Osmanlı İstanbulu Yapay Zekayla Yeniden Canlanıyor

20 Osmanlı İstanbulu Yapay Zekayla Yeniden Canlanıyor Geçmişin sokakları yapay zeka ile 3 boyutlu olarak yeniden hayat buluyor. İşte merak edilen detaylar...

2 dk okuma A- A+ Paylaş: Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü bünyesinde geliştirilen İstanbul Time Machine projesi, Osmanlı dönemine ait gazete haberlerini, tarihi haritaları ve arşiv belgelerini yapay zeka teknolojileriyle bir araya getiriyor. Bu kapsamlı çalışma sayesinde İstanbul'un geçmişteki sokakları ve gündelik yaşamı üç boyutlu dijital ortamda yeniden canlandırılıyor.

Beşeri Bilimler Veri Laboratuvarı bünyesinde hayata geçirilen projede, 1880 ile 1940 yılları arasındaki yaklaşık 60 yıllık dönemde kentin kentsel yapısı ve sosyal hayatı derinlemesine araştırılıyor.

Tarihçilerin, yapay zeka uzmanlarının ve veri bilimcilerin ortaklaşa yürüttüğü çalışmalar neticesinde, İkdam, Sabah, Tanin ve Tercüman-ı Hakikat gibi dönemin köklü gazetelerinde yer alan yangın, kaza, hırsızlık, ticaret ve gündelik yaşama ilişkin haberler modern dijital verilere dönüştürülüyor. Arşiv belgeleriyle eşleştirilen bu bilgiler, olayların gerçekleştiği sokakların ve yapıların üç boyutlu kent modeli üzerinde hassasiyetle konumlandırılmasını sağlıyor.

Modelleme çalışmalarına ilk olarak Eminönü bölgesinden başlanırken, kullanıcıların sanal ortamda geçmişin sokaklarında dolaşarak o mekanlarda yaşanan olaylara tanıklık etmesi amaçlanıyor.

Projede yürütülen çalışmalar, dönemin gazete arşivlerinde yer alan şaşırtıcı ve renkli detayları da gözler önüne seriyor. Örneğin 1919 yılında yayımlanan bir ilanda, Londralı bir İngilizce öğretmeninin Yüksek Kaldırım'da ders verdiğini duyurduğu ve öğrencilerine otuz ders sonunda konuşma garantisi sunduğu görülüyor.

Bunun yanı sıra fonograf gibi dönemin yeni teknolojilerinin İstanbul kahvehanelerinde halka dinletilmesi veya seyyar satıcıların yaşadığı ufak çaplı olaylar, şehrin o dönemdeki sosyal dokusunu anlamak adına zengin bir kaynak oluşturuyor. Bu tür detaylar, tarih araştırmalarını sadece görsel bir şölen olmaktan çıkarıp, yaşayan bir araştırma ortamına dönüştürüyor.

Projenin yalnızca bir görselleştirme çalışmasından ibaret olmadığını vurgulayan uzmanlar, elde edilen altyapının akademisyenler, yerel yönetimler ve Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi kültürel miras kurumları için de önemli bir kaynak teşkil edeceğini belirtiyor. Sanal gerçeklik ve oyunlaştırılmış deneyim teknolojileriyle desteklenecek olan bu tarihi miras, eğitim alanında da aktif olarak kullanılacak.

Uzun vadede ise bu altyapının yalnızca İstanbul için değil, Türkiye genelindeki diğer tarihi şehirler için de geliştirilmesi hedefleniyor.

Proje, metinsel analizlerde 1880 ve 1940 yılları arasındaki 60 yıllık döneme odaklanırken, üç boyutlu modellemede 1900'lerin başındaki Eminönü bölgesini ele almaktadır.

Osmanlı Türkçesiyle basılmış yüz binlerce sayfalık metnin otomatik transkripsiyonu için özel olarak geliştirilen yapay zeka tabanlı metin tanıma teknolojileri ve üç boyutlu modelleme sistemleri kullanılmaktadır.

Şeffaflık ve Düzeltme Politikası Bu haberin içeriğinde maddi bir hata, eksiklik veya yayın ilkelerimize aykırı bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen [email protected] adresine e-posta göndererek veya iletişim sayfamızdan bize bildiriniz. Talebiniz "Editoryal Masa" tarafından incelenip düzeltilecektir.

İçerikte hata veya eksiklik fark ederseniz lütfen [email protected] veya iletişim sayfası üzerinden bize bildirin. HABER EDİTÖRÜ Teknoloji & Dijital Medya Masası Teknoloji ve Dijital İnovasyon Masası Kelkit Vadisi Haber Masası Tüm Haberleri → Yorumlar 0 Yorum Yaz Yanıtlanıyor: × İptal Yorum Gönder Yorumlar yükleniyor...

'; html += ' ' + (c.likes ||'') + ''; html += ''; html += ''; html += ' ' + (c.dislikes ||'') + ''; html += ''; html += ' Yanıtla'; html += ''; // Replies html += ''; if (hasReplies) replies[c.id].forEach(html += ''; html += buildAvatar(reply.name, true); html += ''; html += ' ' + escapeHtml(reply.name) + ' ' + rDate + ''; html += ' ' + escapeHtml(reply.text) + '