Siirt Fıstığı Atıkları Biyokömüre Dönüşerek Toprağa Can Veriyor

Siirt Üniversitesi (SİÜ) Ziraat Fakültesi bünyesinde yürütülen akademik bir çalışma, bölgenin en önemli tarımsal ürünlerinden olan fıstığın atık kabuklarını değerli bir tarım girdisine dönüştürdü. Prof. Dr. Mesut Budak ve Doç.

Dr. Harun Bektaş danışmanlığında, yüksek lisans öğrencisi Kübra Polat tarafından 2023 yılında tamamlanan proje, fıstık üretim sürecinde ortaya çıkan tonlarca atığın ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor. Araştırmanın teknik sürecinde, Siirt fıstığının sert ve yeşil kabukları yaklaşık 500 santigrat derecelik bir sıcaklıkta, yavaş piroliz yöntemiyle işlendi.

Bu işlem sonucunda, karbon bakımından zengin ve gözenekli bir yapıya sahip olan biyokömür (biyoçar) elde edildi. İki milimetrelik eleklerden geçirilerek hazırlanan bu materyal, saksı denemelerinde farklı dozlarda kullanılarak buğday bitkisi üzerindeki etkileri gözlemlendi.

Deney sonuçları, biyokömür uygulamasının buğday bitkisinin kök gelişimini yüzde 50'ye varan oranlarda artırdığını kanıtladı. Ayrıca, topraktaki nitratın yıkanarak kaybolmasını önemli ölçüde engelleyen bu yöntem, bitki besin elementlerinin toprakta daha verimli tutulmasını sağlıyor.

Bu durum, özellikle değişen yağış rejimleri ve kuraklık dönemlerinde bitkilerin hayatta kalma kapasitesini doğrudan yükseltiyor. Projenin yürütücüleri, Siirt'te yıllık 30 bin ton civarında fıstık üretildiğini ve buna eş değer miktarda atık oluştuğunu belirterek, bu atıkların doğaya bırakıldığında karbon salınımına yol açtığını vurguladı.

Geliştirilen yöntemle bu atıklar, kararlı karbon formuna dönüştürülerek toprakta uzun süreli karbon depolanması sağlanıyor. Böylece toprak, küresel ısınmayla mücadelede stratejik bir karbon havuzuna dönüştürülüyor. Çalışmanın iklim değişikliğiyle mücadeledeki kritik önemi, uluslararası alanda da karşılık buldu.

Elde edilen veriler, Antalya'da düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, 19 Kasım tarihinde Doç. Dr. Harun Bektaş tarafından sunulacak. Bilim insanları, bu uygulamanın kuraklık kaynaklı verim kayıplarını minimize etmek için önemli bir çözüm yolu sunabileceğini belirtiyor.