ABD'de süt sığırcılığı ve sürü yönetimi

ABD Wisconsin -Madison’da Dünya Süt Sığırcılığı Fuarına gittik. Fuar etkinlikleri çerçevesinde 5 çiftlik ziyaretine katıldık. Ziyaret ettiğimiz çiftlikler 455 -8000 sağmal inek bulunduruyorlardı.

Sürü yönetimi bakımından bazı bilgiler vermek istiyorum.

Ülkemizde de bu bilgilerin yaygınlaşması gerekir.

Onlar yapmışlar, biz de yapabiliriz ve yapmalıyız.

Çok önem verdikleri konular; üstün genetik, kaliteli silaj, havalandırma, inek konforu, gübre yönetimi, sık sık değişmeyen rasyon, uzun ömürlü, sağlıklı inekler ve inekleri zamanında gebe bırakmak.

Çiftlik sahipleri ve yöneticilerinden aldığımız bilgilere göre; Çiftliklerde süt yağı ortalaması%4,4 – 4,7 arasında, süt proteini ortalaması%3,3 – 3,5 arasında değişiyordu. Tümü Holstein ırkı olan bu işletmelerde genetik, konfor ve besleme ile ulaştıkları oranlar gayet yüksekti.

Süt verimi ortalamaları; laktasyonda 13.387 kg ile 15.328 kg arasındaydı.

Çiftliklerde sağım, düve, buzağı, yem ve kurudaki ineklerle ilgili sorumlular atanmış, çiftlik sahipleriyle haftada 1 gün toplantı yapıyorlar.

Üreme konusunda; embriyo transferi, dişi sperma, konvansiyonel sperma ve angus spermasını sırasıyla kullanıyorlar.

Ortalama boş gün sayısı 70 gün, buzağılama aralığı 13,4 ay.

Dişi buzağılara genomik test yapıyorlar.

Lohusa takip programı uyguluyorlar, programı 15 – 30 gün sürdürüyorlar.

Havalandırmaya çok önem veriyorlar. Tünel tipi havalandırma ve cross ventilation(çapraz havalandırmalı) barınaklar kullanıyorlar. Dikkat ettikleri konu ise yatan inekler.

Ziyaret ettiğimiz sütçü sığır işletmeleri dördüncü, beşinci nesile kadar gelmiş,100-150 yıllık işletmeler. Zamanla büyüyerek bu rakamlara ulaşmışlar.

İnek konforuna çok önem verdiklerini söylediler. Yemlik önü mesafesi ineklerde 60 cm, kurudakilerde 75 cm, düvelerde yatak eni 125 cm, uzunluğu 259 cm, gebelerde yatak eni 129 cm olarak hesap ediliyormuş.

Çiftliklerde biyogaz tesisleri var. Biyogazdan çıkan gübreler infrared (kızıl ötesi) ışığı altında ya da kimyasal katkılarla altlık haline getiriliyor. Bunlardan biri kesinlikle kum altlık kullanıyor. Diğerleri de kum altlığa inandıklarını fakat kum temini, nakliye gibi sorunlardan dolayı, zaten çiftlikte hazır bulunan, biyogaz artığını tercih ettiklerini söylediler.

Kum altlık kullanan çiftlikte somatik hücre sayısı 70 bin, diğerlerinde ortalama 110 bin.

Buzağılara günde 3 kere 3 litre yani 9 litre süt veriyorlar. Buzağı 1 kg buzağı başlangıç yemi tükettiğinde, genellikle 7. haftada sütten kesiyorlar. Sütü pastörize ederek buzağılara içiriyorlar.

Sperma seçiminde longevity (uzun ömürlülük), sağlık indeksi ve resilient

(dayanıklılık) gibi değerlere dikkat ettiklerini belirttiler.

Tüm çiftlikler değişen oranlarda angus sperması kullanıyorlardı. Bazıları doğan buzağıları doğrudan satıyorlar. Bir çiftlik ise danaları başka bir yerde kendi besliyor.

Çiftlikler diğer çiftliklere embriyo, düve ve inek satıyorlar.

Bir çiftlik sahibi karlılığın boş günlerin sayısını azaltmak ve ineklerin uzun ömürlü olmalarını sağlamaktan geçtiğini söyledi.

Tırnak bakımının sürüde, ortalama yılda 2.5 kereye denk gelecek şekilde yapıldığını ifade ettiler.

Silajları çok büyük miktarda, genellikle duvar olmadan yapıyorlar. Açtıktan sonra çok düzgün bir şekilde dik olarak, dağıtmadan kesiyorlar.

Kendi yemlerini üretmeye, sadece protein kaynaklarını dışarıdan almaya gayret ediyorlar.

Özet olarak; sürü yönetimi kurallarına tamamen uyuyorlar.