Özkan Atar’dan HABAŞ faciası tepkisi: ‘İşçinin canı uyarı levhasıyla korunmaz’

İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında hayatını kaybedenlerin sayısı 18’e yükseldi. Soruşturma kapsamında aralarında şirket yönetim kurulu başkanının da bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı. Başsavcılık ayrıca, patlamanın ardından fabrikanın önünde kendisini yakarak intihara teşebbüs eden TIR şoförünün ağır yaralandığını ve bu olayla ilgili de soruşturma başlatıldığını bildirdi.

Aydınlık’a konuşan Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Başkanı Özkan Atar, kazaların önlenebilir olduğunu vurguladı. Atar, facianın arkasında işverenin ihmallerinin ve kamu kurumlarının denetim eksikliğinin bulunduğunu belirterek iş güvenliğinin uyarı levhalarıyla değil, etkin önlemlerle sağlanabileceğini söyledi.‘BUNLAR ÖNLENEBİLİR KAZALAR’“Ortada büyük bir facia yaşandı.

İşyerinin sicili kabarık.” diyen Atar şöyle devam etti: “Çelik fabrikalarındaki ocak patlamalarında yaralanan işçilerin iyileşmesi kolay olmuyor. Burada ergimiş (sıvı) metal yaklaşık 1400 derece sıcaklıkta. Çeliğin erime derecesi de 1375 derece civarında.

Geçmişte pota patlaması ve devrilmesi gibi olaylar yaşandı. Çelik fabrikalarında bu tür ölümlü iş kazaları daha önce de meydana geldi. Bunların hepsi önlenebilir kazalar.‘HİÇ KAZANIN YAŞANMADIĞI FABRİKALAR VAR’“Avrupa’da ve Türkiye’de uzun yıllar boyunca hiçbir iş kazasının yaşanmadığı çelik fabrikaları var.

Ancak bu fabrikada bir yıl içerisinde üç, beş kez ölümlü kazalarla karşı karşıya kalınıyor. Bunun başta gelen nedeni, işverenin sorumluluklarını yerine getirmemesi. Fabrikadaki teknik donanım ve ekipmanların zamanında değiştirilmesi, periyodik bakımlarının ve kontrollerinin yapılması, teknolojik gelişmeler doğrultusunda gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması gerekiyor.

Bunlar yapılmadığında bu tür facialar yaşanıyor. Vinçten kaynaklanan sorunlar, potanın devrilmesi gibi olaylar devasa entegre çelik üretim tesislerinde yaşanmaması gereken kazalar.“Bunlar, gerekli tedbirlerin zamanında alınmamasından ve yönetimin riskleri önceden tespit edip müdahale etmemesinden kaynaklanıyor.

Fabrikanın önünde ‘Kendinize dikkat edin, sizi sevenleri düşünün’, ‘Baretinizi takmayı unutmayın’ gibi uyarılar var. Elbette işçinin baret takması gerekiyor. Ancak siz kafanıza baret takarak ocağın patlamasını engelleyebilir misiniz?

Bunun için işverenin ve fabrikanın teknik yönetiminin gerekli önlemleri alması gerekiyor. Birinci derecede sorumluluk işverene ait. Özkan Atar‘DENETİM GÖREVİNİ YERİNE GETİRMİYORLAR’“Yaşamını yitirenlere Allah’tan rahmet, ailelerine sabır, yaralı işçilere acil şifalar diliyorum.

Ancak başta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olmak üzere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili kamu kurumları denetim görevlerini yerine getirmiş olsaydı, muhtemelen bu facia bu boyutlara ulaşmayacaktı. İşyerinde toplu iş sözleşmesi uygulanıyor ve örgütlü bir sendika bulunuyor.

Sözleşme kapsamında işçi sağlığı ve iş güvenliği kurulu da var. Bu kurulda işyerindeki risklerin aylık toplantılarda değerlendirilmesi ve kayıt altına alınması, eksikliklerin ve işçilerin taleplerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının teftiş birimlerine iletilmesi gerekiyor.‘BU SEKTÖRDE İHMALE YER YOK’“Bunlardan bir tanesi bile eksik yapılmasa bu kadar büyük bir facia yaşanmayabilirdi.

Ben yaklaşık 40 yıldır bu işin içindeyim. Hem işçi olarak çalıştım hem de sendika yöneticiliği yaptım. Devlet yetkilileri şimdi fabrikaya gidip açıklamalar yapıyor. Oysa facia yaşanmadan önce iki teknik yetkili fabrikaya gidip inceleme yapsaydı, bugün hayatını kaybeden 18 insan ailelerinin yanında olacaktı.

Bu kadar tehlikeli işlerin yapıldığı bir sektörde eksikliklere, aksaklıklara ve ihmallere yer yok.‘İŞ CİNAYETLERİ KADERİMİZ DEĞİL’“Sadece HABAŞ’ta değil, başka işyerlerinde de benzer facialar yaşanıyor. Daha iki gün önce Dilovası’ndaki facianın birinci yıl dönümü anıldı.

Yedi insan, neredeyse tamamı çocuk yaşta, güvencesiz koşullarda ve hiçbir iş sağlığı ve güvenliği önleminin alınmadığı kaçak bir üretim tesisinde çıkan yangında hayatını kaybetti. Beşiktaş Gayrettepe’de ruhsatsız bir eğlence kulübünde tadilat sırasında çıkan yangında 29 kişi yaşamını yitirdi.

Kartalkaya’da da insanlar hayatını kaybetti. Türkiye’de insan yaşamının bu kadar değersiz hâle gelmesi kabul edilemez. İş cinayetlerinin bu kadar yaygın olduğu bir ülkede yaşamak bizim kaderimiz değil.“Bu ülkede sendikal örgütlenme gerektiği şekilde sağlansa, sendikalar, işyeri yönetimleri ve kamu yetkilileri görevlerini eksiksiz yerine getirse her gün ortalama sekiz işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmez.‘SENDİKALAR DA DERS ÇIKARMALI’“Bu facia karşısında bütün sendikaların da ders çıkarması gerektiğini düşünüyorum.

Soma’da 301 insan hayatını kaybetti. Orada da örgütlü bir sendika vardı. Yangın çıktığında gaz maskelerinin çalışmadığı tespit edildi. Sendika, işçi sağlığı ve iş güvenliği kurulunda bu eksiklikleri görüp gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamış olsaydı belki de 301 insan hayatını kaybetmeyecekti.

Biz ne zaman bu olaylardan ders çıkaracağız? HABAŞ’taki facianın ardından protesto yapan iki kişinin polis tarafından gözaltına alındığını öğrendik. Protesto yapanları gözaltına almakla ülkede iş cinayetlerini sona erdirebileceğinizi mi düşünüyorsunuz?”HABAŞ’IN KABARIK SİCİLİFabrikada geçmişte yaşanan kazalardan bazıları şunları:- 1999’da bir potanın düşmesi sonucu dört işçi hayatını kaybetti.

2007’de hurdalar arasındaki top mermisinin patlamasıyla bir işçi, 2008’de ise 2,5 tonluk demir bloğun altında kalan bir başka işçi yaşamını yitirdi.- 2013’te iki ayrı iş cinayetinde işçiler Olgar Öner ve Engin Solmaz hayatını kaybetti. 2018’de Hasan Bostancı toz toplama bacasından düşerek, Evren Erik ise çelik ocağındaki patlamada yaşamını yitirdi.

2019’da potanın devrilmesi sonucu 11 işçi yaralandı.- 2020’de üç ayrı iş cinayetinde Şaban Karaca, Kadir Özdemir ve Raif Çatan hayatını kaybetti. Kadir Özdemir’in ölümüne ilişkin davada mahkeme, HABAŞ’ı yüzde 70 oranında asli kusurlu buldu.

Raif Çatan’ın davasında ise işçiye can yeleği verilmeden çalıştırıldığı ortaya çıktı.- 2022’de Oktay Eryılmaz, 2024’te ise HABAŞ Limanı’nda çalışan Kemal Özdemir yaşamını yitirdi. 21 Ekim 2026’da taşeron işçi Hakan Doğan yüksekten düşerek, 5 Kasım’da ise Eyüp Eğinli iş makinesi lastiğine hava basarken meydana gelen patlamada hayatını kaybetti.