Fizikçiler oda sıcaklığında yeni bir kuantum madde hali oluşturdu

Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3

Uluslararası bir araştırma ekibi, aşırı soğutma gerektirmeden oda sıcaklığında çalışabilen süper katı bir kuantum madde hali oluşturdu.

Haber Merkezi Yayınlanma: 8 Kasım 2026 21:32 Uluslararası bir araştırma ekibi, aşırı soğutma gerektirmeden oda sıcaklığında çalışabilen egzotik bir kuantum madde hali oluşturdu. Süperakışkanlık ve kristal benzeri düzeni bir araya getiren bu yapının, kuantum teknolojilerinin bilgisayar sistemleri ve gelişmiş sensörlerde kullanımına katkı sunabileceği belirtiliyor.

Fizikçiler, kuantum fiziğinde önemli bir gelişmeye imza atarak oda sıcaklığında çalışabilen yeni bir madde hali oluşturdu. Uluslararası bir araştırma ekibinin gerçekleştirdiği deneylerde, hem sıvı hem de katı özellikler gösteren egzotik bir kuantum yapı gözlemlendi. Araştırmanın sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, kuantum sistemlerinde sıklıkla ihtiyaç duyulan aşırı soğutma koşullarına başvurmadan bu yapıyı üretmeyi başardı. Çalışmada kullanılan düzenek, küçük bir ışık tutucu yapı olan mikroboşluk (mikrokavite) ile oluşturuldu.

Araştırmacılara göre bu yöntem, görece düşük maliyetli olması, voltajla kontrol edilebilmesi ve kriyojenik soğutma gerektirmemesi bakımından öne çıkıyor.

Polonya Askeri Teknoloji Üniversitesinden fizikçi Wiktor Piecek, sıvı kristal mikroboşlukların 60 dereceye yaklaşan sıcaklıklarda dahi çalışabildiğini belirtti.

Süperakışkanlık ve kristal düzeni bir arada

Araştırmacıların oluşturduğu kuantum durumunun teknik adı, “eksiton-polariton Bose-Einstein kondensatında süper katı” olarak tanımlanıyor. Bu yapıyı anlamak için kuantum fiziğindeki iki kavrama bakmak gerekiyor: Süperakışkanlık ve süper katılık.

Süperakışkanlar, herhangi bir dirençle karşılaşmadan akabilen sıvılar olarak tanımlanıyor. Süper katılar ise bu akışkan özelliği, parçacıkların düzenli ve tekrarlayan kristal benzeri bir yapı oluşturmasıyla birleştiriyor. Böylece madde, hem süperakışkan hem de katı benzeri özellikler gösterebiliyor.

Deneyde kullanılan eksiton-polaritonlar ise ışık ve madde arasındaki güçlü etkileşim sonucunda ortaya çıkan hibrit kuasiparçacıklar. Bose-Einstein kondensatı (BEC), birden fazla parçacığın ya da kuasiparçacığın ortak bir kuantum durumu içinde tek bir bütün gibi davranmasıyla oluşuyor.

Lazer darbeleriyle kuantum yapı oluşturuldu

Araştırmacılar, bu kuantum durumunu oluşturmak için voltajla kontrol edilebilen bir sıvı kristali, ışıkla güçlü etkileşime giren organik bir yarı iletkenle bir araya getirdi. Sisteme gerekli enerjiyi sağlamak için lazer darbeleri kullanıldı.

Ancak deneyin önemli güçlüklerinden biri, oluşturulan yapının kısa ömürlü olmasıydı. Yarı iletken ile sıvı kristal arasındaki etkileşim zamanla malzemelerin bozulmasına yol açtı. Bu nedenle her ölçüm için yeni bir örnek hazırlanması gerekti.

New York Şehir Koleji’nden fizikçi Marcin Muszyński, deneylerin önceden planlanmasının zorunlu olduğunu belirterek, bir ölçümü tekrarlamanın tamamen yeni bir örnek üretmek anlamına geldiğini söyledi.

Araştırmacılar, oluşturdukları yapının gerçekten bir süper katı olduğunu doğrulamak için ardışık lazer darbeleriyle ortaya çıkan değişimleri inceledi. Her yeni darbede kondensatın kristal benzeri çizgilerinin yeniden şekillenmesi, gözlemlenen yapının dış mikroboşluğun etkisinden kaynaklanmadığına işaret etti.

Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden (CNRS) fizikçi Guillaume Malpuech, bu gözlemi “kendiliğinden simetri kırılması”nın bir örneği olarak değerlendirdi. Malpuech, teorinin süper katının birbirine denk birkaç durum arasından seçim yapabileceğini öngördüğünü ve deneyde de tam olarak bu davranışın gözlemlendiğini belirtti.

Kuantum teknolojileri için yeni bir araştırma yolu

Deneyde oluşturulan parçacıklar saniyenin çok küçük bir bölümü kadar varlığını sürdürebildi. Ancak bu süre, araştırmacıların gerekli gözlemleri yapması için yeterli oldu. Farklı örneklerle tekrarlanan deneyler benzer sonuçlar verirken, bilgisayar simülasyonları da bulguları destekledi.

Araştırmacılar, sonraki aşamada kuantum yapının daha uzun süre korunmasını ve süperakışkan davranışın göstergelerinden biri olan kuantum girdaplarının daha ayrıntılı incelenmesini hedefliyor.

Çalışma, süperakışkan ve süper katı maddelerdeki kuantum davranışlarını incelemek için aşırı soğutma gerektirmeyen daha erişilebilir bir yöntem sunuyor. Araştırmacılara göre ışık ve madde etkileşimine dayanan bu yaklaşım, kuantum bilgisayarları ve gelişmiş sensörler gibi teknolojilerin geliştirilmesi açısından da yeni araştırma olanakları yaratabilir.

Araştırmacılar makalelerinde, çalışmalarının spin-yörünge bağlantısı ve ışık fiziğinin kuantum sıvıları üzerindeki etkilerinin incelenmesi için yeni perspektifler sunduğunu belirtiyor. (Evrensel)

İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz. SON HABERLER DBP: ‘Kürtlerin özgür ve eşit yaşayacağı barışa ihtiyacımız var’ 8 Kasım 2026 21:30 Kocaeli Şehir Tiyatroları’nın kurucu sanatçılarından Şafak Karali hayatını kaybetti 8 Kasım 2026 20:38 MATUHAYDER: ‘Tuncer Sağlam’ın ölümünde sorumlular hesap vermeli’ 8 Kasım 2026 20:16 Ankara-Bakü Hattındaki Gerilim Azalacak Mı?