Habermetrik
← Ana Sayfa
16 Kasım 2026 08:44
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

ABD'den Ukrayna'ya yeni teklif iddiası: Donbas’ı ver, NATO’ya katıl

ABD'den Ukrayna'ya yeni teklif iddiası: Donbas’ı ver, NATO’ya katıl
Görsel kaynağı: cgtnturk.com
⏱️ 8 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Ukrayna'ya Donbas bölgesini Rusya'ya bırakması karşılığında NATO üyeliği teklif ettiği öne sürüldü

CGTN Türk Dış Haberler Servisi

ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘’Barış başkanı olacağı’’ iddiası, kendi icraatleriyle boşa çıktı. Petrol zengini Venezuela’yı sömürgesi haline getirmek için Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu kaçıran, Küba’nın yönetimini ABD işbirlikçilerine teslim etmek için ablukaları sıklaştıran ve nükleer bahaneyle İsrail’in çıkarları doğrultusunda İran’a karşı savaşa giren ABD’nin Başkanı, ara seçimlerdeki hezimet sonrasında dış politikada bir zafer hikayesi yaratmaya ihtiyaç duyuyor.

Trump, bu nedenle 4 yıldır devam eden Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşa odaklanmış durumda.

Ukrayna’nın NATO üyeliği hırsı, savaşın başlama nedenlerinden biri ve aynı zamanda olası bir üyelik, Rusya’nın kırmızı çizgisi. Trump yönetimi Moskova'nın hassasiyetine rağmen taraflara bir öneride bulundu. Buna göre Ukrayna, Rusya’ya ülkenin doğusunda yer alan Donbas bölgesini bırakacak ve NATO üyeliği süreci de buna karşılık başlayacak.

ABD'nin NATO teklifi, Ukrayna'nın savunma garantileri kapsamında uzun zamandır dile getirdiği konu başlıklarından biri. Zelenskiy güvenlik garantileri ve NATO taleplerini dile getirirken toprak kaybını kast etmiyordu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ABD'nin söz konusu teklifinin kendisine Birleşik Arap Emirlikleri'nin Abu Dabi kentinde ABD arabuluculuğunda Ukrayna ve Rusya arasında yapılan görüşmelerin ardından iletildiğini söyledi. Teklifi sunanlar da Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner idi.

Abu Dabi görüşmelerinin ardından Kushner ve Witkoff, geçtiğimiz perşembe Rusya'nın başkenti Moskova'da Putin ile bir araya geldi; ardından Cuma günü İrlanda'nın başkenti Dublin'de Zelenskiy'e bilgi verdiler.

Ukrayna, Rusya ile olan sınırlarını güçlendirmek amacıyla Eylül 2022'de NATO üyeliği için başvuruda bulundu. Ancak Kremlin, Ukrayna'nın NATO üyesi olmasının Rusya'dan "sert bir karşılık" gerektireceğini defalarca dile getirdi.

Peki Washington'ın son teklifi hem Ukrayna hem de Rusya tarafından kabul edilebilir mi?

ABD'nin teklifinin içeriği neler?

Cumartesi günü Zelenskiy gazetecilere, Kushner ve Witkoff'un Ukrayna'nın doğudaki Donbas'ın kontrolünü bırakması halinde NATO üyesi olabileceğini öne sürdüğünü söyledi: "Amerikalılar şu soruyu gündeme getirdiler:'Ukrayna NATO'ya katılırsa ne olur? Ukrayna Donbas'tan çekilir mi?'"

Zelenskiy, Ukrayna ve Rusya arasında Avrupa güvenliğinin geleceğini belirleyecek "son derece zorlu" bir görüşmenin parçası olduğu için "NATO'nun yeniden gündeme geldiğini" iddia etti. Putin, Ukrayna'nın NATO üyeliğine karşı çıkmış ve ittifaktan Rusya ile sınır komşusu olan ülkelerden askerlerini çekmesini talep etmişti.

Zelenskiy, “Avrupa'da gerçek güvenlik, Avrupa Birliği (AB) ve NATO demektir. Hepsi bu. Avrupa'da başka bir güvenlik anlayışı yok” dedi.

Uzmanlara göre ABD'nin teklifi, Washington'da uzun zamandır Ukrayna'nın taviz vermesi gerektiği yönündeki yaklaşımı temsil ediyor. Ama gündeme gelen teklifteki NATO unsuru birçok uzmana şüpheli görünmekte. Al Jazeera'ye konuşan ABD'deki German Marshall Fund'ın kıdemli üyesi Ian Lesser, "NATO unsuru oldukça şüpheli görünüyor.

Ukrayna için kesinlikle cazip, ancak Moskova'nın buna razı olacağını hayal etmek zor. Ve bazı NATO üyeleri de şüpheci davranacaktır" dedi.

Birleşik Krallık'taki York Üniversitesi'nden siyaset bilimci Chris Featherstone, önerinin daha önce benimsenen görüşlerden büyük bir sapma olduğunu savundu. "ABD, Ukrayna konusunda çok temkinli davrandı; Biden yönetimi askeri destek verdi ancak Batı'nın sahada herhangi bir müdahalesine açıkça karşı çıktı.

Trump ise Zelenskiy ile önemli anlaşmazlıklar yaşadı, bu nedenle söz konusu öneri kesinlikle bir sürpriz," diye belirtti.

ABD'nin bu önerisi Ukrayna için ne anlama geliyor?

Ukrayna, savaşın başlamasından sadece birkaç ay sonra, Eylül 2022'de NATO üyeliği için başvuruda bulundu. O zamandan beri Zelenskiy, yetkilileri ve dünyanın dört bir yanındaki Ukraynalılar, Kiev'in NATO'ya katılım sürecini hızlandırmak için lobi faaliyetlerinde bulunuyorlar.

NATO üyeleri ise Kiev'e güçlü destek verme konusunda fikir birliğine varmalarına rağmen, devam eden savaşta Ukrayna'nın ittifaka üye olması konusunda ayrışmış durumdalar.

Rusya ile sınır komşusu olan Litvanya ve Polonya, Ukrayna'nın hedeflerini en istekli biçimde destekleyen NATO ülkeleri olarak öne çıkıyor. İttifaktaki diğer bazı ülkeler de, Ukrayna'daki yolsuzluklara ilişkin endişelerin giderilmesi ve ülkenin NATO üyesi olabilmesi için Rusya ile savaşın sona ermesini şart koşuyorlar.

Trump döneminde ABD, Ukrayna'nın NATO üyeliği çağrılarına Biden dönemi aksine daha az kulak astı. Trump, Ukrayna'ya ittifaka katılma umutlarından vazgeçmesini açıkça söyledi. Witkoff ve Kushner'in yeni önerisi Ukrayna'nın NATO'ya katılma umutlarını yeniden canlandırırken, kolayca yapamayacağı bir uzlaşmayı da öne sürüyor.

Zelenskiy Cumartesi günü gazetecilere verdiği demeçte, Ukrayna'nın toprak tavizi karşılığında NATO'ya katılması ihtimalinin ittifak üyeleri tarafından daha önce gündeme getirilmediğini söyledi ve Kiev'in topraklarından hiçbirini vermeyeceğini yineledi.

Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin güvenlik garantileri, güçlü ve yeterli kaynakla desteklenen bir orduyu koruma hakkı ve yeniden inşa için mali destek içeren bir barış anlaşması sağlanması halinde, NATO üyeliği karşılığında toprak tavizi verilmesi konusunu referanduma götürebileceğini söyledi.

Uzmanlara göre Trump yönetiminin önerisi, savaş çıkmazını aşmak amacıyla Ukrayna'nın tutumunu sınamaya yönelik bir girişim olarak görülüyor.

Rusya için ne anlama geliyor?

Kremlin'den, ABD'nin son önerisine henüz yanıt gelmedi. Ancak Moskova, Ukrayna'nın NATO üyeliğinin Rusya açısından kırmızı çizgi olduğu ve ülkenin ulusal güvenliğine doğrudan tehdit oluşturduğu yönündeki tutumunu değiştirmedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Ukrayna'nın NATO'ya katılma hedefini, 2022'de başlatılan savaşın gerekçelerinden biri olarak gösterdi.

Moskova, savaş boyunca Ukrayna'nın NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini, tarafsız ve askerden arındırılmış bir statü benimsemesini talep etti. Rusya ayrıca Ukrayna topraklarında Batılı askerlerin veya barış gücünün konuşlandırılmasına kesinlikle karşı çıkıyor.

Moskova, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden vazgeçmesinin yanı sıra, Rusya'nın halihazırda ele geçirdiği Zaporijya ve Herson bölgelerinin bazı kısımlarının yanı sıra Donbas'ın tamamının egemenliğinin de kendisine devredilmesini istiyor.

ABD'nin yeni önerisi ise Ukrayna'ya NATO üyeliği karşılığında toprak tavizi vermesini öngörürken Rusya'ya da bir uzlaşma zemini sunuyor: Moskova, Ukrayna'nın NATO üyeliğine ilişkin kırmızı çizgisinden vazgeçecek, karşılığında Donbas'ın tamamını elde edecek.

Ancak bu Rusya için bir''uzlaşıdan'' ziyade kırmızı çizgilerinin zorlanması anlamına da gelebilir. Bu nedenle Moskova'nın söz konusu anlaşmaya sıcak bakması da pek olası görünmüyor. Çünkü Moskova hali hazırda Donbas bölgesinin yüzde 88'ini kontrol ediyor.

Bu nedenle NATO üyeliği gibi ciddi bir kırmızı çizgiden vazgeçeceği kadar büyük bir kazanım Rusya'ya sunulmamış oluyor.

Daha önce NATO Genel Sekreteri'nin politika planlama ekibinde görev yapan Harry Nedelcu, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, ABD'nin önerisinin Donbas'ın Rusya açısından ne kadar önemli olduğunu sınamayı amaçladığını söyledi. Ancak Abu Dabi'de gerçekleştirilen son görüşmelerin, Moskova'nın Ukrayna'dan yalnızca toprak tavizi istemediğini ortaya koyduğunu belirtti.

Nedelcu, "Rusya'nın'yeni bir Avrupa güvenlik mimarisi' olarak adlandırdığı konuyu müzakere etmek istemesi, aslında NATO konusunda veto yetkisi elde etme talebinin bir başka ifadesi" dedi.

Donbas neden önemli?

Ukrayna'nın doğusunda bulunan Donbas, tarihsel olarak ülkenin sanayi merkezi konumunda. Bu nedenle bölge, Ukrayna ekonomisi açısından kritik öneme sahip. Donbas aynı zamanda Avrupa’nın en büyük kömür ve demir/çelik üretim merkezlerinden biri.

Kömürün yanı sıra lityum, kobalt, titanyum ve ileri teknolojide kullanılan nadir toprak elementleri açısından da oldukça zengin. Ukrayna için bu madenler ekonomiyi ayakta tutmada büyük rol oynuyor.

Donbas, Rusya için Kırım'a kara bağlantısı kurma açısından stratejik bir önem taşıyor. Bölgenin tamamen ele geçirilmesi, Rusya'nın Kırım'a Kerç Köprüsü dışında karadan da kesintisiz ulaşmasını sağlayacak ve Ukrayna'yı Azak Denizi'nden tamamen koparacak.

Bölgede Rusçanın yaygın biçimde konuşulması, 19. yüzyıldaki ve Sovyetler Birliği dönemindeki Rus göçünün tarihsel mirası. Rusya, Ukrayna'yı Donbas'ta yaşayan Rusça konuşan ve etnik olarak Rus kimliğini benimseyen nüfusa ayrımcılık yapmakla suçluyor.

Moskova, bu iddiayı bölgenin kendisine devredilmesi yönündeki talebini gerekçelendirmek için kullanıyor.

Donbas, Luhansk ve Donetsk bölgelerinden oluşuyor. Rusya, 2022'de başlayan savaştan bu yana Luhansk'ın neredeyse tamamını, Donetsk'in ise büyük bölümünü kontrolü altına aldı. Moskova, toplamda Donbas'ın yaklaşık yüzde 88'ini kontrol ediyor.

Ancak Rusya, Ukrayna ordusunun halen elinde tuttuğu bölgenin geri kalanından da çekilmesini talep ediyor.

ABD ne dedi?

ABD yönetimi, Kiev'in NATO üyeliği karşılığında topraklarından vazgeçmesini önerdiğini resmen açıklamadı. Zelenskiy'nin gazetecilere yaptığı açıklamaların ardından cumartesi günü X üzerinden kapsamlı bir açıklama yayımlayan Jared Kushner, "Basın, her iki tarafın da ortaya koyduğu maksimalist tutumları ve sert siyasi söylemleri haberleştirdi" ifadelerini kullandı.

Kushner, Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki temasların savaşı sona erdirmeyi amaçlayan özel görüşmeler olduğunu vurguladı; "Bu görüşmelerden birçok yeni fikir ortaya çıktı ve bunlar şu anda değerlendiriliyor. Bazıları doğrudan çığır açıcı gelişmelere yol açabilirken, diğerleri kalan görüş ayrılıklarını gidermeye yardımcı olacak yeni önerilere dönüşebilir" dedi.

Kushner, "Özel görüşmelerimizde her iki taraf da bu savaşı sona erdirmek için uygulanabilir uzlaşmaların gerekli olduğunu anlıyor. Çözüm bulmaya kararlı olan taraflar arasında ciddi ve yapıcı çalışmalar sürüyor" ifadelerini kullandı.

Kushner, daha önce perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Avrupa ülkelerinin de barış görüşmelerine katılmasını kabul ettiğini söylemişti. Kushner, "Avrupalılar masada olmadan bu anlaşmayı sonuçlandıramayız" dedi.

Trump damadı ve özel temsilcisi olan Kushner önce yaptığı açıklamada, Ukrayna için yeni fikirlerin ortaya çıktığını belirterek bunları "çığır açıcı" olarak nitelendirmişti.

Trump'tan Ukrayna'ya sınır iması

ABD Başkanı Donald Trump, Abu Dabi'de yapılması planlanan Ukrayna-Rusya görüşmeleri öncesinde, savaşın ardından Ukrayna'nın topraklarının değişebileceğini söylemişti. CBS'in “60 Minutes” programına verdiği röportajda Trump, “Bence bunu başaracağız ve bunun gerçekleşeceğini düşünüyorum. Sonunda Ukrayna biraz farklı bir şekle bürünecek” ifadelerini kullanmıştı.

Görüşme sırasında Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önerilerini gündeme getirdiği ve Ukrayna’dan Donbas bölgesini Rusya’ya bırakmasını istediği bildirildi. Financial Times’ın haberine göre o toplantı, zaman zaman bağırışmalara sahne oldu.

Görüşmeden bilgi alan kaynaklar, Trump’ın haritaları masadan fırlatarak, “Bu kırmızı çizgi neresiyse bilmiyorum, orada hiç bulunmadım. Bu haritayı görmekten bıktım,” dediğini aktarmıştı.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: cgtnturk.com
Haber metni ve görseller cgtnturk.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Siyaset
Yayın: 16 Kasım 2026 08:44 · Kaynak: cgtnturk.com
Kaynağı Oku ↗