İsrail'de Tarihi Dönüşüm: Gadi Eisenkot Başbakanlığa Hazırlanıyor

İsrail'de gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından siyasi arenada hareketli saatler yaşanıyor. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, parlamentodaki 67 milletvekilinin desteğini arkasına alan Yeş Atid Partisi lideri ve eski askeri komutan Gadi Eisenkot'u yeni hükümeti kurmakla görevlendirdiğini duyurdu.

Ancak Eisenkot'un başbakanlık koltuğuna oturabilmesi için parlamentoda güvenoyu alması gerekiyor; bu süreçte iki Arap listesinin desteğine ihtiyaç duyup duymayacağı ise henüz netleşmiş değil. Eisenkot'un görevlendirilmesi, İsrail'in yaklaşık 80 yıllık devlet tarihinde sembolik bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.

Aşkenazi Yahudisi olmayan ilk başbakan adayı olan Eisenkot, bu süreçte özellikle Netanyahu yanlısı kesimlerden gelen ırkçı söylemlere ve İslamcı sempatizanı olduğu yönündeki asılsız iddialara maruz kaldı. Bu durum, ülkedeki Mizrahi ve Sefarad Yahudilerinin siyasi hiyerarşinin zirvesine ulaşmak için verdikleri uzun soluklu mücadelenin bir yansıması olarak görülüyor.

İsrail'deki iktidar yapısının tarihsel olarak Doğu Avrupa ve Rus kökenli Yahudilere ayrıcalık tanıdığı biliniyor. Askeri kurumlar geçmişte Fars, Suriye ve Fas kökenli birçok başarılı genelkurmay başkanı çıkarmış olsa da, bu isimler karar alma mekanizmalarından ve en üst siyasi makamlardan sistemli bir şekilde uzak tutuldu.

1948 sonrası dönemde güvenlik ve istihbarat alanında uzmanlıklarına ihtiyaç duyulan bu gruplar, kültürel olarak ikinci sınıf vatandaş muamelesi görmekten kurtulamadı. Eski Başbakan Ehud Barak'ın sızdırılan ses kayıtları, bu ayrımcı zihniyetin derinliğini gözler önüne serdi.

Kayıtlarda Barak'ın, Avrupa ve Rusya'dan göçü teşvik ederek Arap nüfusuna karşı bir denge kurma çabası ve Mizrahi Yahudilerini devletin temel değerlerine bir tehdit olarak niteleyen ifadeleri, İsrail içindeki ırkçılığın boyutlarını ortaya koydu. Benzer şekilde, Gözyaşı Vadisi dizisi ve Kara Panterler hareketi gibi kültürel unsurlar da, Arap ülkelerinden gelen Yahudilerin karşılaştığı ötekileştirmeyi ve neden bizi ikinci sınıf gören bir devleti savunalım? sorusunu gündeme getirmişti.

Günümüzde ise İsrail siyaseti, Binyamin Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri ve bölgedeki çatışmaların gölgesinde şekilleniyor. Rahm Emanuel gibi isimler, Netanyahu'nun mevcut politikalarının İsrail'e ciddi zararlar verdiğini savunurken, dünya kamuoyu Eisenkot'un koalisyon kurma çabalarını yakından izliyor.

Mizrahi bir ismin başbakanlık makamına gelip gelemeyeceği, İsrail'in toplumsal ve siyasi yapısındaki köklü ayrımcılıkla yüzleşip yüzleşmeyeceğinin de bir testi niteliğini taşıyor.