TBMM’de Kültür Ve Turizm Bakanlığı Bütçesi Tartışması: Kartalkaya Faciası, Denetim Eksikliği Ve Turizm Hedefleri Muhalefetin Gündemindeydi

TBMM Plan Ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında Kültür Ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesini Görüşmek Üzere Toplandı. Kültür Ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un bütçe sunumunun ardından milletvekilleri, bakanlığın bütçe önceliklerinden turizm politikalarına, kültür Ve sanat faaliyetlerinden denetim mekanizmalarına kadar birçok başlıkta eleştirilerini ve önerilerini dile getirdi.

Görüşmelerin En Sert Gündem Maddesi İse 21 Ocak 2025’te Bolu Kartalkaya Grand Kartal Otel’de meydana gelen ve 78 kişinin hayatını kaybettiği yangın faciası oldu. Muhalefet milletvekilleri, Bakan Ersoy’un sorumluluğunu yerine getirmediğini savunarak istifasını istedi.

Komisyon salonunda yaşanan protestolar ve karşılıklı tartışmalar, bütçe görüşmelerine damga vurdu.

Özlale’den Bakan Ersoy’a Sırtını Dönerek Protesto

Görüşmelerin başlangıcında Bakan Ersoy, komisyon salonuna gelerek milletvekilleriyle tokalaştı. YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale ise Ersoy’la tokalaşmak yerine sırtını dönerek protestoda bulundu.

Kartalkaya faciasını hatırlatan Özlale, insanların can derdindeyken Bakan Ersoy’un otelde spor yaptığını, yangında yakınlarını kaybeden ailelerle bir kez bile görüşmediğini ve acılarını paylaşmadığını söyledi.

Özlale, komisyon konuşmasında da Bakan Ersoy’un bugüne kadar ne Meclis’teki ilgili komisyona gelerek hesap verdiğini ne de acılı ailelerle yüzleştiğini belirterek, bakanın tutumunu sert sözlerle eleştirdi. Özlale, konuşmasının önemli bir bölümünü yangında hayatını kaybeden arkadaşı Atakan Yalçın ve kızı Derin’i anmaya ayırdı.

Karabat’tan Ersoy’a: “Kaç Çocuk Ölmeli?”

CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, Kartalkaya yangınında hayatını kaybedenleri anarak Bakan Ersoy’u istifaya çağırdı. Yangında 34 çocuğun yaşamını yitirdiğini hatırlatan Karabat, Bakan Ersoy’a, “34 çocuk sizin çocuğunuzun elinde yanarak ölse, 8 santim 8 milim yanık olsa ne hissedersiniz?” diye sordu.

Bakanlığın denetim sorumluluğuna ilişkin açıklamalarını eleştiren Karabat, yangın güvenliği denetimlerinin Kültür Ve Turizm Bakanlığı’nın görev ve yetki alanında olmadığı yönündeki savunmayı kabul etmediklerini belirtti. Danıştay’ın dokuz Bakanlık personeli hakkında soruşturma izni verdiğini, ancak Bakanlığın bu soruşturmayı kabul etmediğini ifade etti.

“Vicdanınızda 6 yaşında, 7 yaşında, 5 yaşında çocuklar için akıtacak bir damla gözyaşı yok mu? Verecek ufak da olsa bir hesabınız yok mu? Bakın çocuğun sesine, ‘Anne seni çok seviyorum’ diyor. Muhtemelen sizin çocuklarınız da ‘Babamı çok seviyorum’ diyor.

Bu çocuklar, siz Türkiye Cumhuriyeti’nin bakanıysanız aynı zamanda sizin çocuklarınız değil mi? Sizin istifa etmeniz için ne olması gerekiyor?”

Karabat, Bakanlığın denetim sayılarına ilişkin Sayıştay verilerini de gündeme getirerek, 2025 yılında 9 bin 41 olan denetim sayısına karşılık 2026 yılı için 7 bin denetim hedefi konulmasını eleştirdi. Denetimsizliğin can kayıplarına yol açtığını savunan Karabat, denetim sayısının azaltılmasını sorguladı.

Özlale ise konuşmalar sırasında gözyaşlarını tutamayarak Bakan Ersoy’a, “Özür bile dilemediniz, vicdansız herif” sözleriyle tepki gösterdi.

Kartalkaya Ailelerinden Adliye Önünde Adalet Çağrısı

Kartalkaya Aile Platformu da Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin komisyonda görüşüldüğü gün Bolu Adliyesi önünde açıklama yaptı. Yangında ailesinden sekiz kişiyi kaybeden avukat Yüksel Gültekin, Kültür Ve Turizm Bakanlığı personeli hakkında yürütülen soruşturmanın altı aydır ilerlemediğini öne sürdü.

Gültekin, ailelerin Ankara’ya yürüdüğünü, Ulus Meydanı’nda eylem yaptığını ve Adalet Bakanı Akın Gürlek’e çağrıda bulunduğunu hatırlatarak soruşturma dosyasının boş bekletildiğini savundu.

“Son altı aydır dosyada herhangi bir işlem yapılmadı. Savcılık tarafından tek bir yazışma dahi gerçekleştirilmedi. Ya adam utanır da 2-3 yere iş olsun diye yazı yazar ya. Bakın, bomboş bir dosya. Ne kadar tutacaklar önlerinde?” diyen Gültekin, Adalet Bakanı’na bir kez daha seslendi.

Gültekin, Bakan Ersoy’un facianın ardından ailelerle yüzleşmediğini ve sorumluluktan uzak durduğunu ileri sürerek, Kültür Ve Turizm Bakanı’nın hukuk devletinde görevini sürdürmesini kabul etmediklerini söyledi. Ailelerin adalet mücadelesini sürdüreceğini belirten Gültekin, kamuoyunun ve basının desteğinin önemine dikkat çekti.

Komisyonda Kartalkaya Tartışması: İktidar ve Muhalefet Karşı Karşıya

Kartalkaya faciası, komisyon görüşmelerinde iktidar ve muhalefet milletvekilleri arasında sert tartışmalara neden oldu.

AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, yangınla ilgili değerlendirmesinde Bolu Belediyesi’nin ruhsat sürecindeki sorumluluğuna dikkat çekti. Otelin ek bölümü için yapılan başvuruda belediyenin eksiklikler tespit ettiğini ancak başvurunun geri çekildiğini söyleyen Güneş, yangın yönetmeliğine ilişkin eksikliklerin tamamlanmadığını savundu.

Muhalefetin bütün sorumluluğu Bakanlığa yüklediğini belirten Güneş’in sözleri tepkiyle karşılandı.

Karabat, “79 kişi ölmüş, 34 çocuk ölmüş. Utanmanız yok mu?” diye karşılık verirken, Güneş ise Bolu Belediyesi’nin de sorumluluğunun bulunduğunu ve belediye suçluysa cezasını çekeceğini söyledi.

Cavit Arı, görevini yapmayanların Bakan Ersoy’un karşısında oturduğunu savunurken, YENİ Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Güneş’in konuşmasını “utanç verici” olarak nitelendirdi.

Akay’dan TGA’ya Denetim Eleştirisi: 9,7 Milyar Lira Pazarlama Gideri

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Bakanlığın bütçesinin genel bütçe içerisindeki payının düşüklüğüne ve Türkiye Turizm Tanıtım Ve Geliştirme Ajansı’nın harcamalarına ilişkin denetim eksikliklerine dikkat çekti.

Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin 95,1 milyar liraya çıkarıldığını ancak genel bütçe içerisindeki payının binde 3,48 düzeyinde kaldığını belirten Akay, turizmin geliştirilmesi için ayrılan ödeneğin 4,5 milyar liradan 5,1 milyar liraya yükseltilmesini yetersiz buldu.

TGA’nın 2025 yılı kesin hesaplarına göre 10,7 milyar lira gelir ve 10,4 milyar lira gider kaydettiğini belirten Akay, ajansın pazarlama giderlerinin 9,7 milyar liraya ulaştığını söyledi.

TGA’nın harcamalarında yeterli Sayıştay denetimi bulunmadığını savunan Akay, bağımsız denetim raporları üzerinden yürütülen denetimlerin kamu kaynaklarının nerelere ve hangi amaçlarla harcandığını ortaya koymakta yetersiz kaldığını ifade etti.

Akay, “Burada keyfi harcamalar söz konusu. TGA ile ilgili gelir gider durumunun ayrıntılı olarak açıklanması gerekli. Tanıtım, reklam ve pazarlama giderlerinin hangi firmalara, hangi süre için ve hangi bedelden yapıldığı açıklanmalı” dedi.

Akay ayrıca milletvekillerinin Bakanlığa yönelttiği yazılı soru önergelerinin önemli bir bölümünün zamanında yanıtlanmadığını belirterek, ağustos ayı sonu itibarıyla yöneltilen bin 359 sorunun yüzde 4’ünün süresi içinde, yüzde 66’sının süresi geçtikten sonra yanıtlandığını, yüzde 26’sının ise cevapsız kaldığını söyledi.

YENİ Parti İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen ve Samsun Milletvekili Erhan Usta, Türkiye’nin turizm gelirlerine ilişkin hedeflerin aşağı çekilmesini eleştirdi.

Birinci Kalkınma Planı’nda 2028 yılı için 100 milyar dolar olarak belirlenen turizm geliri hedefinin, 2027-2029 Orta Vadeli Program’da 73,5 milyar dolara düşürülmesine dikkat çeken Ösen, aradaki 26,5 milyar dolarlık farkın önemli olduğunu söyledi.

Bu gerilemenin yalnızca savaşlar ve jeopolitik gelişmelerle açıklanamayacağını belirten Ösen, turizm sektörünün artan maliyetler, düşen kârlılık ve rekabet gücündeki kayıp gibi yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin rakip destinasyonlara kıyasla pahalı hale geldiğini belirten Ösen, turizmin yalnızca kur artışına ve kitle turizmine dayandırılmaması gerektiğini söyledi. Göbeklitepe ve Karahantepe gibi önemli kültürel alanların gastronomi rotalarıyla birleştirilmesini, ulaşım ağlarının güçlendirilmesini ve bölgesel turizm master planlarının hazırlanmasını önerdi.

Erhan Usta da 2028 hedefinin 100 milyar dolardan 73,5 milyar dolara düşürülmesini başarısızlık göstergesi olarak değerlendirdi. Usta, Samsun’un sahip olduğu ulaşım olanaklarına rağmen turizmden yeterince pay alamadığını ve kentin transit geçiş noktası haline geldiğini söyledi.

Antalya Turizmi ve Küçük Oteller İçin Destek Talebi

Aykut Kaya, Antalya’ya 2026 yılının ilk dokuz ayında 13 milyon 330 bin ziyaretçi geldiğini, yabancı ziyaretçi sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,6 azaldığını belirtti. Özellikle Almanya ve İngiltere pazarlarındaki kayıplara dikkat çeken Kaya, uçuş maliyetlerini azaltacak yakıt desteği, uygun finansman ve konaklama vergisinin yüzde 1 olarak uygulanmasının 2027 yılı sonuna kadar sürdürülmesini istedi.

Küçük otel ve pansiyonların belge türü nedeniyle teşviklerden yararlanamadığını belirten Kaya, yangın güvenliği ve diğer standartların sağlanması şartıyla mevcut işletmelere kolaylık tanınmasını talep etti. Belge alma sürecinde 300-350 bin liraya ulaşabilen maliyetler için bir defaya mahsus muafiyet öneren Kaya, küçük işletmelerin de SGK prim desteği ve yatırım kredilerinden yararlanabilmesini istedi.

Cavit Arı da basit konaklama belgeli tesislerin diğer turizm işletmeleriyle eşit haklara sahip olması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Türk vatandaşlarının Yunan adalarına yönelik turistik ziyaretlerinin 2023’te 414 bin iken 2026’da yaklaşık 2 milyona yükseldiğini belirterek Türkiye’nin tanıtım politikalarını eleştirdi.

Kültür Ve Sanata Ayrılan Pay Yüzde 4,1

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, Bakanlığın bütçesinde kültürel üretim ve sanatsal faaliyetlere ayrılan kaynağın yetersiz olduğunu söyledi.

Bakanlık bütçesinin genel bütçe içerisindeki payının yüzde 0,34’ten yüzde 0,32’ye gerilediğini belirten Kaya, bütçenin yüzde 34,3’ünün cari transferlere, yüzde 26’sının turizm yatırımlarına ayrıldığını, doğrudan kültürel üretim ve sanatsal faaliyetlere ayrılan kaynağın ise yalnızca yüzde 4,1 düzeyinde kaldığını ifade etti.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Seyman da Bakanlığın yaklaşık 95 milyar liralık bütçesinin büyüklüğünden çok, halkın yaşamında yaratacağı değişimin önemli olduğunu belirtti.

“Bütçenin başarısı harcanan paranın büyüklüğüyle değil, halkın yaşamında yarattığı değişimle ölçülür” diyen Seyman, sanatçıların emeğinin sadaka değil hak olduğunu vurguladı.

Telif haklarının güçlendirilmesini, kültür emekçilerinin sosyal güvencelerinin sağlanmasını, kütüphane, tiyatro ve kültür merkezlerinin ülke genelinde yaygınlaştırılmasını isteyen Seyman, kültür ve sanatın siyasi baskılardan uzak tutulması gerektiğini ifade etti.

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, konser ve gösteri yasaklarını, RTÜK yaptırımlarını ve vatandaşların kültürel etkinliklere ekonomik nedenlerle erişememesini eleştirdi.

Karaca, RTÜK’ün 6 Kasım 2026’ya kadar aldığı kararlar arasında 116 programın yasaklandığını, bunların 61’inin iktidar politikalarını eleştiren yayın kuruluşlarına yönelik olduğunu söyledi.

TÜİK’in 2022 verilerine de değinen Karaca, 15 yaş üzerindeki vatandaşların yüzde 83,3’ünün hiç sinemaya gitmediğini, yüzde 93,7’sinin tiyatro ve konser gibi canlı performanslara katılamadığını belirtti. Yaz aylarında toplumun yüzde 65,6’sının ekonomik nedenlerle tatile çıkamadığını, düşük gelirli vatandaşlarda bu oranın yüzde 81,3’e yükseldiğini kaydetti.

DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın ise Kürtçe eserlerin Türkçeleştirilmesi, Zazacanın korunması ve kültürel çalışmalara ayrılan kaynakların adil dağıtılması gerektiğini söyledi.

Bakanlığın desteklediği bazı derleme çalışmalarında en az 4 bin 971 Kürtçe eserin Türkçeleştirildiğini belirten Altın, eserlerin telif haklarına ilişkin hukuki sorunları gündeme getirdi. İlk Eserler Programı’na yalnızca Türkçe eserlerle başvuru yapılabilmesini de eleştiren Altın, Kürtçe ve Zazaca başta olmak üzere farklı dillerin desteklenmesini istedi.

DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat ise cemevlerinin ibadethane statüsünün tanınmamasını eleştirerek Alevilerin inançlarını ve kurumlarını özgürce yönetebilecekleri, eşitlik temelinde bir düzenleme yapılmasını talep etti.

Koma Amed İçin Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Çağrısı

DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, yaklaşık 30 yıl yasaklı kaldıktan sonra yeniden konserler vermeye başlayan Koma Amed’in Ankara’da Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası salonunda konser düzenlemesi için Bakan Ersoy’a çağrıda bulundu.

Tanhan, böyle bir konserin toplumsal barış, birlik ve beraberlik açısından önemli bir adım olacağını söyledi.

Yabancı tiyatro grupları Türkiye’ye davet edilirken bazı yerli tiyatro oyunlarının yasaklanmasını da çelişki olarak değerlendiren Tanhan, yerel sanatçıların ve yerel yönetimlerin kültür etkinliklerine daha fazla dahil edilmesini istedi. Ayrıca ana dillerinde yayın yapan televizyon ve radyolara destek verilmesini önerdi.

Pamukkale’den Kapadokya’ya Kültürel Miras ve Güvenlik Uyarıları

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Pamukkale travertenlerinde su yönetimi ve denetim sorunlarına dikkat çekerek Pamukkale Üniversitesi öncülüğünde bir enstitü kurulmasını önerdi. Karahayıt’taki termal turizm projesinin ödenek ayrılmadığı için hayata geçirilemediğini de belirtti.

YENİ Parti İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen ise Kapadokya’da yaşanan ve can kayıplarına yol açan olayı gündeme getirerek bölgede kaç kez teknik etüt çalışması yapıldığını sordu. Ösen, turistik alanlarda yangın güvenliği ve itfaiye önlemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Komisyon görüşmelerinde öne çıkan başlıklar, Kültür Ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 bütçesinin yalnızca mali büyüklüğüyle değil; denetim sorumluluğu, kamu kaynaklarının kullanımı, turizm sektörünün rekabet gücü, kültürel çeşitlilik ve sanatın toplumun tüm kesimlerine ulaştırılması bakımından da tartışıldığını ortaya koydu. Kartalkaya faciasında hayatını kaybedenlerin ailelerinin adalet talebi ise görüşmelerin en ağır ve en çarpıcı gündem maddesi olarak öne çıktı.