Babasının şirketinde sigortalı çalışanlara kötü haber! Yargıtay'dan emsal karar geldi
- Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin Mart 2023'te yasalaşmasıyla birlikte milyonlarca vatandaş için emeklilik yolu açıldı
- Ancak geçmişte yapılan sigorta girişlerinin geçerliliği, bazı vatandaşlar için ciddi bir hukuk mücadelesine dönüştü
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin Mart 2023'te yasalaşmasıyla birlikte milyonlarca vatandaş için emeklilik yolu açıldı. Ancak geçmişte yapılan sigorta girişlerinin geçerliliği, bazı vatandaşlar için ciddi bir hukuk mücadelesine dönüştü.
Özellikle 18 yaşından önce babasının iş yerinde sigortalı gösterilenlerin emeklilik hesaplamaları yeniden tartışma konusu oldu.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin önüne gelen dosyada, babasının yanında çalıştığı döneme ait 68 günlük sigorta hizmetinin emeklilik hesabına dahil edilmesini isteyen bir vatandaşın başvurusu değerlendirildi. İlk derece mahkemesi davacıyı haklı bulup emekli aylığı bağlanmasına hükmetmişti.
Ancak Yargıtay, dosyada fiili çalışmanın yeterince araştırılmadığını ve sigortalılık süresine ilişkin hesaplamanın hatalı yapıldığını belirterek kararı bozdu.
18 YAŞINDAN ÖNCEKİ SİGORTA GİRİŞİ EMEKLİLİKTE SAYILMADIMart 2023'te EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından emeklilik başvurusu yapan vatandaş, Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) beklediği yanıtı alamadı. Kurum, 18 yaşından önce babasının iş yerinde geçen sigortalılık süresinin emeklilik hesabında dikkate alınamayacağı gerekçesiyle aylık bağlama talebini reddetti.
Bunun üzerine Asliye Hukuk Mahkemesine başvuran davacı, 12.05.1998-25.07.1998 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında 68 günlük 4/a hizmetinin bulunduğunu belirtti. Söz konusu dönemde babasının yanında çalıştığını ifade eden davacı, bu hizmetin SGK tarafından kabul edilmemesinin emeklilik hakkını engellediğini savundu.
Davacı, 12.05.1998 ile 25.07.1998 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmalarının kabul edilmesini ve emeklilik hakkının tanınmasını istedi.
SGK'DAN 18 YAŞ VE 25 YIL SAVUNMASIDava sürecinde savunma yapan SGK avukatı, davacının 60 yaş ve 7.000 prim günü şartlarını karşılamadığı için aylık bağlanamadığını belirtti. Savunmada, kişinin babasına veya annesine ait iş yerinde çalışması halinde sigortalı kabul edilebilmesi için özel koşulların bulunduğu hatırlatıldı.
Buna göre, ayırt etme gücüne sahip küçüklerin anne veya babalarına ait iş yerinde çalışmaları durumunda, vasinin katılımıyla yazılı olarak düzenlenmiş ve hâkim tarafından onaylanmış bir hizmet akdinin bulunması gerektiği ifade edildi.
SGK avukatı ayrıca 506 sayılı Kanun'un 11.12.1981 tarihli 2564 sayılı Kanun ile değiştirilen 60/G maddesine dikkat çekti. Bu düzenlemeye göre 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresinin 18 yaşını doldurdukları tarihte başlayacağı savunuldu.
Ancak 506 sayılı Kanun'un 54. maddesi kapsamında, 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilenlerin ilk çalışma tarihinin sigorta başlangıcı olarak kabul edildiği de belirtildi.
SGK, davacının elindeki işe giriş bildirgesinin tek başına fiili çalışmayı kanıtlamayacağını, ilgili iş yerine ait aylık bildirge ve bordroların kurum kayıtlarında bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istedi.
MAHKEME EYT'Lİ VATANDAŞI HAKLI BULDUİlk derece mahkemesi, davacının talebini kabul etti. Mahkeme, vatandaşın 03.03.2023 tarihli tahsis talebi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığına ve kendisine 01.04.2023 tarihinden itibaren emekli maaşı ödenmesi gerektiğine hükmetti.
SGK avukatı bu karara itiraz ederek dosyayı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, SGK'nın başvurusunu reddetti. Bunun üzerine kurum kararı temyiz etti ve dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesine geldi.
YARGITAY'DAN KRİTİK KARAR: FİİLİ ÇALIŞMA KANITLANMALIDosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, sigortalılığın kabul edilebilmesi için hizmet akdinin yanı sıra gerçek ve fiili çalışmanın da ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
Yüksek Mahkeme, davacı ile işverenin baba-oğul olmasına özellikle dikkat çekti. Dosyada, davacının M. Ö. unvanlı ve 58076 sicil numaralı iş yerinde 12.05.1998 tarihinde işe başladığını gösteren bildirgenin 11.06.1998 tarihinde SGK'ya verildiği, 12.05.1998-25.07.1998 tarihleri arasında ise 68 günlük hizmet bildiriminin bulunduğu belirtildi.
Ancak söz konusu iş yerine ait sicil bilgilerinin ve dönem bordrolarının dosyaya sunulmadığı tespit edildi. Yargıtay, davacının babasının yanında gerçekten çalışıp çalışmadığının yeterince araştırılmadığına hükmetti. Kararda, mahkemenin iş yerinde aynı dönemde çalışan tarafsız tanıkları dinlemesi, komşu iş yerlerinde çalışan kişilerin beyanlarına başvurması ve bütün delilleri birlikte değerlendirmesi gerektiği ifade edildi.
25 YILLIK SİGORTALILIK SÜRESİ HESABI DA HATALI BULUNDUYargıtay kararında yalnızca fiili çalışma araştırmasının eksikliği değil, emeklilik için gereken sigortalılık süresinin hesaplanmasındaki hata da bozma gerekçesi yapıldı. Daire, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi kapsamında davacının sigortalılık başlangıcının 11.08.1999 olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtti.
Bu tarihe göre 25 yıllık sigortalılık süresinin 11.08.2024 tarihinde tamamlanacağına dikkat çekildi.
Yerel mahkemenin, 01.04.2023 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmasına hükmetmesi bu nedenle de hatalı bulundu. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğuna hükmetti.
Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu reddeden kararı ortadan kaldırılırken ilk derece mahkemesinin kararı da oy birliğiyle bozuldu.
YARGITAY KARARINDA NELER SÖYLENDİ?Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma kararında, mahkemenin hangi araştırmaları yapması gerektiği ve emeklilik süresinin nasıl hesaplanacağı ayrıntılı şekilde açıklandı. Kararın ilgili bölümünde şu ifadeler yer aldı:
"Bu nedenle Mahkemece, davacının 12.05.1998 – 25.07.1998 tarihleri arasında çalışma iddiasının olduğu iş yerine ait dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurulmalı, tanıkların hizmet cetvelleri davalı Kurumdan istenerek çalışma süreleri tam olarak belirlenmelidir. Bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davacının çalıştığını iddia ettiği işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilmeli.
Çalışmanın niteliği ile süresi yönünde yöntemince beyanlarının alınması suretiyle davacının çalışma iddiası hakkında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek çalışma olgusu tereddütsüz şekilde ortaya konulmalıdır. Kabule göre de; davacının 506 sayılı Kanun’un 11.12.1981 tarihli 2564 sayılı Kanun ile değiştirilen 60/G maddesi kapsamında sigortalılık başlangıcı 11.08.1999 tarihi olup, tahsis talep koşullarının da bu tarihe göre belirlenmesi gerekirken 25 yıl sigortalılık süresinin 11.08.2024 tarihi itibariyle tamamlandığı gözetilmeksizin 01.04.2023 tarihli tahsis talebine istinaden aylık bağlanması yönündeki değerlendirme de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir. Temyiz olunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına oy birliği ile karar verildi."
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi · Bölge: Konya/Derbent
Yayın: 19 Kasım 2026 09:55 · Kaynak: kocaelidenge.com