Deprem Bölgesinde 34 Milyarlık Restorasyon Hamlesi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde kültürel mirasın korunması ve yeniden ayağa kaldırılması için yürütülen çalışmaların bilançosunu açıkladı. Ersoy, bugüne kadar 24 milyar liralık iş gerçekleştirildiğini, devam eden projelerin tamamlanmasıyla bölgedeki toplam yatırımın 34 milyar liraya ulaşacağını söyledi.

Kahramanmaraş’taki programları kapsamında açıklamalarda bulunan Bakan Ersoy, deprem bölgesinde yalnızca hasarlı yapıların onarılmadığını, şehirlerin tarihi dokusunu ve kültürel hafızasını korumaya yönelik geniş kapsamlı bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

12,2 MİLYAR LİRAYI AŞAN KAYNAK KULLANILDI

Ersoy’un verdiği bilgilere göre, depremden etkilenen 11 ilde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa tahsisli yapıların restorasyon proje ve uygulamaları için bugüne kadar 12 milyar 265 milyon lirayı aşan kaynak kullanıldı.

Bölgedeki taşınmaz kültür varlıklarına yönelik 79 çalışma tamamlanırken, 17 projede çalışmalar sürüyor. Dört işin ise ihale süreci devam ediyor.

Gaziantep’te depremde zarar gören Gaziantep Kalesi yeniden ayağa kaldırılırken Zeugma Mozaik Müzesi, Arkeoloji Müzesi ve diğer kültür varlıklarında da onarım ve koruma çalışmaları gerçekleştirildi.

Diyarbakır’da surlar, müzeler, Saint George Kilisesi ve Zerzevan Kalesi’ndeki çalışmalar öne çıkarken, Diyarbakır Cezaevi’nin kültür ve sanat merkezine dönüştürülmesine yönelik üçüncü etap çalışmalarının sürdüğü belirtildi. Bakanlığın hedefinin yapıyı 2027 yılının başında kullanıma açmak olduğu ifade edildi.

HATAY’IN TARİHİ DOKUSU YENİLENİYOR

Depremden en ağır etkilenen şehirlerden Hatay’da çalışmalar kent bütününü kapsayacak şekilde devam ediyor.

Hatay Müzesi ve Gastronomi Merkezi’ndeki çalışmalar sürerken Eski Belediye Binası ile Kurtuluş Caddesi’ndeki sivil mimarlık örneklerinin restorasyonlarında önemli aşamalar kaydedildi. Kentte yüzlerce tescilli yapının projelendirme çalışmalarının da sürdüğü açıklandı.

Kahramanmaraş’ta ise Kahramanmaraş Kalesi’nin ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemesiyle birlikte yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmalar tamamlandı. Kurtuluş Mahallesi’ndeki tescilli yapıların restorasyonu etaplar halinde yürütülürken Germenicia Antik Kenti ve Belediye Çarşısı için de proje çalışmaları devam ediyor.

MALATYA’DAN ŞANLIURFA’YA RESTORASYON SEFERBERLİĞİ

Malatya’da Arslantepe Höyüğü, Atatürk Evi, Arkeoloji Müzesi ve Beşkonaklar başta olmak üzere birçok noktada koruma ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirildi.

Şanlıurfa’da Göbeklitepe Ziyaretçi Karşılama Merkezi ile otoparkın tamamlandığını belirten Ersoy, Karahantepe’de üst örtü çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Şanlıurfa Kalesi’nin ikinci etap restorasyonunun ardından yeniden ziyarete açılması planlanıyor.

Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi hizmete açılırken Adıyaman’da Cumhuriyet İlkokulu binasının yeniden inşa edilerek müze olarak kullanılması için çalışmalar sürdürülüyor.

BİN 608 KÜLTÜR VARLIĞINA DESTEK

Çalışmalar yalnızca kamuya ait tarihi yapılarla sınırlı tutulmadı. Vatandaşların mülkiyetindeki tescilli kültür varlıklarının korunması için de destek programı oluşturuldu.

Bakan Ersoy, depremden etkilenen 11 ilde bin 297 proje ve 311 uygulama yardımı olmak üzere toplam bin 608 taşınmaz kültür varlığı için sözleşme imzalandığını açıkladı. Program kapsamında ayrılan desteğin 2 milyar 140 milyon lirayı aştığını belirtti.

678 VAKIF ESERİ İNCELENDİ

Vakıflar Genel Müdürlüğünün deprem bölgesindeki çalışmalar için 22 milyar liralık bütçe ayırdığını açıklayan Ersoy, teknik ekipler ve ICOMOS Türkiye Milli Komisyonu uzmanlarıyla 678 vakıf kültür varlığının incelendiğini söyledi.

Yapılan tespitlerde 31 eserin tamamen yıkıldığı veya göçtüğü, 144 eserin ağır, 104 eserin orta ve 98 eserin hafif hasarlı olduğu belirlendi. İncelenen 301 kültür varlığının ise depremi hasarsız atlattığı bildirildi.

377 ESERDEN 209’U TAMAMLANDI

Deprem bölgesindeki sözleşmeli restorasyon ve ihya çalışmalarının 377 eser ve parsel ölçeğine ulaştığını belirten Ersoy, bunların 209’unun tamamlandığını açıkladı.

Böylece vakıf kültür varlıklarına yönelik programdaki iş yükünün yarısından fazlasının tamamlandığını ifade eden Ersoy, 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içinde ise 110 olmak üzere 168 çalışmanın daha bitirilmesinin planlandığını söyledi.

2026’nın kalan bölümündeki takvime göre eylül ayında 1, ekimde 7, kasımda 15 ve aralıkta 35 eserin tamamlanması hedefleniyor.

TOPLAM YATIRIM 34 MİLYAR LİRAYA ULAŞACAK

Ersoy, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün 12,2 milyar lirayı aşan, Vakıflar Genel Müdürlüğünün ise 22 milyar liralık kaynak ayırdığını belirtti.

Bugüne kadar deprem bölgesindeki kültürel miras için yaklaşık 24 milyar liralık iş gerçekleştirildiğini açıklayan Ersoy, kalan projelerin tamamlanmasıyla toplam yatırım tutarının 34 milyar liraya ulaşacağını söyledi.

Bakanlık, restorasyonların yanı sıra kültür varlıklarının dijital envanterlerinin güçlendirilmesi, yapısal risklerinin belirlenmesi ve tarihi yapıların gelecekteki afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesine yönelik çalışmaların da sürdürüleceğini bildirdi.