Sözün Yolculuğunda Kaybolan Gerçek

İnsan ilişkilerinde güveni inşa etmek yıllar alır, yıkmak ise bazen tek bir cümleye bakar. Hele ki o cümle, sahibinin ağzından çıktığı hâliyle değil de bir başkasının zihninde yeniden şekillendirilerek aktarılıyorsa…

Bazı insanlar sözü yalnızca taşımaz; ona kendi yorumunu, niyetini, öfkesini ve çıkarını da ekler. Bir cümleyi alır, içinden bazı kelimeleri çıkarır, üzerine hiç söylenmemiş ifadeler ekler ve sonunda bambaşka bir anlamla başkasına ulaştırır.

İşte burada artık basit bir yanlış anlaşılmadan değil, sözün hakikatine müdahale etmekten söz ederiz.

Bunun adı müfteriliktir.

Müfteri, yalnızca gerçeği yanlış aktaran kişi değildir; bazen gerçeğin yerine kendi kurgusunu koyan, bir insanın söylemediği sözleri ona isnat eden ve böylece başkasının itibarı üzerinde hüküm kurmaya çalışan kişidir.

Asıl düşündürücü olan, bunun insanların bir arada bulunduğu, fikirlerin paylaşıldığı ve güven ilişkilerinin kurulması gereken ortamlarda yaşanmasıdır.

İnsan bazen kendisini savunmak zorunda kalır. Söylemediği bir cümleyi açıklamak, kurmadığı bir niyetin hesabını vermek, hiç bulunmadığı bir düşüncenin karşısında durmak zorunda bırakılır. Üstelik bütün bunlar, kendisini ifade etme fırsatı bulamadan gerçekleşebilir.

Oysa bir insanın sözünü aktarmak da bir sorumluluktur. Her duyduğumuzu anlatmak zorunda değiliz; ancak anlatıyorsak da duyduğumuzun özünü, bağlamını ve gerçekliğini korumak zorundayız.

Çünkü söz, sahibinden ayrıldığında kolayca değişebilir ama o sözün yarattığı sonuçlar her zaman sahibinin hayatına dokunur.

Ben inanıyorum ki insanın karakteri, yalnızca kendi hakkında anlattıklarında değil, başkaları hakkında konuşurken gösterdiği özenle de anlaşılır.

Ve bazen bir insanın en büyük ahlaki sınavı, eline geçen bir sözü nasıl taşıyacağıdır.

Unutulmamalı ki; hakikati değiştirmek insanı haklı yapmaz, yalnızca gerçeğe karşı sorumlu hâle getirir.