Japonya 500 milyar dolarlık savunma atılımı planlıyor: Çin için'kırmızı çizgi' mi?

Tokyo, bir sonraki 5 yıl için savunma bütçesini neredeyse iki katına çıkararak 80 trilyon yene (500 milyar dolar) çekmeyi hedefliyor; uzmanlar bu hamlenin Tayvan ve Doğu Denizleri dengelerini kökten değiştireceğini öngörüyor.

· 2 dk 2 Japonya 500 milyar dolarlık savunma atılımı planlıyor: Çin için'kırmızı çizgi' mi? Michael Jackson'ın kızı Paris, mirasa 600 milyon dolar davası açtı Tokyo — Japon Hükümeti, 2028 finansal yılında başlayacak yeni Orta Vadeli Savunma Güçlendirme Planı (MTDP) kapsamında, beş yıllık toplam savunma harcamalarını 80 trilyon yen (yaklaşık 508 milyar dolar) seviyesine yükseltmeyi hedeflediğini sinyallerdi.

Bu rakam, 2023-2027 dönemi için onaylanan 43 trilyon yenlik planın neredeyse iki katına tekabül ediyor ve II. Dünya Savaşı sonrası Japonya'nın en radikal askeri dönüşümünü işaret ediyor.

Başbakan Shigeru Ishiba yönetiminde şekillenen taslak, "savaş dayanıklılığı" (sustainment) ve "karşı vurma kabiliyeti" (counterstrike) kalemlerine ağırlık veriyor. Savunma Bakanı Gen Nakatani'nin son hafta LDP Politika Araştırma Konseyi'ne yaptığı teknik sunumda, mevcut 2027 hedeflerinin (GSYH'nın%2'si) aşılarak yeni dönemde GSYH'nın%2,5-3 aralığına taşınması gerektiği vurgulandı.

"Mevcut bütçe, uzun süreli bir çatışmada mermi, yakıt ve parçalama ihtiyacını karşılamıyor," diyen Nakatani, ABD'den satın alınacak 400'ün üzerindeki Tomahawk füzesi ve yerli Tip-12 yüzdürülen füzelerin seri üretiminin hızlandırılacağını aktardı.

Pekin, Japonya'nın bu hamlesini "bölgesel silah yarışını alevlendiren" ve "barışçı kalkınma yolundan sapma" olarak niteledi. Çin Dışişleri Bakanlığı sözlusu Mao Ning, cuma günkü basın toplantısında "Japonya, tarihi tecrübeyi unutarak askeri güçlenme peşinde koşarsa, bölgedeki stratejik dengeyi bozar ve kendi güvenliğini de zedeleyecek" ifadelerini kullandı.

Hatta Halk Kurtuluş Ordusu (PKO) kaynaklı askeri yorumcular, Japon Kara Kuvvetleri'nin (JGSDF) Yonaguni ve Miyako adalarına yerleştirdiği füzeli birliklerin, Tayvan Boğazı'nı ve Senkaku/Diaoyu Adaları'nı (Çin terminolojisiyle) kapsayan bir "A2/AD" (erişim/alan reddi) zinciri oluşturduğunu iddia ediyor.

Washington, Tokyo'nun "daha fazla yükü paylaşma" isteğini karşılayan bu planı resmi olarak destekliyor; ancak Pentagon yetkilileri off-the-record açıklamalarda, Japonya'nın savunma sanayi tabanının (MHI, Kawasaki, IHI) bu tempoda teslimat yapabilmesi için ABD ihracat kontrol düzenlemelerinin (ITAR) sadeleştirilmesinin şart olduğunu belirtiyor. İçeride ise Maliye Bakanı Katsunobu Kato, "80 trilyon yenlik taahhüdün yarısının borçlanmayla karşılanması gerekeceği" uyarısında bulunuyor.

Japonya'nın kamu borcu zaten GSYH'nın%260'ı seviyesinde; muhaleparti CDP lideri Yoshihiko Noda, "Savunma harcamaları için tüketim vergisi artırımı veya sosyal giderlerde kesinti kaçınılmaz" diyerek erken seçim gündemini aşıyor.

Uzmanlar, planın nihai onayının 2026 sonu veya 2027 başında Kabine kararı ile bekleniyor; ancak LDP içindeki "savaş dayanıklılığı" lobisi (Amari-Kishiba hattı) ile "mali disiplin" lobisi (Kato-Aso hattı) arasındaki çekişme, rakamın 70-75 trilyon yen bandında kalmasına neden olabilir. Yine de Tokyo'nun "şirketçi pasiflikten" (proactive pacifism) "etkin dayanıklılığa" (active resilience) geçişi, Doğu Asya güvenlik mimarisini kalıcı olarak yeniden yazıyor.