Hapis cezası çocuklarda suç tekrarını önlüyor mu? Hatice Kaynak’tan erken müdahale çağrısı
- Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Hatice Kaynak, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla Yeni Ankara’ya yaptığı açıklamada, suça sürüklenen çocukların aile ve okul koşulları araştırılmadan adliyede yapılan tek bir görüşmeyle sosyal inceleme raporu hazırlanmasını eleştirdi
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla Türkiye’deki çocuk adalet sistemini değerlendiren Türkiye Barolar Birliği (TBB) Çocuk Hakları Komisyonundan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Hatice Kaynak, bir çocuğun adliyeye gelmeden önce okulda, hastanede ya da sosyal hizmet biriminde desteğe ihtiyaç duyduğunun fark edilebileceğini söyledi. Kaynak’a göre bu fırsatlar kaçırıldığında, yargılama sırasında da çocuğun yaşam koşulları yeterince araştırılmadığında mevcut uygulamalar suça sürükleyen koşulları değiştirmekte yetersiz kalıyor.“SOSYAL GÖRÜŞME RAPORU DİYEBİLİRİZ”Kaynak, sosyal inceleme raporunun hâkime çocuğun ailesiyle ilişkileri, okul hayatı ve yaşadığı çevre hakkında bilgi vermesi gerektiğini anlattı.
Böyle bir incelemenin, çocuğu suça sürükleyen nedenleri belirlemeye ve hangi desteğin işe yarayacağına karar vermeye yardımcı olacağını söyledi. Uygulamada kimi çocukların adliyede bir uzmana yönlendirildiğini ve dosyadaki olaya ilişkin tek görüşmenin ardından rapor hazırlandığını belirten Kaynak, “Bunun adı sosyal inceleme değil, ‘sosyal görüşme raporu’ diyebiliriz” dedi.
Kaynak’a göre çocuğun gündelik hayatını kapsamayan bir rapor, hâkimin uygun bir müdahale planı oluşturmasını güçleştiriyor. OKULDA, HASTANEDE VE SOSYAL HİZMETTE ERKEN UYARI ÇAĞRISITBB’nin birkaç yıl önce çocuk adalet sistemine ilişkin bir yasa değişikliği teklifi hazırladığını belirten Kaynak, önerilerinin merkezinde önleme ve erken müdahalenin bulunduğunu söyledi.
Okulda, hastanede veya sosyal hizmet biriminde bir risk fark edildiğinde, davranış kalıcı hâle gelmeden çocuğa destek verilmesi gerektiğini vurguladı. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesinin tavsiyelerine de değinen Kaynak, uygun durumlarda çocukların ceza yargılaması dışındaki programlara yönlendirilmesini savundu.
Hapis cezasının suç tekrarını artırabildiğini ifade eden Kaynak, ağır suçlarda da çocuğun yeniden topluma katılmasını sağlayacak programların uygulanmasını istedi. ÇOCUK DAVALARINDA UZMANLAŞMA TALEBİHer ilde ve adliyede çocuk mahkemesi bulunmadığına dikkat çeken Kaynak, bu alanda uzmanlaşmamış hâkim ve savcıların çocukları yetişkinlerle aynı ölçütler üzerinden değerlendirebildiğini söyledi.
Özellikle 12-15 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin adli tıp değerlendirmelerinde sorunlar yaşandığını, verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının da sahada yeterince uygulanmadığını belirtti. Kaynak, uzmanlaşmanın savunma açısından da gerekli olduğunu ifade etti.
TBB’nin son bir yılda 2 bin avukata eğitim verdiğini aktaran Kaynak, Ankara Barosunda çocuk dosyaları için ayrı görevlendirme yapıldığını belirterek benzer uygulamaların ülke geneline yayılmasını istedi. UZUN TUTUKLULUK ÇOCUKLARI EĞİTİMDEN KOPARIYORKaynak’ın paylaştığı yaklaşık rakamlara göre 4 bin çocuk tutukevlerinde, 800 çocuk ise eğitim ve meslek edinme imkânı sunan çocuk eğitimevlerinde bulunuyor.
Kaynak, 14-17 yaşlarında tutuklanan bazı çocukların yargılamalarının iki ila üç yıl sürdüğünü, bu süre içinde yetişkinliğe ulaşıp eğitimevine geçemeden yetişkin cezaevine nakledildiklerini anlattı. Son düzenlemeyle birlikte hükmü kesinleşen çocukların eğitimevine gönderilmesinin de idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesine bağlandığını belirten Kaynak, bu uygulamanın sonuçlarına dikkat çekti.
Çocukların tutukevinde geçirdikleri sürede eğitimlerini sürdürememesinin ve meslek edinememesinin, tahliye sonrasında suç örgütleri ve uyuşturucu ağları karşısında onları daha savunmasız bıraktığını söyledi.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Asayiş
Yayın: 20 Kasım 2026 06:00 · Kaynak: yeniankara.com.tr