Yargıda Yapay Zeka Raporu: Destek Sistemi Olmalı

(İSTANBUL) - Daha İyi Yargı Derneği'nden yeni adli yıla ilişkin hazırlanan raporda, "Yapay zeka, hakimin yerine geçen bir karar verici veya karar oluşturan değil; yargının hızını, kalitesini, tutarlılığını ve erişilebilirliğini artıran, insan denetimine tabi güvenilir bir destek sistemi olarak tasarlanmalıdır" denildi. Yeni adli yıl yarın başlıyor.

Daha İyi Yargı Derneği tarafından hazırlanan "Yargı Hizmetlerinde Yapay Zeka: Fırsatlar, Riskler ve Türkiye için Yol Haritası Raporu"nda yargı hizmetlerinde yapay zeka kullanımı değerlendirildi. Raporda, yapay zekaya ilişkin şu önerilere yer verildi: "Yapay zeka, diğer alanlarda olduğu gibi dünyada ve ülkemizde hukuk ve yargı hizmetlerini de hızla dönüştürmekte, bir yandan fırsatlar diğer yandan tehlikeler ve mağduriyetler getirmektedir.

Yapay zeka uygulamalarında ortaya çıkan hızlı dönüşüm, yargı sistemimiz için yargı hizmetlerinin etkinliğini artırma, iş yükünü azaltma, karar destek mekanizmalarını güçlendirme ve adalete erişimi kolaylaştırma bakımından tarihi fırsatlar sunmaktadır ancak doğru yönetilmediği takdirde yapay zeka uygulamaları, adil yargılanma hakkını, yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını, yargıya güveni zedeleyebilecek ciddi riskler de barındırmaktadır. Yapay zeka ne yargının bütün sorunlarını çözecek sihirli bir araç ne de mutlak biçimde kaçınılması gereken bir risk alanıdır.

Sağlıklı yaklaşım, yapay zekayı insan merkezli, hak temelli, denetlenebilir ve sınırlı amaçlarla kullanılan bir yargı destek aracı olarak konumlandırmak, fırsatları risk yönetimiyle birlikte, riskleri ise somut azaltım araçlarıyla birlikte ele almaktır."BÜTÜNCÜL POLİTİKA GELİŞTİRİLMELİ"Türkiye, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) gibi güçlü bir dijital altyapıya sahip olması nedeniyle bu alanda önemli bir avantaja sahiptir ancak bu avantajın gerçek bir yargı kapasitesine dönüşebilmesi için veri yönetişimi, anonimleştirme, etik standartlar, eğitim, teknik denetim ve hukuki sorumluluk alanlarında bütüncül bir politika geliştirilmelidir. Yapay zeka, hakimin yerine geçen bir karar verici veya karar oluşturan değil; yargının hızını, kalitesini, tutarlılığını ve erişilebilirliğini artıran, insan denetimine tabi güvenilir bir destek sistemi olarak tasarlanmalıdır.

Yargıda yapay zekadan güvenilir biçimde yararlanmanın ön koşulu, yapay zekanın kendisinden önce yargılamanın bilgi ve veri üretme biçiminin güvenilir hale getirilmesidir."