‘Mekke Anlaşması’ Yasalaştı

Son Dakika! Mecliste görüşülen ‘Mekke Anlaşması’ Yasalaştı...

Son dakika haberi... TBMM Genel Kurulu‘nda, ‘Mekke Anlaşması’ kabul edildi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın "Ortak Savunma" için kurduğu Mekke Ortak Savunma Anlaşması (Mekke İttifakı), Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından onaylandı.

Üç ülke Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

Üç ülke Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda görüşüldü.

Genel Kurul, Mekke Ortak Savunma Anlaşmasına ilişkin kanun teklifini 279 oyla kabul etti.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ayrıntıları ortaya çıktı. Üç ülkeyi “Çekirdek Taraflar” olarak tanımlayan anlaşma, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış kabul edilmesini öngörüyor.

Ancak ortak savunma desteği otomatik olarak devreye girmeyecek. Yardım için saldırıya uğrayan ülkenin talebi ve üç ülkenin oy birliğiyle karar alması gerekecek.

Anlaşmanın en dikkat çekici düzenlemelerinden biri 2. maddede yer alıyor. Buna göre taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, bütün taraflara yapılmış bir saldırı olarak değerlendirilecek.

Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı temelinde hazırlanan hüküm kapsamında, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkân ve kabiliyetler de dahil olmak üzere karşılıklı yardım olanakları kullanılarak destek sağlanabilecek.

Ancak bu destek kendiliğinden ve koşulsuz biçimde gerçekleşmeyecek.

Anlaşmaya göre savunma yardımının sağlanabilmesi için öncelikle saldırıya uğrayan ülkenin talepte bulunması gerekiyor.

Ardından üç ülke tarafından objektif bir değerlendirme yapılacak ve verilecek desteğin kapsamı ile niteliği belirlenecek. Kararların alınabilmesi için oydaşma, yani oy birliği şartı aranacak.

Askeri birlik gönderilmesine ilişkin kararlar ise Türkiye açısından Anayasa'nın 92. maddesinde düzenlenen yetki ve usullere uygun şekilde alınabilecek.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması yalnızca askeri yardımla sınırlı kalmıyor. Taraf ülkeler arasında savunma sanayii alanında kapsamlı bir iş birliği de öngörülüyor.

Anlaşmanın kurumsal yapısı kapsamında Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” kurulacak.

Komite, dönüşümlü ev sahipliği sistemiyle yılda en az iki kez toplanacak. Ülke liderleri ise ihtiyaç duyulması halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.

İttifakın daimi sekretaryasına Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak. Sekretaryanın başında üç yıllığına dönüşümlü olarak görev yapacak bir genel sekreter bulunacak. İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması öngörülüyor.

Anlaşmaya yeni ülkelerin katılması ise çekirdek tarafların oy birliğiyle vereceği karara bağlı olacak.

Anlaşmanın 9. ve 13. maddeleri terörle mücadele ve istihbarat paylaşımına ilişkin düzenlemeleri içeriyor.

Taraf ülkeler, üzerinde mutabık kalınan güvenli iletişim kanalları aracılığıyla bilgi ve istihbarat paylaşımında bulunabilecek. Paylaşılan gizlilik dereceli belgeler, yalnızca ihtiyaç duyan yetkili kişilerin erişebileceği şekilde korunacak.

Bu bilgilerin üçüncü ülkelerle veya şirketlerle paylaşılmasına izin verilmeyecek.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, onay belgelerinin sekretaryaya teslim edilmesinin ardından yürürlüğe girecek ve süresiz olarak geçerli olacak.

Anlaşmanın dikkat çeken hükümlerinden biri de tarafların ayrılma hakkına ilişkin. Buna göre ülkeler, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca ittifaktan çekilemeyecek. Bu sürenin tamamlanmasının ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan ayrılabilecek.

Anlaşma, yeni ülkelerin katılımına açık bir yapı öngörse de ittifaka katılım belirli şartlara bağlanıyor.

Buna göre katılmak isteyen ülkelerin bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi, diğer ülkelerin iç işlerine karışmama ilkesini benimsemesi ve ortak savunma sorumluluğunu üstlenebilecek kapasiteye sahip olması gerekiyor.

Türkiye ise Mekke Ortak Savunma Anlaşması aracılığıyla barış diplomasisi alanında bugüne kadar bireysel olarak yürüttüğü çabaları diğer taraf ülkelerle birlikte genişletmeyi hedefliyor.

Anlaşmanın hayata geçirilmesiyle birlikte taraflar arasında askeri, siyasi, diplomatik ve savunma sanayii alanlarında daha kurumsal bir iş birliği zemini oluşturulması amaçlanıyor.

Son bir ayda ereglihaberleri.com sitesinde 324.913 gerçekleşti.