Noel pazarları öncesi: Glühwein tarihi ve Alman geleneği

Kasım sonunda başlayan Noel pazarlarının vazgeçilmezi Glühwein'in tarihi, Feuerzangenbowle ritüeli ve coğrafi işaretli varyasyonları.

· 2 dk 1 Noel pazarları öncesi: Glühwein tarihi ve Alman geleneği Ronald Zehrfeld: Alman Sinemasının Güçlü Yüzü ve Seçkin Filmografisi Takvimde kış aylarının kapısını aralarken, Avrupa'nın en ikonik kış ritüelinden biri olan Glühwein (sıcak baharatlı şarap) yeniden dillere destan olmaya başlıyor. Almanya, Avusturya ve İsviçre'nin tarihî merkezlerde kurulan Noel pazarları (Weihnachtsmärkte) genelde Kasım sonundan Aralık ayı boyunca ayakta kalacak ve yılda milyonlarca ziyaretçiyi bu içecek etrafında toplayacak.

Glühwein'in kökeni Orta Çağ Almanya'sına dayansa da, kökleri M.S. 1. yüzyıla kadar, Roma İmparatorluğu'nun "Conditum Paradoxum" adlı baharatlı şarap tarifleriyle uzanır. Bugün Avrupa Birliği "Korunmuş Coğrafi Menşe İşareti" (PGI) statüsüyle Nürnberger Glühwein ve Thüringer Glühwein gibi bölgesel varyasyonlar resmen tescillenmiş, üretim belirli kurallara bağlanmıştır.

Bu koruma, pazar tezgâhlarında sunulan bardakların asıl geleneği yansıttığını kanıtlar niteliktedir.

Bir Glühwein'in kalitesi, şarabın kaynama noktasına asla gelmemesine bağlıdır; alkol uçmasın, aromalar bozulmasın diye ideal servis sıcaklığı 70-72°C civarındadır. Temel triyo kırmızı şarap, tarçın çubuğu ve karanfilken; portakal kabuğu, yıldız anason, bazen de vanilya veya fındık eklenir.

Almanya'da bu temelden yola çıkarak bir de "gösteri" varyasyonu vardır: Feuerzangenbowle. Bu ritüelde, şarap tenceresinin üzerine metal bir tutunak (Feuerzange) konulur, üzerine şeker huni (Zuckerhut) yerleştirilir, rum ile ıslatılıp ateşe verilir.

Eriten şeker damla damla şaraba karışır; bu hem bir pişirme tekniğidir hem de pazar gezginlerinin izlediği bir performanstır.

Pazarda Glühwein almak, içecek kadar bardak da bir deneyimdir. Her yıl pazarın logosunu, yılını veya şehrin simgesini taşıyan koleksiyonel seramik bardaklar için "Pfand" (depozito) ödenir. Bardak iade edilirse para geri alınır, edilmezse hatıra kalır.

Son yıllarda kırmızı şarap bazlı klasikle birlikte beyaz şarap bazlı "Weißer Glühwein" ve alkolsüz "Kinderpunsch" talebi de artıyor; bu da tezgâhçıların menüyü genişletmesine neden oluyor.

Türkiye'de kış ayları boza ve salep geleneğimizle derin bir bağla bağlıyken, son on yılda İstanbul, Ankara ve İzmir'deki otel lobilerinde, Alman konsolosluklarının düzenlediği etkinliklerde ve bazı butik kafelerde Glühwein menülere girdi. Kültür-Sanat kategorisindeki bu içecek, soğuk gecelerde toplumsal ısınmanın evrensel bir dili olarak, bu yıl de Avrupa pazarlarının kalbinde çarpacak.