Kırgızistan’da yaşayan Ahıska Türkleri, 14 Kasım 1944’teki sürgünde hayatını kaybedenleri andı

Paylaş Kaydet En Son Dakika Google'da tercih edilen kaynak Kırgızistan’da yaşayan Ahıska Türkleri, 14 Kasım 1944’teki sürgünde hayatını kaybedenleri andı Dünya Haber — Kırgızistan'da yaşayan Ahıska Türkleri, Gürcistan'ın Türkiye sınırına yakın Ahıska bölgesinden 14 Kasım 1944'teki sürgünde hayatını kaybedenleri andı.

Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği, başkent Bişkek'e 65 kilometre uzaklıktaki Kara-Balta şehrinde Ahıska Türklerinin sürgün edilişlerinin 82. yıl dönümünde "14 Kasım 1944 Ahıska Türkleri Sürgünü Anma Programı" düzenledi.

Programa, Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem ve Büyükelçilik çalışanları, Kırgızistan Halklar Asamblesi Başkanı Rahman Meder ve Asamble bünyesindeki derneklerin yöneticileri, TİKA Bişkek Program Koordinatörü Ersin Çopur, Ahıska'daki sürgünü yaşayan canlı tanıklar ve Ahıska Türkleri ile davetliler katıldı.

Kur'an-ı Kerim'in okunduğu ve duaların edildiği programda "Kırgızistan'da yaşayan Ahıska Türkleri" adlı belgesel filmi gösterildi.

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Ökem, programda yaptığı konuşmada, "Ahıska Türklerinin ana yurtlarından sürgün edilmelerinin 82. yıl dönümünde kaybettiğimiz kardeşlerimizi anmak ve yine bir arada durup dua okumak için buradayız. O günlerin acısını Allah bir daha bize ve kimseye göstermesin.

Sürgünde ve sonrasında kaybettiğimiz bütün Ahıska Türkü atalarımızı bir kez daha rahmetle anıyoruz. Allah onların ruhunu şad eylesin." dedi.

14 Kasım 1944'ün Ahıska Türklerinin tarihinde derin bir kırılma yarattığına dikkati çeken Ökem, "82 yıl önce aralarında çok sayıda kadın, çocuk ve yaşlının bulunduğu yaklaşık 100 bin Ahıska Türkü, bugün Gürcistan'daki Ahıska'da bulunan yurtlarından zorla çıkarıldı, vagonlara bindirildi; Orta Asya'ya, Kazakistan'a, Kırgızistan'a, Özbekistan'a gönderildi." diye konuştu.

Sürgün sırasında Ahıska Türklerinin gösterdiği direnç ve dayanışmanın milletin gücünü ortaya koyduğunu vurgulayan Ökem, "Vatanlarından uzak kaldıkları her anı yüreklerinde yaşatan büyüklerimiz, bu davanın bir insanlık davası olduğunu bütün dünyaya gösterdiler." ifadelerini kullandı.

Toplumun hafızasının evlerde konuşulan dilde, aile büyüklerinin anlattığı hatıralarda, çocukların öğrendiği kelimelerde, dinde, kültürde, toyda, acıda, cenazede ve namazda kendini gösterdiğini belirten Ökem, "Ahıska Türk kadınları bu hatıraların korunması ve gençlere aktarılmasını sağlamıştır. Ahıska Türk kadınlarına ayrıca teşekkür ediyorum.

Evde ilk eğitimimiz, ilk gördüğümüz anamızdandır. Atamız sonra gelir. Gençler, sizler büyüklerinizin taşıdığı hatıraları geleceğe ulaştıracak olanlarsınız. Onların anlattıklarını dinleyin. Aile tarihinizi öğrenin. Fotoğrafları, belgeleri varsa koruyun.

Her tanıklıkla ortak geçmişimizin bir bölümünü aydınlatın. Bu mirası siz yaşatacaksınız, aksakallar değil. Onlar göçüp gittiğinde sıra size gelecek, siz yaşatacaksınız." diye konuştu.

Zor günlerinde Ahıska Türklerine kapılarını açan ve ekmeğini bölüşen Kırgız halkının dayanışmasını ve ev sahipliğini de şükranla andıklarını dile getiren Ökem, "Bugün burada Kırgız kardeşlerimizin gösterdiği bu yakınlık, ortak tarihimizin en kıymetli parçasıdır. Ahıska Türklerinin emekleriyle Kırgızistan'a yaptığı katkılar da bu kardeşliği güçlendirmiştir.

Türkiye, nerede yaşarsa yaşasın Ahıskalı Türk soydaşlarımızın huzurunu, esenliğini, dirliğini ister. Büyükelçiliğimizin kapısı sizlere her daim açıktır." değerlendirmesinde bulundu.

Kırgızistan Halklar Asamblesi Başkanı Meder ise Kırgız halkı arasındaki "Bir kişinin onuru ve mirası, oğulları ve torunları aracılığıyla yaşamaya devam eder." atasözünü hatırlatarak, etkinliği düzenleyenlere ve ataların anısına Kur'an-ı Kerim okunmasını sağlayanlara şükranlarını sundu.

Türk soydaşlarının tarihindeki en zorlu ve trajik dönemlerden biri olan 14 Kasım 1944 sürgününü andıklarını belirten Meder, "Bu karanlık dönem, bir halkın kaderini kökten değiştirmiş, binlerce masum insanı doğup büyüdükleri topraklardan koparmıştır. 82 yıl önce Gürcistan'ın Ahıska bölgesinde yaşayan 100 binden fazla insan, tek bir gün içinde yük vagonlarına doldurularak uzun bir yolculuğa gönderildi." dedi.

Sürgün döneminde 40 binden fazla Ahıskalının cephede vatan savunmasında olduğunu anımsatan Meder, şöyle konuştu:

"Kışın dondurucu soğuğunda soydaşlarımız açlık ve hastalıkla mücadele etti. Yol boyunca binlerce yakınını kaybetti. Sadece bir etnik grup dağıtılmakla kalmadı, aynı zamanda aileler de parçalanarak farklı ülkelere savruldu; birçoğu bir daha asla birbirini bulamadı.

Bununla birlikte, bu ağır sınamalar karşısında misafirperver Kırgız, Kazak ve Özbek milletleri dahil olmak üzere Orta Asya halkları büyük bir gönül cömertliği sergilediler. Ahıska Türklerini sıcak bir şekilde karşılayıp onlara barınak sağladılar.

Yerel halk, kendi geçimlerini sağlamakta dahi zorlandıkları bir dönemde, ellerindeki son lokmalarını paylaşarak onlara koruma ve kardeşçe bir şefkat sundu. Zamanla Kırgızistan da dahil olmak üzere Orta Asya, Ahıska Türkleri için ikinci bir vatan haline geldi."

Meder, Ahıska Türklerinin dillerini, geleneklerini ve kültürlerini koruyabilmeleri için gerekli koşulların oluşturulduğuna dikkati çekerek "Sürgün sırasında hayatını kaybeden atalarımızın aziz hatıralarını hürmetle anıyor, ruhları için dualar ediyoruz. Tarihin bu tür trajik dersleri asla unutulmamalıdır.

Dileğimiz, başka hiçbir halk böyle ağır bir imtihanla karşı karşıya kalmasın. Topraklarımızda barış, huzur ve birlik her daim hakim olsun. Okunan Kur'an-ı Kerim kabul olsun." ifadelerini kullandı.

Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği Başkanı Atamşa Dursunov da 14 Kasım 1944 sürgününde hayatını kaybedenleri rahmetle yad etmek için bir araya geldiklerini aktardı.

Geçmişte yaşanan büyük haksızlıkların ve acı trajedinin asla unutulmaması gerektiğinin altını çizen Dursunov, bu tarihi hafızayı canlı tutarak gelecek kuşaklara aktarmanın en temel sorumlulukları olduğunu vurguladı.

Ahıska Türkleri, 14 Kasım 1944'te eski Sovyetler Birliği döneminin lideri Josef Stalin tarafından bugünkü Gürcistan sınırları içinde olan Ahıska bölgesinden Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan topraklarına sürülmüştü.

Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra arşivlerde, sürgünün Stalin'in Karadeniz kıyılarını Türklerden temizleme operasyonunun bir parçası olduğu ortaya çıkmıştı.