Lösemi konusundaki yanlış algılara dikkat: Tanı umutsuzluk demek değil

2–8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası dolayısıyla çocukluk çağı lösemilerinin belirtileri, güncel tedavi yöntemleri ve kök hücre bağışının önemine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sakarya Üniversitesi (SAü) Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı öğretim üyesi ve Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi (SEAH) doktorlarından Doç. Dr. Mehmet Fatih Orhan, hastalığa yönelik toplumdaki yanlış algılara dikkat çekti.

Lösemi tanısının umutsuzlukla ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Orhan, erkan tanı ve modern tedavi yöntemleriyle elde edilen başarıların arttığını ve toplumun özellikle kan ve kök hücre bağışı konusunda daha duyarlı olması gerektiğini ifade etti.

Belirtilere dikkatHalk arasında kan kanseri veya kemik iliği kanseri olarak bilinen löseminin çocuklarda farklı belirtilerle ortaya çıkabildiğini belirten Doç. Dr. Orhan, vücutta morarmalar, kemik ağrıları, nedeni açıklanamayan ve geçmeyen ateş, halsizlik, yorgunluk, ciddi kilo kaybı ve gece terlemeleri gibi dikkat edilmesi gereken belirtiler bulunduğunu söyledi.

Bu tip durumlarda mutlaka hekime başvurulması gerektiği ifade eden Orhan, çocukluk çağı lösemilerinde temel tedavi yönteminin kemoterapi olduğunu aktardı. Orhan, ilaçların ağızdan, damar yoluyla veya bel bölgesinden uygulanabildiğini ifade etti.

Yüksek risk grubundaki hastalarda ise kök hücre naklinin önemli bir tedavi seçeneği olduğunu vurgulayan Orhan, uygun bağışcının aile bireyleri arasından veya ulusal ve uluslararası donör havuzlarından bulunabildiğini kaydetti.

“Lösemi tanısı umutsuzluk anlamına gelmiyor”Lösemi hakkında toplumda en sık karşılaştıkları yanlış düşüncenin hastalığın tedavi edilemeyeceğine yönelik olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Orhan, ailelerin tanı sonrasında çocuklarının iyileşemeyeceği endişesine kapılabildiğini söyledi.

Günümüzde modern tıbbın sunduğu imkânlarla tedavi başarısının önemli ölçüde yükseldiğine dikkat çeken Orhan, hastaların risk durumlarına göre değerlendirildiğini ve ailelerin tedavi sürecindeki gelişmeler hakkında düzenli olarak bilgilendirildiğini belirtti.

Kan ve kök hücre bağışı hayati önem taşıyorLösemi tedavisinde kullanılan ilaçların büyük ölçüde devlet tarafından karşılandığını belirten Orhan, ailelerin en çok desteğe ihtiyaç duyduğu konulardan birinin uygun kan bağışçısına ulaşmak olduğunu ifade etti. Toplumun kan bağışı konusunda daha duyarlı olması gerektiğini vurgulayan Doç.

Dr. Orhan, Türk Kızılay aracılığıyla kök hücre bağışçısı olmanın da mümkün olduğunu hatırlattı. Sağlık Bakanlığı ve Türk Kızılay iş birliğiyle yürütülen TÜRKÖK projesine değinen Orhan, gönüllü bağışçılardan alınan kan örnekleriyle uygunluk değerlendirmesi yapıldığını, eşleşme sağlanması durumunda ise bağışçıyla iletişime geçildiğini anlattı.

Kök hücre bağışında iki yöntemKök hücre bağışının iki farklı yöntemle gerçekleştirilebildiğini anlatan Doç. Dr. Orhan, periferik kök hücre bağışında vericiye önceden uygulanan ilaçlarla kök hücre sayısının artırıldığını ve hücrelerin özel bir cihaz aracılığıyla kandan toplandığını söyledi.

Orhan, diğer yöntemde ise genel anestezi altında kalça kemiğinden kemik iliği alındığını belirtti. Bağış sürecine ilişkin yeterli bilginin gönüllülerin endişelerini azaltabileceğini vurgulayan Orhan, bağışlanan kök hücrelerin hastanın vücudunda yeni kan hücreleri üretmeye başladığını ve nakil sonrasında bu hücrelerin kimerizm testiyle takip edildiğini aktardı.

“Bir çocuğa hayat verebilirsiniz”Löseminin daha önce tamamen sağlıklı olan çocuklarda da kısa sürede ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Orhan, hastalığın yalnızca belirli aileleri ilgilendiren bir sorun olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Lösemili Çocuklar Haftası kapsamında topluma çağrıda bulunan Orhan, kan bağışı ve kök hücre donörlüğü konusunda farkındalığın artırılmasının önemini vurgulayarak gönüllü bağışçıların bir çocuğun yeniden sağlığına kavuşmasında belirleyici rol üstlenebileceğini belirtti.

Orhan son olarak hastalıkla alakalı olarak devletin sağladığı desteklerden bahsederek sağlık kuruluşlarının, doktorların ve sağlık ailesinin elinden gelen çabayı sarf ettiğini ifaden etti.