Antep Fıstığında Yeni Dönem: 4 İlde Yatırımlar ve Rekolte Beklentisi

Türkiye'nin tarımsal ihracatında stratejik bir öneme sahip olan Antep fıstığı sektöründe, Gaziantep, Şanlıurfa, Siirt ve Diyarbakır merkezli yatırımlar genişleyerek sürüyor. TÜİK verilerine göre meyve veren ağaç sayısı yüzde 2 artışla 63,5 milyona, henüz meyve vermeyen genç ağaç sayısı ise yüzde 42 gibi dikkat çekici bir oranla 38,3 milyona ulaştı.

Üreticiler, verim dalgalanmalarını minimize etmek amacıyla özellikle Siirt çeşidine yönelik dikimlerini artırıyor. 2024/25 pazarlama dönemi her ne kadar 'var yılı' olarak nitelendirilse de, rekolte beklentileri önceki benzer dönemlerin gerisinde kaldı.

Bu durumun temelinde, geçtiğimiz yıl yaşanan don olaylarının ağaçlar üzerindeki kalıcı etkisi ve bahar aylarında bazı üretim bölgelerini vuran dolu yağışları yatıyor. Ayrıca, Temmuz ve Ağustos aylarının mevsim normallerinin altında seyretmesi, hasat sürecini 1 ila 3 hafta arasında geciktirdi.

Türkiye'de üretimin büyük oranda yağışlara bağımlı olması, iklimsel verileri kritik kılıyor. 2025 kışı ve 2026 ilkbaharında Güneydoğu Anadolu Bölgesi başta olmak üzere ülke genelinde kaydedilen tatmin edici yağışlar, yeraltı su seviyelerini yükselterek önümüzdeki yılın rekoltesi için iyimser bir tablo oluşturdu.

Bu yağışların, gelecek dönem verimliliğine doğrudan olumlu katkı sağlaması bekleniyor. Ekonomik açıdan bakıldığında, iç piyasadaki fiyat artışları tüketim alışkanlıklarını doğrudan etkiledi. Tatlı üretimindeki maliyet baskıları ve perakende fiyatların Ağustos 2026 itibarıyla yıllık bazda yüzde 50 oranında yükselmesi, 2026/27 dönemi için tüketim tahminlerini yüzde 15 aşağı çekerek 140 bin ton seviyesine düşürdü.

Aynı dönem için ihracatın 40 bin ton, işleme ve yeniden ihraç amaçlı ithalatın ise 50 bin ton civarında gerçekleşeceği öngörülüyor. Sektördeki arz-talep dengesi ve stok yönetimi de yakından takip ediliyor. Yıl sonu itibarıyla devir stoklarının 165 bin ton seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.

Yatırımların meyve vermeye başlamasıyla birlikte, Türkiye'nin küresel fıstık pazarındaki konumunu güçlendirmesi ve iklimsel risklere karşı daha dirençli bir üretim altyapısı kurması hedefleniyor.