Habermetrik
← Ana Sayfa
16 Kasım 2026 21:02
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Göçmen bakıcılar artık dijital pazarda!

Göçmen bakıcılar artık dijital pazarda!
⏱️ 8 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Türkiye’de yaşlı, hasta ve çocuk bakım hizmetleri özel sektöre kaydıkça, yabancı ülkelerden göçmen emeği transferi giderek artış gösteriyor
  • Özellikle Türki Cumhuriyetlerden gelen kadın emekçiler başı çekiyor

Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3

Türkiye’de yaşlı, hasta ve çocuk bakım hizmetleri özel sektöre kaydıkça, yabancı ülkelerden göçmen emeği transferi giderek artış gösteriyor. Özellikle Türki Cumhuriyetlerden gelen kadın emekçiler başı çekiyor. Gürcistan, Moldova ve Ukrayna gibi ülkeler de bakım hizmetleri alanında istihdam kaynağı olarak görülüyor.

Dijital dünyanın sağladığı hızlı ve yaygın iletişim olanağı, büyük bir “emek transferi endüstrisi” oluşturmuş durumda. Bu amaçla kurulan internet siteleri, İnstagram ve Facebook hesapları artık küresel, bölgesel dijital emek pazarı demek.

Arama motoruna “Türkmenistanlı bakıcı arıyorum”, “Afrikalı bakıcı arıyorum” veya “Filipinli bakıcı arıyorum” diye yazıldığında “müşterilerin” önüne binlerce kadın emekçi profili çıkıyor. Dijital emek kiralama ağı büyüdükçe göçmen bakıcılar için kayıt dışı veya güvencesiz çalışma sahası da büyüyor.

Mülteciler ve göçmenler konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen Prof. Dr. Cem Terzi, “Filipinli çocuk bakar”, “Orta Asyalı bize benzer, yemeğimizi yapar”, “Afrikalı daha ucuzdur”, “Bulgar çalışkandır hastaya iyi bakar” deniyor.

Ücretler de bu ırkçı kalıplara göre belirleniyor. Bu sistem hem ırkçıdır hem sömürü düzenidir” diyor.

İşyerleri ve patronların ihtiyacı doğrultusunda “kiralık işçi havuzları” oluşturan özel istihdam büroları, yabancı işgücü transferine de el atmış durumda. İmalat ve sanayi endüstrinin yanında ev bakım hizmetleri için de geniş bir pota kurulduğu söylenebilir.

Sistem, çoğu kadın emekçi olmak üzere yabancı ülkelerden işçi topluyor ve bunları Türkiye işgücü pazarına kiralıyor. İşçilik süresi geçici olduğu için bu çalışma sistemi sendikalı, güvenceli çalışma hayatına büyük darbe vuruyor.

Yaşlı, çocuk ve hasta bakımını ekonomik sosyal destekle sağlayamayan aileler, ucuz ve güvencesiz olduğu için yabancı bakıcıları tercih ediyor. Gelir seviyesi yüksek olan aileler ise özellikle çocuklarına İngilizce eğitim vermek için daha çok Filipinler gibi uzak Asya ülkelerinden kadın emekçileri tercih ediyor.

Dijital mecrada kiralık yabancı bakıcı profillerini paylaşan şirketler, bakım emekçilerinin referans bilgilerini alenen kamuoyuna açıyor. İlgili ofislerin “merdiven altı”, kayıt dışı veya dolandırıcılığa açık olup olmadıklarını anlamak ise her zaman kolay olmuyor.

Örneğin bir şirket, bugüne kadar 350 bin müşteriye hizmet verdiğini ve tüm müşterilerin yabancı bakıcılardan memnun olduğunu reklam olarak sunabiliyor. Reklam sitesinde taahhüt olarak şu ifadeler yer alıyor: “Referansı kontrol edilmiş adaylar”, “Yazılı sözleşme” ve “6 ay içinde 3 kez ücretsiz değişim hakkı”…

“Müşterilerine” bir günde 3 göçmen bakıcı gönderen şirketler, onları bakım verilecek evde imtihan ve beğeniye sunabiliyor. Seçilememiş olmanın mahcubiyeti ve onurun kırılması ise göçmen emekçilere kalıyor. Öte yandan “6 ayda 3 kez hizmetçi değişimi” müstesep (kazanılmış) haklara da tırpan vuruyor. “Memnun kalınmayan” bakıcılar paralarını almadan ayrılmak zorunda kalabiliyor.

Görüştüğümüz göçmen kadınlar, çoğunlukla turistik vizeyle Türkiye’ye giriş yaptıklarını ifade ediyor. Vize süresi bittiğinde “kaçak” duruma düşen göçmen bakıcılar, mümkün olduğunca çalıştıkları evin dışına adım atmıyor. Bu durum onları, çaresiz olarak, üzerine vazife olmayan ev işlerinde de çalışmaya zorluyor.

Yaşlı veya çocuk bakıcılığının yanına temizlik, çamaşır, yemek, servis gibi ev işleri de eklenebiliyor. Fakat bu hizmetler için ek ödeme yapılmıyor. Sınır dışı edilme korkusu kadın emekçilerde görünmezlik ve güvencesizliği daha da artıyor.

Ülkelerindeki çocuklarıyla görüşmek bile mesai süresine takılıyor. Çalışırken tacize uğrayan bakım emekçileri ise tamamen savunmasız olduklarını söylüyor. Çünkü herhangi bir şikâyet sınır dışı edilmeye neden olabilir.

Bakım emekçisi göçmenler arasında çalışma izni olanlar da var elbette. Ama bu durumdakiler genel çalışan kitle içinde çok az bir sayı. Üstelik çalışma izni bitenler de kaçak çalıştırılmaya devam ediyor. Çalışma izniyle işe başlayanlara SGK’li ve SGK’siz iki ücret tarifesi verildiği de oluyor.

Gurbette daha fazla para kazanıp bir an önce ülkesine veya çocuklarının yanına dönmeyi düşünen bakım emekçileri genellikle SGK’siz ücreti tercih ediyor.

MEMLELEKETİMDEN “YABANCI BAKICI” MANZARALARI

Arama motorları veya kiralık işçi sitelerini dolaştığınızda karşınıza sayısız kadın göçmen işçi profili çıkıyor. Referans yazılarında ise bazen çaresizlikleri anlatılıyor. İşte onlardan bir örnek:

“… 16 yaşında kızım var. Okutuyorum. 2011 yılından beri Türkiye’de bakıcı ve ev hizmeti(inde) sigortalı olarak çalışmaktayım. Çalıştığım ailede yemek yapmıyorum çünkü yemek yapmayı bilmiyorum… Çalışmaktan çekinmem, gücüm yeter.

2022 yılı benim için en ağır dönem oldu; annemi Mart ayında, sonra babamı Ağustos ayında kaybettim. Hayat devam ediyor; kızımı yurt dışında büyütmeliyim, eğitmeliyim, hayata hazırlamalıyım. İş ilanı seçenekleri arasından seçtiğime güvenerek bu işi istiyorum, bu işe uygun olduğumu düşünüyorum. Dikkate aldığınız için minnettarım…”

Göçmen emekçilerin yaş, tecrübe yılı, uyruk ve dil avantajını da profillerde görmek mümkün. 45-50 bin TL aralığında iş aradığını söyleyen yabancı bakıcılar kadar 60-70 bin TL aralığında beklentisini ifade eden bakıcılar da ilgili sitelerde kiralık işçi olarak sunuluyor.

Ne var ki evde bakım işçiliği 8 değil 24 saat! Bazı sitelerde, önceden çekilmiş videolarda, bakıcı kadın işçiler kendilerinden bahsetmek durumunda kalıyor ki, bu çoğu durumda mahremiyet ilkesine de aykırı.

PROF DR. CEM TERZİ: BU SİSTEM HEM IRKÇI HEM DE SÖMÜRÜ DÜZENİDİR

Mülteciler ve göçmenler konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen Prof. Dr. Cem Terzi konuya dair sorularımızı yanıtladı. Türkiye’de çocuk, yaşlı, hasta ve engelli bakımının kamusal bir hak olmadığına dikkat çeken Terzi devamında şunları dile getirdi:

“Devlet bakımı kendi sorumluluğu saymak yerine aileye yüklüyor. ‘Aileye yüklemek’ dediğinizde de gerçekte kadına yüklemiş oluyorsunuz. Parası olan aileler ise devletten alamadıkları bakım hizmetini satın almaya çalışıyor.

Bu yük, o evin kadınından daha yoksul, daha savunmasız ve çoğu zaman oturma izni bile olmayan göçmen bir kadına aktarılıyor. Böylece devletin yapmadığı işi kadınlar üstleniyor; varlıklı kadın da kendi üzerindeki bakım yükünü yoksul göçmen kadına devrediyor.

Bu kadınların bir kısmı turist vizesiyle Türkiye’ye getiriliyor. Çalışma izni belirli bir patrona bağlanıyor. Vize ya da oturma izni sona erdiğinde sınır dışı edilme korkusu başlıyor. Böyle bir insan çalıştığı evden nasıl ayrılacak?

Ayrıldığı anda yalnızca maaşını değil, kalacak yerini ve Türkiye’de kalma iznini de kaybedebilir. Özel şirketler, kayıt dışı aracılar ve dijital platformlar bu emek pazarını birlikte yönetiyor. Kadınlar milliyetlerine, dinlerine, ten renklerine göre sınıflandırılıyor. Bu sistem hem ırkçıdır hem de sömürü düzenidir.”

Üst ve orta üst sınıfların, çocukları daha bebekken İngilizce öğrensin diye Filipinli kadınları işe aldığını hatırlatan Terzi, tanıklık ettiği bir olayı da aktardı: “Yıllar önce havaalanında gecikmiş bir uçağı beklerken, dönemin Cumhuriyet gazetesi yayın yönetmeni ve başyazarının ailesine eşlik eden Filipinli bir kadın işçiyi görmüştüm. Çok şaşırmıştım.

Kendisine solcu diyen bir entelektüelin de bu sistemi kullandığına gözlerimle tanık olmuştum. Sınıfsal ayrıcalık, siyasi kimlik beyanından çok daha belirleyici olabiliyor”.

Kuralsız ve güvencesiz çalışmaya da dikkat çeken Terzi, bakım emekçileri için şu değerlendirmede bulundu:

“Mesaisi belli değildir, odası olmayabilir, gece defalarca kaldırılabilir, telefonuna ve dışarı çıkmasına karışılabilir. Ücreti kesilebilir, pasaportuna el konabilir, kötü muameleye uğrayabilir. Devlet bütün bunları biliyor.

Ama görmezden geliyor. Çünkü çocuk, yaşlı, hasta ve engelli bakımını kamusal bir hizmet olarak örgütlemek yerine sorumluluğunu ailelere devretmiş durumda. Sorun, bakım hizmetini kamusal sorumluluk olarak tanımlamayan kapitalist sistemdir.

Çözüm bu insanları sınır dışı etmek olamaz. Zaman zaman birkaç şirkete ceza kesmek de çözüm değildir; çoğu kez kamuoyunu yatıştırmaya yarayan bir göz boyamadır”.

Prof. Dr. Cem Terzi devamında şunları söyledi:

“Çocuk, yaşlı, engelli ve hasta bakımı nitelikli, ücretsiz ve herkesin ulaşabileceği bir kamu hizmeti olmalıdır. Sosyal devletin görevi budur. “Kaynak yok” deniyor; doğru değil. Kaynak var. Mesele o kaynakların bakım hizmetlerine mi, yoksa silaha, ranta, şirket teşviklerine ve vergi aflarına mı ayrılacağıdır.

Devlet ücretsiz kreş, gündüz bakımevleri, yaşlı yaşam merkezleri, evde bakım ekipleri, palyatif bakım merkezleri ve engelli destek hizmetleri kurmalıdır. Sağlık hizmetiyle bakım hizmeti birbirinden koparılmamalıdır. Bakımın yalnızca kadınların “doğal görevi” olduğu düşüncesinden vazgeçilmelidir.

Bu, doğal değil, ataerkil bir iş bölümüdür. Bakım emekçileri sendikalı bir kamu işgücü olmalıdır”.

Prof Dr. Cem Terzi bakım emekçisi göçmenlerle ilgili atılması gereken acil adımları ise şu şekilde sıraladı:

İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz. * ilketv.com.tr’de yayımlanan yazılar, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Yazılar İlke TV’nin kurumsal bakışıyla örtüşmeyebilir. Yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir.

Esenyurt Belediyesi’ne yönelik soruşturmada 3 kişi tutuklandı 16 Kasım 2026 23:14 2026 Tucholsky Ödülü sahibi Pınar Selek: ‘Özgürlük, hapishane duvarlarının ardında da yazılıyor’ 16 Kasım 2026 22:54 🟣25 Kasım | DEM Parti’den 25 Kasım deklarasyonu: ‘Kadınlar onurlu bir barışın inşası için mücadele veriyor’ 16 Kasım 2026 22:36 5 ülke harekete geçti: Avrupa’da göç politikaları sertleşiyor, Ruanda planının arkasında ne var? 16 Kasım 2026 22:16 Fatma Nur Çelik’in kızına yönelik cinsel istismar davası | Ayhan Şengüler’e beraat kararı istinafa taşındı 16 Kasım 2026 22:14

Esenyurt Belediyesi’ne yönelik soruşturmada 3 kişi tutuklandı 2026 Tucholsky Ödülü sahibi Pınar Selek: ‘Özgürlük, hapishane duvarlarının ardında da yazılıyor’ 🟣25 Kasım | DEM Parti’den 25 Kasım deklarasyonu: ‘Kadınlar onurlu bir barışın inşası için mücadele veriyor’ 5 ülke harekete geçti: Avrupa’da göç politikaları sertleşiyor, Ruanda planının arkasında ne var? Web sitemizde yer alan haber içerikleri izin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez. Kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.

Adres Kavaklıdere Mah. Paris Cad.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: ilketv.com.tr
Haber metni ve görseller ilketv.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Spor
Yayın: 16 Kasım 2026 21:02 · Kaynak: ilketv.com.tr
Kaynağı Oku ↗