Ayvalık’ta Zeytinyağı Sektöründen Ortak Alarm: "Maliyetler Düşürülmezse Çiftçi Üretimden Çekilecek

Ayvalık'ın asırlık markalarının ve üreticilerinin katılımıyla düzenlenen değerlendirme toplantısında, Türk zeytinyağının kalitesinin Toskana ile yarışmasına rağmen uluslararası pazarlarda markalaşma ve fiyat rekabetinde yaşanan yapısal sorunlar masaya yatırıldı.

"100 Liralık Mazotla 40 Liralık Yağ Olmaz"

Toplantıda üretim sahasındaki krizi rakamlarla ortaya koyan Özgün Zeytinyağı Temsilcisi Halil Sucu, 35 yıllık tecrübesine dayanarak bölgedeki çiftçinin üretimden çekilme noktasına geldiğini söyledi. Ayvalık genelindeki yaklaşık 2 milyon zeytin ağacından 350 bininin satışa çıkarıldığını belirten Sucu, tablonun vahametini şu sözlerle aktardı:"Çiftçi artık bu işten çıkmak istiyor.

4 sene öncenin satış fiyatıyla bugünün fahiş hasat ve bakım maliyetlerini karşılamak sadece bize özgü bir çelişki. 80 milyonluk ülkede düzenli zeytinyağı tüketenlerin sayısı 10 milyonu geçmiyor. 100 bin ton iç tüketime karşılık 200 bin ton ihracat yapıyoruz.

100 liralık mazotla 40 liralık yağ üretemezsiniz. Zeytinyağı ölümsüzdür ama devlet arkasında durmazsa çiftçi yok olacak."

"Maliyet İndirilmeli, İnovatif Ürünlere Geçilmeli"

Girit kökenli bir aile işletmesi olarak Güney Kore ve Güney Afrika'daki mağazalarıyla birlikte 23 ülkeye ihracat yaptıklarını belirten Köklü Zeytinyağları Temsilcisi Mustafa Kürlek, üretim maliyetlerinin küresel rekabeti tıkadığını vurguladı. Teşviklerin kaldırılması ve ağır vergi yükünün sektörü zora soktuğuna değinen Kürlek, "Tunus uluslararası pazara 3 Euro’ya yağ sürüyor.

Mevcut maliyetlerle bizim 165 TL bandında yağ satmamız matematiksel olarak mümkün değil. Devlet desteği olmadan sürdürülebilirlik ve markalaşma yalnızca lafta kalır. Katma değeri artırmak için zeytin unu ve zeytinli makarna gibi inovatif ürünler üzerinde çalışıyoruz.

Sektörün ayakta kalması hem kişi başı iç tüketimin artmasına hem de katma değerli üretime bağlı" diye konuştu.

100 Yıllık Miras: "İtalyan Şişesi Karşısında Ezilmemeliyiz"

Mübadele sonrası 5 nesildir Ayvalık’ta üretim yapan ve markasının temelleri bizzat Atatürk tarafından verilen "Sabuncugil" soyadına dayanan Sabuncugil Yağları Temsilcisi Deniz Sabuncugil ise ambalaj ve pazarlama gücüne dikkat çekti. Ayvalık zeytinyağının İtalya'nın Toskana bölgesiyle eşdeğer kalitede olduğunu hatırlatan Sabuncugil, şu uyarıda bulundu:"Biz Cumhuriyet’in ilk yıllarında ordunun hijyen sorununu çözen köklü bir mirasın temsilcisiyiz.

Ancak uluslararası fuarlarda İtalyanların estetik şişeleri ve pazarlama gücüyle yan yana geldiğimizde rekabet avantajımızı kaybediyoruz. Ayvalık zeytinyağının küresel ölçekte hak ettiği konuma gelmesi için sektörün güç birliği yapması şart."

"Dökme İhracatla Marka Olunmaz"

Komili bünyesinde 45 yıllık tecrübesiyle sektöre yön veren Mehmet Cavlı, markanın tüketiciye verilen bir "güven sözü" olduğunun altını çizdi. Türkiye'nin dökme zeytinyağı ihracatı sarmalından kurtulması gerektiğini savunan Cavlı, değer odaklı dönüşümün gerekliliğini vurguladı:

"Küçük olsun bizim olsun anlayışını geride bırakmalıyız. Dökme zeytinyağı satarak dünya markası olunamaz. Türk zeytinyağının küresel imajını tazelemek zorundayız. Zeytinyağı pahalı değil; değerli, stratejik ve sağlıklıdır.

Tüketici bilincini artırmak için zeytin ve zeytinyağını Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına dahil ettirdik. Bugüne kadar 500 üretici kadına eğitim sağladık. Üretim kültürünü tabana yaymak hepimizin görevi."

"Gıda Savaşlarında Güçlü Olmak Zorundayız"

Panelin moderatörü ve Ziraat Mühedisi Bilge Keykubat da konunun stratejik boyutuna dikkat çekerek, "Dünyanın en kaliteli zeytinyağı bu topraklarda üretiliyor, kıymetini bilmek zorundayız. Yaklaşan küresel gıda krizleri ve gıda savaşları çağında Türkiye, güçlü bir gıda sanayisi kurarak markalı ve sürdürülebilir modeller geliştirmek mecburiyetindedir" dedi.

Toplantı, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, üretici teşviklerinin yeniden tanımlanması ve ambalajlı-markalı ihracata geçiş için kamu otoriteleriyle koordinasyon kurulması temennisiyle sona erdi.

Daha sonra Gazeteci Yazar Zeynep Bilgehan'ın moderatör, Gazeteci Yazar Sosyolog ve Siyaset Bilimci Prof. Dr. Artun Ünsal'ın konuşmacı olarak katıldiğı, Gazeteci Yazar Nedim Atilla ve Köstem Zeytinyağı Müzesi Kurucusu Dr.

Levent Köstem'in konuşmacı olduğu, Ege Gastronomi ve Turizm Derneği Başkanı Sezer Altan'ın moderatör, Posta Gazetesi Ege Temsilcisi Banu Şen, Prof. Dr. Onur Özveri, Doç. Dr. Betül Öztürk ve Şef Binali Yılmaz'ın konuşmacı olarak katıldiğı paneller gerçekleştirildi.