Güvenli limanlar enerji dalgasıyla su aldı

EVRİM KÜÇÜK

Altın ve gümüş, cuma günü yaşanan sert satışların ardından haftanın ilk işlem gününde sınırlı bir toparlanma arayışına girdi. Ancak bu tepki, kıymetli metallerdeki zayıf görünümü değiştirmekten uzak. Yılbaşından bu yana altın yaklaşık yüzde 10, gümüş yüzde 29, platin ise yüzde 30 gerilerken, aynı dönemde CRB emtia endeksindeki yükseliş yüzde 41’e, GSCI endeksindeki artış yüzde 34’e ulaştı.

Böylece geçen yıl emtia piyasalarının en güçlü performans gösteren grubu olan kıymetli metaller, bu yıl enerji başta olmak üzere diğer emtialardan belirgin biçimde negatif ayrıştı.

Altın fiyatı pazartesi günü ons başına 3 bin 900 dolar bandında, gümüş ise 50 doların üzerine geri dönüp cuma günkü kayıplarının bir bölümünü telafi etmeye çalıştı. Petrol fiyatlarındaki gerileme, ABD’de ara seçimlerin ardından İran’a yönelik yeni bir askeri müdahaleyi önlemeye dönük diplomatik temasların sürdüğüne ilişkin işaretlerle desteklendi.

Ancak yatırımcıların odağında bu hafta açıklanacak ABD istihdam verisi ve Fed’in faiz patikasına ilişkin beklentiler de bulunuyor. Piyasalarda aralık ayında faiz artırımı ihtimali yaklaşık yüzde 75 olarak fiyatlanıyor.

Bu durum kıymetli metaller ile diğer emtia varlıkları arasında performans kayması yaratıyor. Ekim ayında bu ayrışma daha da belirginleşti. Ortadoğu’daki gerilim, arz aksamaları ve ham petrol ile rafine ürünlerdeki yüksek risk primi enerji sektörünü emtia grupları arasında açık ara en iyi performans gösteren alana dönüştürdü.

Buna karşılık tahvil getirilerindeki yükseliş ve değişen faiz beklentileri kıymetli metalleri baskıladı. Gümüş ve platin ise endüstriyel kullanım alanları nedeniyle küresel büyüme ve yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin kaygılardan altına kıyasla daha fazla etkilendi.

Geçen yılki tabloyla karşılaştırıldığında dönüşüm dikkat çekici. 2025’te yaklaşık yüzde 80 kazançla emtia piyasalarının lideri olan kıymetli metaller, bu yıl yaklaşık yüzde 11’lik düşüşle geride kaldı. Geçen yıl yaklaşık yüzde 10 değer kaybeden enerji ise savaş kaynaklı tedarik kesintileri ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişle yılbaşından bu yana neredeyse yüzde 100 prim yaptı.

Kısa vadede makroekonomi, uzun vadede jeopolitika

Altının jeopolitik belirsizlik artarken dahi güçlü bir yükseliş sergileyememesi, piyasadaki talebin niteliğine ilişkin tartışmayı da öne çıkarıyor. Kısa vadeli ve makro odaklı yatırımcılar faiz beklentileri, dolar ve teknik sinyallere göre pozisyon alırken, uzun vadeli yatırımcılar mali istikrarsızlık ve para birimlerinin değer kaybına karşı korunma amacıyla altın destekli fonlar üzerinden birikimlerini sürdürüyor.

Bu iki yatırımcı grubunun farklı yönlerde hareket etmesi, fiyatların toparlanmasını zorlaştırıyor.

Satış baskısının üç ayağı

Faiz ve enflasyon: Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonun kalıcı olabileceği endişesini güçlendiriyor. Merkez bankalarının faiz artırabileceği beklentisi, getiri sağlamayan kıymetli metalleri elde tutmanın maliyetini yükseltiyor.

Endüstriyel talep: Küresel büyüme ve yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretleri, sanayide kullanılan gümüş ve platin üzerinde ek baskı yaratıyor.

Pozisyon tasfiyesi: Önceki rallide biriken spekülatif pozisyonların çözülmesi, teknik seviyelerin kırılmasıyla hızlandı. Diğer piyasalardaki kayıpları karşılamak için yapılan satışlar da kıymetli metallerdeki düşüşü derinleştirdi.

Dolayısıyla son düşüş yalnızca temel görünümdeki bozulmadan değil, piyasa pozisyonlarının hızla çözülmesinden de kaynaklandı.