Netanyahu dönemi bitiyor mu?

İsrail'de 27 Ekim seçimlerinin ardından Başbakan Binyamin Netanyahu'nun iktidarı tehlikeye girdi. Muhalefetin adayı Gadi Eisenkot 67 milletvekilinin desteğini alırken Netanyahu 46'da kaldı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini vereceği ismi 8 Kasım Pazar günü açıklayacak.

Peki, Netanyahu'nun iktidarı sona mı eriyor, yoksa başbakanlık koltuğunu koruyabilecek mi?

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan genel seçimlerin ardından başlayan hükümet kurma pazarlıkları, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceğini belirsizliğe sürükledi. Sandıktan hiçbir blok tek başına iktidar çıkamazken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un Arap partilerinin desteğiyle 67 milletvekilinin önerisini alması dengeleri değiştirdi.

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un 5 Kasım'da tamamladığı parti görüşmelerinde Eisenkot'a 67, Netanyahu'ya ise 46 milletvekili destek verdi. Ancak bu sonuç, Netanyahu'nun iktidardan düştüğü anlamına gelmiyor. 8 Kasım Pazar günü hükümet değişmeyecek; yalnızca yeni hükümeti kurmayı deneyecek isim belirlenecek.

Herzog, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada siyasi tablonun ilk bakışta net görünmesine rağmen hükümet kurabilecek ismin henüz kesinleşmediğini belirterek şunları söyledi:

"İstişarelerin sonuçları ilk bakışta açık görünüyor. Ancak yasaların bana verdiği yetki, hükümeti kurma kabiliyetine sahip olan kişiyi belirlemek. Bloklar arasında ve blokların kendi içindeki karşılıklı vetolar göz önüne alındığında, bu durum henüz tamamen netleşmiş değil.

Bazı parti liderleriyle birebir görüşerek bunu doğrudan ve hızlı bir şekilde netleştirmeye çalışacağım." Herzog, pazar günü bir milletvekilini hükümeti kurmakla görevlendirmeyi planladığını da açıklayarak, "Bu görüşmelerde, partileri birbirleriyle iletişim kurmaya ve İsrail halkı için istikrarlı ve iyi bir hükümet oluşturmaya teşvik etmek adına elimden gelen her şeyi yapacağım" ifadelerini kullandı.

ARAP PARTİLERİ DESTEK VERDİ AMA NETANYAHU'NUN GİDİŞİ KESİNLEŞMEDİ Netanyahu'nun karşısındaki en büyük engel, 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde kendisini destekleyen siyasi bloğun 53 milletvekilinde kalması oldu. Üstelik uzun yıllardır Netanyahu'nun müttefiki olan 7 sandalyeli Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, hükümeti kurma görevi için herhangi bir aday önermedi. Böylece Netanyahu'ya verilen tavsiye desteği 46'da kaldı.

Eisenkot'un öncülük ettiği dört partili muhalefet bloğu ise seçimlerden 48 milletvekiliyle çıktı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Birleşik Liste'nin 11 ve Ra'am Partisi'nin 8 milletvekili de Eisenkot'u destekleyince bu sayı 67'ye yükseldi.

Ancak 67 milletvekilinin Eisenkot'u hükümeti kurmakla görevlendirilmesi için önermesi, aynı partilerin kurulacak hükümette birlikte yer almayı kabul ettiği anlamına gelmiyor.

Muhalefet cephesindeki Naftali Bennett ve Avigdor Liberman gibi isimlerin Arap partilerinin desteğine dayalı bir hükümete karşı çıkması, Eisenkot'un önündeki en büyük engellerden biri. Bu nedenle 67 milletvekilinin ortak tavrı, henüz üzerinde anlaşmaya varılmış bir hükümet çoğunluğuna dönüşmüş değil.

İsrail yasalarına göre cumhurbaşkanının görevlendirdiği siyasetçinin hükümeti kurmak için 28 günü bulunuyor. Gerekli görülmesi halinde bu süre 14 gün daha uzatılabiliyor.

Eisenkot'un görevlendirilmesi ve bu süre içinde koalisyon uzlaşması sağlaması halinde yeni hükümetin Meclis'ten güvenoyu alması gerekecek. Bu süreç tamamlanmadan Netanyahu'nun başbakanlık görevi sona ermeyecek.

Dolayısıyla Netanyahu'nun iktidarı kaybetme ihtimali güçlenmiş olsa da görevi bırakacağı henüz kesin değil. Yeni hükümet kurulana kadar Netanyahu geçici hükümetin başında kalacak.

NE OLMUŞTU? İsrail'de 27 Ekim'de düzenlenen genel seçimlerde Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi, 27 milletvekili çıkararak Meclis'teki en büyük parti olmuştu. Ancak Netanyahu'nun sağcı ve dini partilerden oluşan ittifakı 53 sandalyede kalmıştı.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi 21 sandalye kazanırken, Netanyahu karşıtı dört partili blok toplam 48 milletvekili elde etmişti.

Seçimlerin en önemli sonuçlarından biri ise Arap partilerinin toplam 19 sandalye kazanarak Meclis'te belirleyici konuma yükselmesi olmuştu. Hiçbir siyasi bloğun tek başına salt çoğunluğu elde edememesi üzerine hükümet kurma görüşmeleri başlamıştı.

Partilerle görüşmelerini tamamlayan Cumhurbaşkanı Herzog'un 8 Kasım Pazar günü vereceği karar, Netanyahu sonrası bir hükümetin kurulup kurulamayacağını belirleyecek sürecin ilk adımı olacak.