Yeni Zelanda Seçimi: Luxon Koalisyonu Güçlendi, Trump'a Karşı Dış Politika'Daha Bağımsız' İzlecek

Cumartesi günkü erken seçimde National Partisi önderliğinde koalisyon iktidarını koruyan Christopher Luxon, ABD Başkanı Trump ile ilişkilerde'daha az otomatik, daha çok milli çıkar odaklı' bir çizgi çizdi; savunma bütçesi%2'ye çıkacak.

· 3 dk 2 Yeni Zelanda Seçimi: Luxon Koalisyonu Güçlendi, Trump'a Karşı Dış Politika'Daha Bağımsız' İzlecek Çin'de yetim damgası yiyen gençin düğününe 200 yabancı konuk akın etti:'Hiç tanımadığım insanlar geldi' Wellington — Yeni Zelanda'da cumartesi günü yapılan erken genel seçimlerde, Başbakan Christopher Luxon'un önderliğindeki National Partisi yüzde 38,2 oyla birinci parti olarak çıktı ve ACT ile Yeni Zelanda Birinci Partisi (NZ First) ortaklığındaki üçlü koalisyon, 123 milletvekili koltuğunda 67'yi ele geçirerek iktidarını güçlendi. Seçim sonucu, Wellington'in Washington'a karşı geleneksel "yumuşak-yumuşak" (softly-softly) tavrının yerini, Çin ile ticari bağımlılığı ve ABD'nin güvenlik taahhütleri arasında daha işlevsel bir denge arayışına bıraktığını gösteriyor.

Seçim gecesi açıklanan sonuçlara göre National 49, ACT 13 ve NZ First 8 milletvekili kazandı. Koalisyon protokolü için başlayan görüşmelerde NZ First lideri Winston Peters, dışişleri bakanlığı portföyünü talep ederken "ABD ile müttefiklik evet, ama körlükle bağlılık hayır" formülünü masaya yatırdı.

Peters, 2023-2026 döneminde de Dışişleri Bakanı olarak Five Eyes istihbarat ittifakı içinde Neuseeland'in "otomatik yes" kültürünü sorgulatan seslerden biriydi.

ACT Partisi lideri David Seymour ise serbest ticaret ve yatırım koruma anlaşmaları çerçevesinde ABD ile daha derin ekonomik entegrasyonu savundu. Bu iki farklı vurgunun uzlaşı noktası, "milli çıkar temelli çok taraflılık" kavramı etrafında şekilleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde "America First" doktrininin sertleşmesi beklenirken, Wellington iki kritik dosyada Washington ile yüzleşecek: savunma harcamaları ve Çin politikası.

Seçim anketlerinde ve çıkış anketlerinde (1News-Verian, 12.000 seçmen) maliyet yaşam krizi (%34), konut erişilebilirliği (%28) ve sağlık sistemi (%19) ilk üç sırayı paylaştı. Luxon'un "vergi kesintisi, bürokrasi azaltma, kaynak sektörünü canlandırma" paketi, kırsal ve banliye seçmenlerde etkili oldu; Auckland ve Wellington merkezlerde ise Yeşiller ve Te Pāti Māori, iklim eylemi ve Māori hakları pusuşuyla oylarını korudu.

Seçim katılımı%82,4 ile 2023'ten (82,2) hafif üstünde gerçekleşti. Özel oy sayımı perşembe günü bitecek; nihai sonuçlarda koalisyon koltuk sayısı 1-2 oynayabilir.

Victoria Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Prof. Dr. Robert Ayson, "Yeni Zelanda artık ABD'nin Pasifik politikasının uzantısı gibi davranmıyor. Beş Göz (Five Eyes) üyesi olmanın getirdiği istihbarat paylaşımı sürerken, dış politikada söz konusu otonomi alanını genişletiyor" dedi.

Ayson, Trump'ın "müttefiklerden ödeme talep etme" stratejisinin, Wellington'i hem Washington hem de Pekin ile daha transactional (işlevsel) bir ilişkiye zorlayacağını öngörüyor.

Kamuoyu araştırma kurumu Talbot Mills'in son anketine göre (%95 güven aralığı, hata payı ±3,1), Yeni Zelanda vatandaşlarının%58'i "ABD ile müttefiklik evet, ama bağımsız karar alma hakkı da olsun" derken, sadece%22'si "tam uyum" istiyor.

Yeni hükümetin ilk testleri sırasıyla: koalisyon protokolünün imzalanması (önümüzdeki hafta), 15 Mayıs'ta sunulacak 2025-26 Bütçesi'nde savunma artırımının finansmanı ve Haziran'da Tonga'da yapılacak Pasifik Adaları Forumu'nda bölgesel liderlik vitrinliği. Luxon, Trump ile ilk telefon görüşmesini "ilk 30 günde" yapacağını sinyalli verdi; gündemde Pasifik iklim finansmanı, IUU (yasadışı, bildirimsiz, denetlenmez) balıkçılıkla mücadele ve kritik mineraller iş birliği olacak.