11. Türkiye İş Ahlakı Zirvesi'nde Güven Ekonomisi Çağrısı

Anadolu Ajansı'nın global iletişim ortağı olduğu ve Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD) tarafından bu yıl on birincisi gerçekleştirilen Türkiye İş Ahlakı Zirvesi (TİAZ), akademi, iş dünyası ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi. 13 Kasım 2026 tarihinde İstanbul'da sonuçları açıklanan zirvede, Güven Ekonomisi ve İnsani Finans ana başlığı altında ekonomik ilişkilerin ahlaki boyutu kapsamlı bir şekilde ele alındı.

Bildirgede, günümüzde yaşanan ekonomik krizlerin temelinde ahlaki değerlerin karar alma süreçlerinden dışlanmasının yattığı ifade edildi. Ekonomi ve finansın insanın refahına hizmet eden birer araç olmaktan çıkıp başlı başına bir amaç haline gelmesinin, toplumsal refahı ikincil plana ittiği belirtildi.

İnsanın yalnızca üretici veya tüketici olarak görüldüğü mevcut yaklaşımların aksine, onuru ve toplumsal ilişkileri merkeze alan yeni bir ekonomik anlayışın geliştirilmesi gerektiği savunuldu. Güvenin, sağlıklı bir ekonomik düzenin olmazsa olmaz ön koşulu olduğu vurgulanan metinde, güvenin zedelendiği bir ortamda denetim mekanizmalarının ve sözleşmelerin tek başına sürdürülebilirliği sağlayamayacağı kaydedildi.

İş dünyasında dürüstlük, liyakat ve verilen söze sadakat gibi ilkelerin korunması gerektiği, aksi takdirde yanlışların normalleşerek toplumsal güveni aşındıracağı uyarısında bulunuldu. İş ahlakının sadece kişisel erdemlerle sınırlı kalmaması gerektiğinin altı çizilen bildiride, ahlaki sorumluluğun kurumsal yönetim sistemlerine ve finansal düzenlemelere entegre edilmesi istendi.

Hukukun ahlaki sorumluluğun yerini almaması, aksine onu desteklemesi gerektiği belirtilirken, finansallaşma ve aşırı borçlanma gibi süreçlerin insanı metalaştırdığına dikkat çekildi. İnsani finansın ise sadece faizsiz ürünlerle sınırlı kalmayıp, toplumsal sonuçları ve değer yargılarını bir bütün olarak ele alması gerektiği ifade edildi.

Sonuç bildirgesinde, ekonomik hayatın sadece bireysel çıkar odaklı bir rekabet alanı olmaması gerektiği, bunun yerine yardımlaşma ve ortak iyiyi gözetme anlayışının benimsenmesi gerektiği belirtildi. Geleneksel esnaf kültüründeki dayanışma örneklerine atıfta bulunularak, rekabetin toplumsal fayda üretme yarışına dönüşmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca zekat ve sadaka gibi kurumların, ekonomik adaleti sağlayan birer mekanizma olarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği önerildi. Zirve sonuçları, ekonomik başarının yalnızca büyüme ve sermaye birikimi üzerinden değil; çevresel sürdürülebilirlik, adalet ve üretilen toplumsal değer üzerinden ölçülmesi gerektiğini ortaya koydu.

Bu kapsamda, tüm paydaşların kendi sorumluluk alanlarında ahlaki tutarlılığı koruması ve haksızlıklar karşısında daha aktif bir duruş sergilemesi gerektiği çağrısında bulunuldu.