Söke'deki komando tugayı komşuyu korkuttu: Yunan basını bu gücü konuşuyor

Aydın’ın Söke ilçesinde konuşlanan 51. Komando Tugayı’nın Yunan basınında gündem olmasının ardından gözler yeniden Sisam Adası’na çevrildi. Türkiye kıyılarının hemen karşısında bulunan ada, yalnızca coğrafi konumuyla değil, Lozan Antlaşması’ndaki askeri kısıtlamalarla da dikkat çekiyor. 2022 yılında adada düzenlenen geçit töreninde Yunan askerlerinin yer alması, tartışmayı yeniden hatırlattı.
Yaklaşık 2 bin komandodan oluştuğu basına yansıyan tugayın Söke’deki varlığı, adanın Türkiye kıyılarına yakınlığı nedeniyle dikkat çekiyor. Ancak Sisam’la ilgili tartışma yalnızca askeri mesafeden ibaret değil. Adanın statüsü, 1923 Lozan Barış Antlaşması’nın hükümleri kapsamında uzun süredir Türkiye ile Yunanistan arasında görüş ayrılığı konusu oluyor.
Lozan Antlaşması’nın 13. maddesi ne diyor? Lozan Barış Antlaşması’nın 13. maddesi, Sisam’ın da aralarında bulunduğu Midilli, Sakız ve Nikarya adaları için belirli askeri kısıtlamalar getiriyor. Madde kapsamında bu adalarda deniz üssü ve istihkam kurulmasına ilişkin yasaklar yer alıyor. Ayrıca Yunan askerî kuvvetlerinin sayısı ve jandarma ile polis kuvvetlerinin mevcudu konusunda sınırlamalar düzenleniyor. Bu nedenle Sisam’daki askeri faaliyetler, iki ülke arasındaki Ege kaynaklı tartışmalarda zaman zaman yeniden gündeme geliyor.
Sisam Adası’ndaki askeri geçit töreni tartışması yeni değil25 Mart 2022’de Yunanistan’ın Bağımsızlık Günü dolayısıyla Sisam’da düzenlenen törende Yunan askerleri de yürüdü. Görüntülerin kamuoyuna yansımasının ardından tören, adanın Lozan Antlaşması kapsamındaki statüsü nedeniyle tartışma konusu oldu.
Ülkemiz tarafından yapılan değerlendirmelerde, adanın gayri askeri statüsüne ilişkin hükümlere dikkat çekildi. Tören ise Sisam’daki askeri varlık tartışmasının sembolik örneklerinden biri olarak hafızalarda kaldı.
Sisam ile Türkiye kıyıları arasında yalnızca dar bir boğaz varSisam’ın Türkiye kıyılarına yakınlığı, adayı Ege’deki güvenlik tartışmalarının önemli noktalarından biri haline getiriyor.
Dilek Yarımadası ile Sisam’ın doğu ucu arasındaki Mikale Boğazı, en dar bölümünde yaklaşık 1,8 kilometre genişliğinde. Kuşadası ile adanın merkezi Vathy arasındaki mesafe de yaklaşık 27 kilometre. Söke ile Sisam’ın güneyindeki Pythagorio Limanı arasındaki mesafe ise yaklaşık 41 kilometre olarak belirtiliyor. Bu coğrafi yakınlık, Söke’deki komando tugayının konuşlanmasına ilişkin haberlerde Sisam’ın neden öne çıkarıldığını açıklayan unsurlardan biri.
Yunan basını da tugayın yeni konuşlanma noktasını Sisam Adası’yla ilişkilendirerek değerlendirdi. Ancak birliğin adaya yakın bir bölgede bulunması, tek başına belirli bir operasyon hazırlığının kanıtı olarak yorumlanamaz.
Bir yanda Türkiye’nin Lozan Antlaşması’ndaki askeri kısıtlamalara ilişkin itirazları, diğer yanda Yunanistan’ın savunma yaklaşımı bulunuyor.