Bankoğlu kadın özgürlüğü vurgusu yaptı

CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin görüşmelerde söz aldı.

İktidarın kadın ve çocuk politikalarını eleştiren Bankoğlu, Bakanlığın hedeflerinin büyük bölümünün aile kavramı üzerine kurulduğunu ifade etti. Bakanlığın bütçe kitapçığında aile kelimesinin 530 kez geçtiğine dikkat çeken Bankoğlu, kadınların birey olarak ele alınması gerektiğini savundu.

Kadınların yaşam hakkı, ekonomik bağımsızlığı, istihdamı, çocuk yoksulluğuna ilişkin konuşan Bankoğlu şunları söyledi:

'Bakanlığın en önemli hedefi, aile! Neredeyse tüm alt programlarda aile üzerinden hedefler konulmuş:'Milli Aile Haftası, Aile Enstitüsü, Ailenin Kalkınması, Aile Fonu, aile desteği' Kitapçıkta tam 530 yerde aile kelimesi geçiyor.

Bu işin aslı 2011 yılında Kadın ve Aileden Sorumlu Bakanlığın aniden Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na devşirilmesine kadar gider. Sayıları oranları tekrar tekrar vermeme gerek yok. Sadece bu yıl 245 kadın cinayeti, 273 şüpheli kadın ölümü var.

Yani 518 kadın yaşamını kaybetmiş. Kadın cinayetleri sıradanlaşmışken, kadınlar korunma kararlarının uygulanması için mücadele ederken, Bakanlığın görevi ne olmalıdır?'

'Kadınların hayatı, nüfus hedeflerinin altında kalabilir mi? Belçika'da böyle miydi Sayın Bakan? Belçika Parlamentosu'nda yaptığınız konuşmalara burada yapsaydınız belki de hapisteydiniz. Kadınlara güvenceli iş yok, eşit ücret yok, kamusal kreş yok, mesleki eğitim yok.

Tamam kadın evde otursun, peki nasıl geçinecek bu aile? Herkes Fatma Betül gibi değil ki Sayın Bakan, ev hanımı olup ayda 500 bin lira geliri olsun! Bakanlığınızın birinci görevi her kadının yaşam hakkını, özgürlüğünü ve ekonomik bağımsızlığını güvenceye almaktır.'

'2027 teklifinde Bakanlığın toplam bütçesi 677,3 milyar lira.'Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi' programına 29,99 milyar lira,'Kadının Güçlenmesi' programına 9,55 milyar lira ayrılıyor. Aileyi güçlendirme başlığı, kadınların güçlenmesine ayrılan kaynağın üç katından fazla.

Şunu kabul edin artık: Bakanlığınız, hatta Saray hükümeti kadını ailenin içinde tarif ediyor. Kadın, eğer ailedeyse bir anlam ifade edebilir, bütçeden pay alabilir, fonlardan desteklerden faydalanabilir, birey olmasa da ailenin bileşeni olarak değer görülebilir.

Şimdi 2026-2035 dönemi Aile ve Nüfus 10 Yılı olarak tanımlanıyor. 2025 Aile Yılı'nda da aynısıydı: evlenecek gençlere destek, doğum yardımları gibi haklar tanındı, tanınsın da. İşsiz ve güvencesiz bir genç kadını evliliğe teşvik eden bir politikanın anlamı nedir?'

'TÜİK'in Eylül 2026 verilerine göre kadın işsizliği yüzde 11,3; genç kadınlarda, yani 15-24 yaş grubunda, yüzde 23,3. Genç kadınların işsizliği erkeklerin iki katından fazla. Bir diğer sorun:

Doğum yardımı kreşin yerini tutar mı? Ya da istihdam politikası olmadan evlilik desteği yeterli midir? Kadınların hayatını nüfus hedeflerine bağlamak yerine, özgürce karar verebilecekleri koşulları yaratın. Kadın eve hapsedildikçe bakımın yükünü de kadının omzuna yüklüyorsunuz.

Çocuk bakım sorumluluğu kadınları işten koparıyor; kreş ve gündüz bakım hizmetleri yetersiz, ücretsiz bakım kontenjanları dar. Planda Bakanlığa bağlı ücretsiz kreş hizmetinden yararlanan çocuk sayısı 2025'te 3 bin 199; 2028 hedefi 3 bin 500.

Üç yılda yalnızca 301 çocukluk artış öngörülüyor. Sadece İstanbul'da belediyemiz 127 kreş açmış ama siz'kreş seferberliği' ilan etmişsiniz! Kadına'çalış' demek kolay; peki çocuğunu bırakacağı kreş nerede?'

Bankoğlu sözlerini şöyle tamamladı:

'Sayın Bakan, bütçe tümüyle aileyi anlatıyor, biz ise o ailenin içinde yaşanan hayatı konuşmak zorundayız. Her şey nüfus değil. İşsiz kadını, geleceğini kuramayan genç kadını, şiddetten kaçacak yer arayan kadını; okulda aç kalan çocuğu, istismara uğrayan çocuğu, yoksulluk yüzünden çocukluğunu yaşayamayan çocuğu konuşmak zorundayız.

Sosyal devleti konuşmak zorundayız. Bunun yolu daha fazla aile konferansı, nüfus hedefleri, yardım kalemlerini sıralamaktan geçmiyor. Bizim itirazımız aileye değil; aileyi kadının özgürlüğünün önüne koyan anlayışa. Bizim itirazımız yardıma değil; yoksulluğu yönetmeyi sosyal devlet sanan anlayışa.

Bizim itirazımız bütçede kaç milyar lira harcadığıyla değil, kaç insanın hayatını değiştirdiğiyle ilgili. Mesele kaynak yokluğu değil, fon krizinde de gördük ki, kaynak var. Mesele siyasi tercihtir. Bu bütçe o tercihi değiştirmiyor. Bizim itirazımız da tam olarak bunadır.