Araştırma: GLP-1 tedavisini bırakan diyabet hastalarında kalp krizi ve ölüm riski daha yüksek

Yeni bir araştırma, tip 2 diyabet hastalarında GLP-1 tedavisini bırakanların kalp krizi geçirme, inme yaşama veya herhangi bir nedenle hayatını kaybetme riskinin, tedaviye devam edenlere kıyasla 2 kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Kilo vermek ve diyabet tedavisinde kullanılan yeni nesil ilaçlar, kan şekerini düzenleyen ve iştahı azaltan doğal GLP-1 hormonunu taklit ediyor.

Son yıllarda bu ilaçlar, tip 2 diyabet ve obezite tedavisinin temel araçlarından biri haline gelirken kalp ve böbrek sağlığı üzerinde de olumlu etkiler gösterdi. Ancak kanıtlanmış etkilerine rağmen hastaların önemli bir bölümü, çoğunlukla tedavinin ilk yılı içinde bu ilaçları kullanmayı bırakıyor.

Bunun yaygın nedenleri arasında mide-bağırsak sistemiyle ilgili yan etkiler, ilacın yeterince etkili olmadığı düşüncesi, yüksek maliyet ve nadir görülen yan etkilere ilişkin endişeler bulunuyor. Tedavinin bırakılmasını çoğu zaman yeniden kilo alma ve kan şekeri ile tansiyon gibi kalp ve metabolizma sağlığıyla ilişkili risk faktörlerinde kötüleşme izliyor.

The Lancet Regional Health Europe dergisinde yayınlanan yeni araştırmaya göre, GLP-1 tedavisini bırakanlarda ölümcül olmayan kalp krizi, ölümcül olmayan inme veya herhangi bir nedenle ölümden oluşan birleşik risk, tedaviye devam edenlere kıyasla iki katına çıkıyor. Bu, tedaviyi bırakan her 100 kişide yılda yaklaşık dört, kullanmaya devam eden her 100 kişide ise yaklaşık iki olay yaşandığı anlamına geliyor.

Araştırmada, tedaviyi bırakanlar arasında obezitesi olan kişilerin kalp-damar hastalıkları açısından daha yüksek risk taşıdığı görüldü. Vücut kitle indeksi 30'un üzerinde olan obez bireylerde GLP-1 tedavisinin bırakılmasının ardından kardiyovasküler risk yüzde 127 artarken, obezitesi olmayanlarda bu artış yüzde 61 olarak hesaplandı.

Bununla birlikte araştırma gözlemsel nitelikte olduğu için GLP-1 ilaçlarının bırakılmasının risk artışına doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor. Tedaviyi bırakan kişilerin zaten daha kötü sağlık durumunda olması da sonuçları etkilemiş olabilir.

Araştırmacılar, tedavi bırakıldıktan sonra katılımcıların kilosu, kan şekeri ve tansiyonunda yalnızca sınırlı değişiklikler görüldüğünü belirtti. Ayrıca kalp krizi, inme veya ölüm yaşayanlarla bu olayları yaşamayanlar arasında söz konusu ölçümlerde anlamlı bir fark saptanmadı.

Araştırmacılara göre bu durum, risk artışının yalnızca bu faktörlerle açıklanamayabileceğine işaret ediyor. Araştırma 80 binden fazla diyabet hastasının verilerini incelediAraştırmacılar, İtalya Klinik Diyabetologlar Derneği'nin veri tabanında yer alan 300'den fazla diyabet kliniğinden elektronik sağlık kayıtlarını inceledi.

Çalışma, 2004-2024 yılları arasında GLP-1 tedavisine başlayan, daha önce kardiyovasküler hastalık tanısı bulunmayan 80 binden fazla tip 2 diyabet hastasının verilerini kapsadı. Katılımcıların çoğu GLP-1 ilaçlarının önceki nesil versiyonlarını kullandı.

Yeni nesil tedaviler arasında yaygın kullanılan semaglutid araştırmada yalnızca küçük bir paya sahipti. Tirzepatid ise araştırmanın kapsadığı dönemin ardından İtalya'da piyasaya sürüldüğü için çalışmaya dahil edilmedi. Tedaviye devam edenler GLP-1 ilaçlarını ortalama yaklaşık üç yıl kullanırken, tedaviyi bırakanlarda bu süre bir yılı biraz aştı.

Araştırmanın yazarları, bulguların daha önce kardiyovasküler hastalık tanısı almamış tip 2 diyabet hastalarında GLP-1 tedavisinin uzun vadede sürdürülmesinin genel sağlık yararlarının korunması açısından önemli olabileceğine işaret etti. Ancak tedavinin bırakılmasının kardiyovasküler risk artışına doğrudan katkıda bulunup bulunmadığının ya da kötüleşen sağlık durumunun veya altta yatan kalp-damar risklerinin bir göstergesi olup olmadığının anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladılar.