Geyve Dahil 5 Belediye İçin Sayıştay Raporu: Milyonluk Hatalar, Binlerce Ruhsatsız İş Yeri

Sayıştay Başkanlığının Sakarya'daki 5 ilçe belediyesine yönelik 2025 yılı denetim raporları dikkat çeken tespitleri ortaya çıkardı. Arifiye'de personel giderlerinin yasal sınırı aşması, Geyve'de milyonluk muhasebe farklılıkları, Ferizli, Kaynarca ve Kocaali'de ise binlerce iş yerinin çalışma ruhsatı bulunmaması raporlara yansıdı.

Sayıştay Başkanlığı, Arifiye, Ferizli, Geyve, Kaynarca ve Kocaali belediyelerinin 2025 yılı hesap ve işlemlerini denetledi. Açıklanan raporlarda mali yönetim, personel giderleri, ruhsatlandırma, vergi tahsilatı, ihale süreçleri ve muhasebe kayıtlarına ilişkin çok sayıda eksiklik ve mevzuata aykırılık tespit edildi.

Denetim sonuçlarında özellikle ruhsatsız işletmelerin sayısı ve milyonlarca lirayı bulan mali kayıt farklılıkları dikkat çekti.

Geyve Belediyesinde Alacaklarda 38,2 Milyon TL’lik Uyumsuzluk Sayıştay denetçilerinin incelemelerine göre, Geyve Belediyesi’nin alacak kayıtlarında 38,2 milyon TL’lik uyumsuzluk tespit edildi. Bunun yanı sıra:

Gayrimenkul ve Araç Harcamaları: Belediye mülklerinin değerini artıran 3,32 milyon TL’lik harcama ile araç ve iş makinelerine yapılan 8,2 milyon TL’lik harcamanın ilgili muhasebe hesaplarına işlenmediği belirlendi.

Kira Borçları ve Ecrimisil Uygulaması: Belediyeye ait 19 mülkün ihale yapılmaksızın ecrimisil (işgaliye/kullanım bedeli) yöntemiyle kullandırıldığı ortaya çıktı. Ayrıca kiraya verilen 140 mülkten 65’inin kiracısının borcunu zamanında ödemediği raporda vurgulandı.

30 İşletme Ruhsatsız, Doğrudan Temin Sınırı Aşıldı İlçedeki ticari faaliyetler ve kamu ihale süreçlerine dair raporda öne çıkan diğer başlıklar şunlar oldu:

Ruhsatsız İş yerleri: Geyve genelinde 30 işletmenin çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği raporda yer aldı.

İhale Limiti İhlali: Belediyenin ihale yapmadan doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarında, Kamu İhale Kurulunun görüşünü almadan belirlenen yüzde 10’luk harcama sınırını aştığı saptandı.

Emlak Vergisi Eksiklikleri: İlçedeki 18 bin 65 binanın emlak vergisi hesaplamasında esas alınan inşaat sınıflarının belirlenmesinde eksiklikler bulunduğu kaydedildi.

Alifuatpaşa’daki Tesis Atıl Kaldı Geyve’ye dair raporda yer alan en dikkat çekici maddelerden biri de Alifuatpaşa mesire alanındaki tesis oldu. Denetim raporunda şu ifadelere yer verildi:

"Yaklaşık 23 milyon 940 bin TL kredi geri ödemesi bulunan Alifuatpaşa mesire alanındaki tesisin atıl durumda bırakıldığı tespit edilmiştir."

Ayrıca, taşınmaz kültür varlıkları için vatandaşlardan tahsil edilen 1 milyon 72 bin TL’lik katkı payının ilgili kuruma aktarılmadığı, Kalkınma Ajansına ödenmesi gereken 752 bin 970 TL’lik payın ise henüz ödenmediği rapora yansıdı.

Arifiye'de Personel Giderleri Yasal Sınırı 74,5 Milyon TL

Aştı Arifiye Belediyesinin 2025 yılı personel giderleri 229 milyon 461 bin TL olarak gerçekleşti. Mevzuata göre belirlenen üst sınırın 154 milyon 872 bin TL olduğu hesaplanırken, personel harcamalarının yasal sınırı yaklaşık 74,6 milyon TL aştığı belirlendi.

Sayıştay, belediye şirketlerinde çalışanlar da dahil olmak üzere personel giderlerinin yasal sınırlar içerisinde tutulması ve sınırın altına düşülene kadar yeni personel alımı konusunda mevzuata uyulması gerektiğini bildirdi.

Ferizli'de 1156 İş Yerinin Ruhsatı Yok Ferizli Belediyesi denetiminde ilçedeki 1504 aktif iş yerinden 1156'sının çalışma ruhsatı bulunmadığı tespit edildi. Ayrıca 656 işletme için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığı belirlendi.

Raporda sosyal yardım yönetmeliğinin ve yardımların takibini sağlayacak veri tabanının bulunmaması, bazı doğrudan temin alımlarında muayene ve kabul belgeleri olmadan ödeme yapılması da yer aldı. Muhasebe kayıtlarında geçmişe dönük işlemler ve boş bırakılan yevmiye numaraları da tespit edildi.

Kaynarca'da 806 İşletmenin Ruhsatı Bulunmuyor Kaynarca Belediyesine ilişkin raporda ilçedeki 1429 aktif iş yerinden yalnızca 623'ünün çalışma ruhsatı bulunduğu, 806 işletmenin ise ruhsatsız faaliyet gösterdiği belirtildi.

Çevre temizlik vergisi yönünden de eksiklikler tespit edildi. İlçedeki 794 iş yeri için vergi mükellefiyeti oluşturulmadığı kaydedildi.

Mali kayıtlarda 5,3 milyon TL'yi aşan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması, belediye şirketinin sermayesinin mali tablolarda 232 bin TL eksik gösterilmesi ve bazı alımlarda gerekli kabul belgeleri olmadan ödeme yapılması da rapora girdi.

Kocaali'de 1801 İş Yeri Ruhsatsız Çıktı Beş belediye arasında ruhsatsız iş yeri sayısının en yüksek olduğu ilçe Kocaali oldu. Sayıştay raporuna göre ilçedeki 2408 faal işletmenin 1801'inin çalışma ruhsatı bulunmuyor. Ayrıca 1478 iş yeri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığı tespit edildi.

Belediyenin yüzde 100 ortağı olduğu şirketin 35 milyon TL'lik sermayesinin belediye kayıtlarında yalnızca 3 milyon 898 bin TL olarak gösterildiği belirlendi. Aradaki 31 milyon 102 bin TL'lik farkın 2026 yılında muhasebe kayıtlarında düzeltildiği bildirildi.

Raporda ayrıca milyonlarca liralık muhasebe kayıt hataları, eksik amortisman işlemleri ve kredi kartıyla yapılan tahsilatların yasal sürede belediye hesaplarına aktarılmaması gibi eksikliklere yer verildi.

Belediyelerden Düzeltme Açıklamaları Denetim raporlarında yer alan tespitlerin ardından belediyelerin bir bölümü eksikliklerin giderilmesi için çalışma başlatıldığını, bazı muhasebe ve kayıt hatalarının ise 2026 yılında düzeltildiğini bildirdi.