Göreme’de peribacası çökmesi: Uzmanlardan ilk değerlendirmeler: Hafif bir malzeme olması riski ortadan kaldırmıyor

Nevşehir’in Göreme beldesindeki Göreme Açık Hava Müzesi’nde peribacasının çökmesi sonucu iki kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı. Olayın ardından bölgeye çok sayıda ambulans sevk edilirken arama kurtarma çalışmaları başlatıldı.

Nevşehir’in jeolojik yapısını A Haber'de değerlendiren Prof. Dr. Şükrü Ersoy, bölgenin volkanik bir saha olduğunu ve erozyonun etkisiyle ilginç kaya oluşumlarının meydana geldiğini ifade etti. Bölgedeki volkanik tüflerin, görece hafif ve işlenebilir bir malzeme olduğunu belirten Ersoy, bu yapıların içerisine oyularak mağara ve çeşitli boşluklar açılabildiğini söyledi.

Ancak büyük kaya kütleleri arasında zamanla çatlaklar oluşabileceğine dikkat çeken Ersoy, bu çatlaklardan sızan suların killeşmeye ve ayrışmaya neden olabileceğini kaydetti. Çökme görüntülerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ersoy, çatlaklar boyunca gelişen ayrışmanın kaya kütlesinin dayanımını azaltmış olabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:“Görüntüden anlaşılan, çatlaklar boyunca gelişen ayrışma nedeniyle kendini tutamayan ve ana kütleden ayrılan bir yamaç parçası olduğu yönünde.

Volkanik tüfler aslında oldukça dayanıklı malzemeler. Ancak çatlaklar boyunca ayrışma meydana geldiğinde bu dayanım azalabilir ve zaman içerisinde çökmeler yaşanabilir.”Ersoy, yüksek kesimlerde yapılan kazı çalışmalarının da yamaçların stabilitesini bozabilecek etkenler arasında yer alabileceğini ifade etti.

Bölgenin yoğun ziyaretçi ağırlayan önemli bir turizm alanı olduğuna dikkat çeken Ersoy, bu tür yerlerde düzenli jeolojik incelemelerin yapılması gerektiğini vurguladı. Çatlaklar boyunca aşınma ve ayrışma olup olmadığının belirli aralıklarla kontrol edilmesinin önemine işaret eden Ersoy, olası risklerin önceden tespit edilmesi için sahada ayrıntılı değerlendirmeler yapılması gerektiğini söyledi.

Volkanik tüflerin ağırlığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Ersoy, bu malzemenin tipik kayalara kıyasla daha hafif olduğunu belirtti. Ancak büyük kütlelerin üst üste bulunduğu alanlarda çökmelerin ölümcül sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Ersoy, mevcut görüntüler üzerinden kesin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını belirterek, “Oradaki durumu tam olarak görmediğimiz için yorumlarımız şimdilik teorik düzeyde kalıyor. İlerleyen saatlerde bölgeden alınacak yeni görüntülerle daha ayrıntılı değerlendirmeler yapılabilir” dedi.

Ersoy’un değerlendirmelerine göre, çökme olayının nedeninin kesin olarak belirlenebilmesi için sahada inceleme yapılması ve çatlakların durumu ile yamaç stabilitesinin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerekiyor. TVNET canlı yayınına konuk olan Arkeolog Ali Hakan Eğilmez ise, "İnsan yapımı galeri tüneller olsun bu tarz yapılar zamanla belli zayıflama görebiliyor.

Kapadokya Peribacaları insan eliyle genişletişmiş yapılar. Aşırı bir yağış olunca bu tarz yapılar çökmeyi tetikleyebiliyor. Bu tüneller yerin içinde ve dallı budaklı devam ediyor, havada akış yoksa insanlar burada kendilerini kötü hissedebiliyor.

Kayalardan numune alınarak güç testi yapılabilir. Özellikle turizme açılan alanlar için söylüyorum. Eğer burada böyle açık alanlar varsa bu alanların rehabilitasyonları gerekiyor." ifadelerini kullandı.