Yargıtay’dan emsal doğum izni kararı

Özel bir bankada kıdemli analist olarak çalışan kadın, doğum izninden döndükten sonra görev alanının değiştirildiğini, hak ettiği primlerin ödenmediğini ve meslektaşlarına kıyasla daha düşük zam aldığını ileri sürerek yargıya başvurdu.

İkiz hamilelik sürecinden itibaren psikolojik baskıya maruz kaldığını iddia eden çalışan, doğum izni sırasında kendi görevine başka bir kişinin alındığını, dönüşünde ise uzmanlık alanı dışındaki sigorta sektörünü takip etmekle görevlendirildiğini belirtti. İşçi, taleplerinin karşılanmadığını savunarak iş sözleşmesini feshetti ve kıdem, manevi ve ayrımcılık tazminatı başta olmak üzere çeşitli alacaklarının ödenmesini istedi.

Banka, analistlerin görev tanımlarında farklı sektörleri takip etme sorumluluğunun bulunduğunu ve yapılan değişikliğin iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik oluşturmadığını savundu. İş Mahkemesi, çalışanın kıdem tazminatına hükmederken ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle reddetti.

Bölge Adliye Mahkemesi de tarafların istinaf başvurularını kabul etmeyince dosya temyiz incelemesi için Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne taşındı.

Dosyayı inceleyen Yargıtay, çalışanın doğum izni öncesindeki uzmanlık alanındaki görevinin başka bir kişiye verildiğini ve izin dönüşünde kendisine farklı bir iş teklif edildiğini belirledi. Yüksek mahkeme, yeni görevin çalışanın uzmanlık alanı dışında kaldığına ilişkin delil ve tanık anlatımlarını dikkate aldı.

Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesi kapsamında ayrımcılık ihlali ihtimalini güçlü biçimde gösteren durumun ortaya konulduğu, bu aşamadan sonra ihlalin bulunmadığını ispat yükünün işverene geçtiği vurgulandı.

Yargıtay, bankanın çalışanın doğum öncesindeki görevinin neden değiştirildiğini ve farklı muameleyi gerektiren nedenleri somut olgularla açıklayamadığına dikkat çekti. Bu nedenle ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hatalı bulan Yargıtay 9.

Hukuk Dairesi, kararın bozulmasına hükmetti. Karar, doğum izni dönüşünde görev değişikliği yapılan çalışanlar açısından işverenin somut ve haklı gerekçe sunmasının önemini ortaya koydu.