediyoruz.

Ancak mücadele yalnızca Kabaktepe’den ibaret değil. Gümüşhane’den Tirebolu’ya kadar uzanan çok geniş bir alanda, Harşit Havzası boyunca Ruslara karşı önemli başarılar elde edildi” dedi.

Harşit Savunması’nın tarih kitaplarında yeterince yer bulamadığını belirten Köse, bunun iki önemli tarihî gelişmenin gölgesinde kalmasından kaynaklandığını söyledi.

Köse, “Harşit Savunması, bilinmeyen bir tarihtir. Sarıkamış hezimetinin gölgesinde kalmıştır. 1917’de Rusların geri çekilişi de Rusya’daki Bolşevik İhtilali ile birlikte değerlendirilmiştir. Oysa bu mücadele, dört yıllık savaş sürecinin son direnişlerinden biridir.

Biz şimdi 1916-1917 arasındaki bu bilinmeyen tarihi ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Arşivlerimizde belgeler var. Bunları bilimsel olarak araştırmaya, yazmaya ve kamuoyunu bilgilendirmeye gayret ediyoruz” diye konuştu.

“Buralar Hasbelkader Bir Yer Değil” Harşit Savunması’nın gelecek kuşaklara aktarılması için son yıllarda çeşitli çalışmalar yürüttüklerini anlatan Köse, anma programlarının temel amacının bölge halkında tarih bilinci ve duyarlılık oluşturmak olduğunu söyledi.

Bölgede yaşayan insanların üzerinde bulundukları coğrafyanın tarihî değerini bilmesi gerektiğini vurgulayan Köse; “Buralar hasbelkader bir yer değildir. Bu topraklar adım başı şehit kanıyla sulanmıştır. Bu tarihin bilinmesi ve burada yaşayan insanların da bulundukları yerin nasıl bir geçmişe sahip olduğunu anlaması gerekiyor.

Tarih bilinmezse tekerrür eder. Gelecekte 50 yıl, 100 yıl sonra ne yaşanacağını bilemeyiz ama geçmişimizi bilmek zorundayız. Bizim son iki üç yıldır yürüttüğümüz faaliyetlerin temelinde de bu bilinç ve duyarlılığı oluşturmak var” şeklinde konuştu.

“Bu Siperler Gelecek Nesillere Gösterilmeli” Harşit Savunması’na ait siperlerin korunmasının önemine de değinen Köse, bu alanların yalnızca tarihî kalıntı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Siperlerin, savaşın hangi koşullarda verildiğini gelecek kuşaklara gösterecek önemli tarihî tanıklıklar olduğunu belirten Köse; “Gelecek nesillere burayı göstermemiz lazım.

Bu savaşın hangi şartlarda verildiğini, insanların kışın ve yazın nasıl mücadele ettiğini anlatmalıyız. Basit bir savaş değildi, bir ölüm kalım mücadelesiydi. Kaybettiğiniz anda bir daha geri dönüşü yoktu. Çocuklarımıza, ‘Bak, senin deden 1916-1917 yıllarında burada, ocak ve şubat aylarında savaştı.

Ayağında kışlık ayakkabısı bile yoktu’ diyebilmeliyiz. Bu tarihî duyarlılığı oluşturabilmek için siperlerin mutlaka korunması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Kabaktepe Türkiye Gündemine Taşınmalı” Harşit Savunması’nın sembol noktalarından biri olan Kabaktepe’nin daha geniş kitleler tarafından ziyaret edilebilmesi için altyapı çalışmalarının tamamlanması gerektiğini belirten Köse, bölgenin Türkiye gündemine taşınmasının önemine işaret etti.

Bu kapsamda ulaşımın öncelikli ihtiyaçlardan biri olduğunu dile getiren Köse, Güvende Yaylası ile Kabaktepe arasındaki 7,5 kilometrelik yolun iyileştirilmesine yönelik çalışma planlandığını söyledi.

Köse, “Bunun Türkiye’nin gündemine taşınması gerekiyor. Bunun için de altyapının yapılması şart. Yol önemli. Güvende’ye kadar beton bir yol var ancak Güvende ile Kabaktepe arasında 7,5 kilometrelik bir güzergâh bulunuyor.

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün bu yolu gelecek yıl yapmasını bekliyoruz” dedi. Kabaktepe’de ayrıca bir anıt ve kompleks oluşturulmasının planlandığını belirten Köse, mimari projelerin hazırlandığını ve çalışmaların bir yıl içerisinde hayata geçirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Bölgenin yalnızca bir anma alanı olarak değil, ziyaretçilerin savaşın yaşandığı coğrafyayı yerinde görebileceği tarihî bir merkez olarak düzenlenmesi gerektiğini kaydeden Köse, şehitlerin kimliklerinin tespit edilmesine yönelik araştırmaların da sürdüğünü belirtti.

“Harşit Savunması Türkiye’nin Gurur Meselesidir” Harşit Savunması Zaferi’nin 109. yıl dönümü dolayısıyla Güvende Yaylası’nda gerçekleştirilen anma programını da değerlendiren Prof. Dr. Osman Köse, hava şartlarına rağmen düzenlenen organizasyonun üst düzey katılımla gerçekleştirildiğini söyledi.

Programa Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Metin Tokel’in yanı sıra 3. Ordu Komutanı Burhan Aktaş, Gümüşhane valisi, milletvekilleri, üst düzey bürokratlar, genel müdürler, daire başkanları ve iş insanlarının katıldığını belirten Köse, programın kapsamını önümüzdeki yıllarda daha da genişletmek istediklerini ifade etti.

Köse, anma programının yalnızca yerel ölçekte değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak; “Bu sadece Gümüşhane ve Giresun’un meselesi değil. Bu, Türkiye’nin bir gurur meselesidir. Harşit Savunması’nı Türkiye’nin ortak bir gurur tablosu olarak kabul etmemiz gerekiyor.

İnşallah 2027 yılı içerisinde sempozyumlar, paneller ve yayınlarla bu tarihi bilimsel açıdan da daha fazla gün yüzüne çıkaracak, kamuoyuna taşıyacağız” dedi.

Son bir ayda gumuskoza.com.tr sitesinde 615.945 gerçekleşti.