Habermetrik
← Ana Sayfa
Kocaeli 16 Kasım 2026 15:03
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

BİRLİKTE iki yazar, bir çizer

BİRLİKTE iki yazar, bir çizer
Görsel kaynağı: Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr
⏱️ 11 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 2 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Geçen gün elime öyle güzel bir çocuk kitabı geçti ki, ilk defa böyle bir kitapla karşılaştım diyebilirim
  • Kitabın adı “BİRLİKTE”

Geçen gün elime öyle güzel bir çocuk kitabı geçti ki, ilk defa böyle bir kitapla karşılaştım diyebilirim. Kitabın adı “BİRLİKTE”. Ama bu, sessiz bir kitap. Alışık olduğumuz çocuk kitaplarından biraz farklı. Kitabın içinde öykü var, resim var ama yazı yok.

Sedef Günaydın ve Gamze Demirel, iki yazar arkadaş. Öykünün kurgusunu oluşturuyorlar. Volkan Akmeşe ise kitabı resimleyen kişi. Kitabı elinize aldığınızda ilk karşılaştığınız kişi doğal olarak Volkan Akmeşe oluyor. Çünkü bu kez öyküyü bize anlatan, çizdiği resimler.

Ama derler ya, ‘Perdenin arka tarafı,’ diye… Sedef Günaydın ve Gamze Demirel de bu hikâyenin ortaya çıkmasında önemli rolü oynayan, perdenin arkasındaki isimler.

Sedef Hanım, Gamze Hanım, bizlere kısaca kendinizi tanıtır mısınız?

Ben Gamze Demirel. Çocuk kitapları yazarı, edebiyat ve felsefeci, çocuklar için felsefe (P4C) ve yaratıcı drama eğitmeni olarak yolculuğuma devam etmekteyim.

Kitaplarım ve yazdıklarımla çocuklara ne düşünmeleri gerektiğini söylemekten çok kendi düşüncelerini keşfedebilecekleri alanlar açmayı önemsiyorum ve bunu seviyorum. Çünkü bazen bir hikâyenin en güçlü yanı anlattıkları değil, okurun zihninde başlattıklarıdır.

Ben de Sedef Günaydın. Çocuk gelişimi uzmanı, çocuk ve yetişkin kitapları yazarıyım. Yazarlığın yanı sıra farklı yayınevlerinde bağımsız editör olarak çalışıyor, yaratıcı drama eğitmenliği yapıyorum. Aynı zamanda çocuklar için felsefe (P4C) alanında çalışmalar yürütüyorum.

“BİRLİKTE” kitabının ortaya çıkış fikri nasıl doğdu?

Mekân olarak aynı yerde bulunan insanların gerçekten birlikte olup olmadığını düşünmek, hikâyenin çıkışındaki temel sorulardan biriydi bizim için. Çünkü yan yana olmak ile birlikte olmak arasında görünmeyen ve önemli bir fark olduğunu düşünüyoruz.

Bir çocuk kendi başına bir şeyle meşgulken başka birinin gelişiyle oyun bambaşka bir yöne evrilebiliyor. Bazen tek bir hareket, bazen de söylenen küçücük bir söz bütün akışı değiştirebiliyor.

Birlikte üzerine düşünürken bizi heyecanlandıran da bu kendiliğindenlikti. Bir çocuğun alıştığı dünyanın dışına çıkmasını, başka çocuklarla karşılaşmasını ve sonrasında neler olabileceğini hayal etmek... Hikâyenin nereye varacağını baştan söylemektense o karşılaşmanın kendisine odaklanmak istedik.

Kitabınızda hiç sözcük kullanmadan bir hikâye anlatmayı tercih etmişsiniz. Neden böyle bir türü seçtiniz? Sözcüklerle anlatmaya alışmış bir yazar olarak, hikâyeyi yalnızca görseller üzerinden oluşturmak size nasıl bir deneyim kazandırdı? Bu süreç yazarlığa ve hikâyeye bakışınızı değiştirdi mi?

Sözcüklerle duygu ve düşüncelerini anlatmaya alışmış biri için onlardan vazgeçmek, başlangıçta bir eksilme gibi görünebilir çoğu kişi tarafından. Oysa bu bir eksilme değil de anlatımın başka bir olasılığını keşfetmek olduğunun fark ettik.

Sessiz kitaplarda sözcükler çekildiğinde görüntüler, boşluklar, renkler ve hatta sayfalar arasındaki geçişler konuşmaya başlar. Sözcüklerle yazarken okurun zihninde bir dünya kurmaya çalışıyoruz aslında. Sessiz kitaplarda ise okura kendi dünyasını kurabileceği daha geniş bir alan bırakıyoruz. Sessiz kitaplar da buna büyük ölçüde alan açıp katkı sağlıyor.

İşin için en ilginç tarafı, hikâyedeki kurgumuzu anlatmamız gerekmediğini fark etmekti. Bir karakterin ne hissettiğini açıklamak yerine onun duruşuna, bir sahnenin bıraktığı etkiye güvenmek... Bu, alıştığım yazma biçiminden farklıydı.

Hikâyeyi oluştururken neyi göstereceğimiz kadar neyi okurun hayaline bırakacağımızı da düşünmek zorundaydık.

Kitabın başlangıcında ekranıyla baş başa olan bir çocuğun zamanla başka çocuklarla karşılaşmasını ve birlikte üretmeye yönelmesini anlatıyorsunuz. Bu hikâyeyle çocuklara ve yetişkinlere nasıl bir mesaj vermek istediniz?

Aslında Birlikte ile doğrudan bir mesaj vermekten çok bir durumu görünür kılmak istedik.

Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmamız gerektiğini söyleyen bir hikâye değil bu. Sonuçta teknoloji de yaşamımızın bir parçası artık. Burada bir ekranın bize sunduğu dünya ile bir insanla kurduğumuz ilişkinin aynı olup olmadığını sorgulamaya davet etmek istedik okurları.

Bir çocuk tek başına çok şey yapabilir. Hayal kurabilir, oyun oynayabilir, üretebilir. Peki başka biriyle karşılaştığında ne değişir? Onunla neler yapabilir?

Belki aklına hiç gelmeyen bir fikirle tanışır. Belki bir başkasının hayaline yer bulur kendine.

Belki de tek başına yapamayacağı bir şeyi birlikte gerçekleştirebilir.

Burada önemli olan yalnızlığı olumsuzlamak değil de birlikte olmanın açtığı yeni olasılıkları göstermek aslında söylemek istediğimiz.

Çünkü birlikte üretmek, yalnızca ortaya bir şey çıkarmak değil, birbirimizin varlığıyla değişebilmek ve dönüşebilmektir.

Sessiz kitaplarda hikâyeyi okurun hayal gücüne bırakmak gerekiyor. Okurun hikâyeyi sizin düşündüğünüzden farklı yorumlaması sizi nasıl etkiler?

Bizi en çok heyecanlandıran şeylerden biri buydu. Bir hikâyenin tabii ki bir anlam dünyası var ama kitap okurla buluştuğunda artık yalnızca yazarın dünyasına ait olmuyor. Özellikle sessiz kitaplarda her okur kendi deneyimlerini, duygularını ve sorularını görsellerin arasına taşıyor.

Bir çocuğun hiç düşünmediğimiz bir ayrıntıyı fark etmesi ya da bir sahneyi bambaşka yorumlaması, hikâyenin eksik anlaşıldığı anlamına gelmiyor. Tam tersine, hikâyenin yeni bir anlam kazandığını gösteriyor.

Çocuklarla felsefe çalışmalarında da bunu çok sık deneyimliyoruz. Aynı uyaranla karşılaşan çocuklar birbirinden çok farklı düşünceler geliştirebiliyor. Ve bazen bir çocuğun fark ettiği küçücük bir ayrıntı, bütün soruşturmanın yönünü değiştirebiliyor.

VOLKAN AKMEŞE – RESİMLEYEN

Volkan Bey, bizlere kısaca kendinizi tanıtır mısınız?

1980 yılında İstanbul’da doğdum. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi (AEF) Resim Öğretmenliği bölümünü yarım bırakıp çocuk kitapları resimlemeyi öğrenmek için yayınevlerinde çalışmaya başladım.

Alaylı bir çizer olduğumu söyleyebilirim.

Renklerin hikâye anlatımındaki rolü sizin için ne ifade ediyor?

Açıkçası renklerle çok aram yok. Siyah beyaz çalışmayı, grinin tonlarıyla uğraşmayı daha çok tercih ediyorum. Ama “Birlikte” bana bu konuda çok alışkın olmadığım, zorlu fakat çok eğlenceli ve öğretici bir sorumluluk verdi.

BİRLİKTE” kitabının görsel dünyasını oluştururken nasıl bir yol izlediniz? Hikâyeyi ve karakterlerin duygularını görsellerle anlatırken kendi yorumunuzu ne ölçüde kattınız? Bu süreçte size bırakılan özgürlük alanı nasıldı?

Sadece çizgi ve renklerin dilini kullanarak bir anlatım kurgulamaya çalıştım. Metinler arka planda, yazarlarımızın bana fısıldadığı, okura ulaşmayacak cümlelerdi ve ben yazının anlatım gücünü de çizgime yansıtmaya çalıştım.

Dolayısıyla tüm yorum bana ait gibiydi. Yazarlarımız da bu anlamda beni oldukça özgür bıraktılar.

Çocuk kitaplarında resimler bazen metnin tamamlayıcısı olarak görülüyor. Ancak sessiz kitaplarda bütün hikâyeyi görseller anlatıyor. Bu durum resimleyene nasıl bir sorumluluk yüklüyor?

Yukarıda da anlattığım gibi, aslında kitabın tüm sorumluluğu çizere kalıyor. Elbette bir metne dayanarak çiziyorum ama o metnin anlatım becerisini de kapsayan bir çizgi dünyası yaratmak gibi bir sorumluluğum oluyor.

ÜÇÜNÜZE BİRLİKTE SORULAR

Sessiz kitaplarda yazar ile resimleyenin görevleri arasında nasıl bir ilişki kuruluyor? Hikâye ve görseller birbirini ne ölçüde yönlendiriyor?

Gamze Demirel: Sessiz kitaplarda yazar ve resimleyen arasındaki ilişkiyi, birinin anlattığını diğerinin resimlediği olarak görmüyorum. Aslında burada iki ayrı anlatım biçimi yer alıyor ve ortak bir hikâye kuruluyor.

Yazar hikâyenin düşünsel yapısını, olayların akışını, karakterlerin karşılaşmalarını ve anlatının temel sorularını oluştururken resimleyen de görsel diliyle hikâyeye yeni katmanlar ekliyor.

Bu nedenle yazarın da görsel düşünmesi, resimleyenin de anlatının düşünsel dünyasına katılması gerekmektedir.

Bence burada en kıymetli şey, birbirinin alanını daraltmadan birlikte üretebilmektir.

Aslında bu yönüyle kitabın üretim süreci de Birlikte fikriyle örtüşüyor. Farklı düşünceler ve farklı anlatım biçimleri bir araya geldiğinde, tek başımıza ulaşamayacağımız olasılıklar ortaya çıkmış oluyor.

Sedef Günaydın: Editörlük yaparken de yazarken de bir metnin farklı gözlerle yeniden ele alınmasının ne kadar değerli olabileceğini görüyorum. Sessiz kitaplarda bu durum daha da belirginleşiyor. Çünkü hikâyeyi taşıyan yalnızca olayların sıralanışı değil, o olayların nasıl göründüğü.

Örneğin bir karakterin sayfanın neresinde durduğu, başka bir karakterle arasındaki mesafe ya da bir sonraki sayfada karşımıza çıkan görüntü, hikâyenin hissettirdiklerini değiştirebiliyor. Bu yüzden resimleyenin yalnızca anlatılanı görünür kılan kişi olmadığını düşünüyorum. O da hikâyenin anlatıcılarından biri.

Bence böyle bir çalışmada en önemli şey, her ayrıntıyı kontrol etmeye çalışmamak. Bazen bir başkasının hayal gücüne güvenmek, hikâyeye hiç beklemediğiniz bir güzellik katabiliyor.

Volkan Akmeşe: Bu, yazarlarımızın bir metin oluşturmaktan farklı olarak, bana hayallerindeki hikâyeyi yazılı olarak anlattığı bir süreçti. Dolayısıyla hem bir işbirliği, hem de yazarların bana kendi işlerini halledip, kendi dünyalarını kurgulayıp kenara çekildikleri, çok ilginç ve öğretici bir süreç oldu.

Gamze Demirel: Bir kitap, çocuk için bazen bir heyecan, bazen bir sevgi, bazen de daha önce hiç açmadığı bir düşüncesi olabilir.

Çocuklar için felsefe çalışmalarında kitapları bir düşünme uyaranı olarak ele alıyoruz. Amacımız kitaptan bir doğru sonuç çıkarmak değil; çocukların kendi sorularını oluşturabilmelerini, düşüncelerini gerekçelendirebilmelerini ve farklı bakış açılarıyla karşılaşabilmelerini sağlamaktır.

Sessiz kitaplar bu açıdan bize çok güçlü bir alan açıyor. Çünkü metnin yönlendirmesi olmadan çocuk burada gördüklerini anlamlandırmaya çalışıyor. Görseldeki bir ayrıntıyı fark ediyor, bir karakterin davranışını yorumluyor, neden-sonuç ilişkileri kuruyor ve kendi düşüncesini oluşturuyor.

Örneğin Birlikte kitabından hareketle şu soruları tartışabiliriz:

Birlikte olmak için aynı yerde bulunmak yeterli midir?

İnsan tek başınayken mutlu olabilir mi?

Aynı şeyi düşünmeyen insanlar birlikte bir şey üretebilir mi?

Bu soruların tek bir doğru cevabı yok. Zaten felsefi soruşturmayı değerli kılan da budur.

Yaratıcı drama ise çocukların bu düşünceleri yalnızca sözcüklerle değil; bedenleriyle, hareketleriyle ve canlandırmalarla keşfetmelerine imkân tanıyor.

Örneğin çocuklar önce tek başlarına bir yapı oluşturmayı, ardından aynı yapıyı bir grupla kurmayı deneyimleyebilirler. Sonrasında ortaya çıkan ürünlerden çok, süreçte yaşadıklarını sorgulayabiliriz:

Birlikte karar vermek kolay mıydı?

Herkes fikrine yer açılabildi mi?

Birlikte çalışırken neler değişti neler aynı kaldı?

Böylece kitap düşünmeye, sorgulamaya ve yeni deneyimlere açılan bir başlangıca dönüşüyor.

Bu nedenle benim için iyi bir çocuk kitabı, çocuklara yalnızca yeni şeyler anlatan değil, onların dünyaya yeni sorular sormasını sağlayan ve yaşamın provasını yapmalarına olanak sunan kitaptır.

Sedef Günaydın: Çocukların bir kitabı yalnızca dinlemekle ya da görsellerine bakmakla yetinmediklerini düşünüyorum. Bazen hikâyenin bir yerinde durup bir karaktere itiraz ediyorlar, bazen kendilerini onun yerine koyuyorlar, bazen de anlatılanla hiç ilgisi yokmuş gibi görünen bir sorunun peşine düşüyorlar. Aslında bütün bunlar, kitabın çocukta yaşamaya devam ettiğini gösteriyor.

Sessiz kitaplarda beni özellikle heyecanlandıran, çocukların hikâyeyi kendi sözcükleriyle anlatabilmeleri. Aynı görsele bakıp farklı şeyler söyleyebiliyor, birbirlerinin fark ettiği ayrıntıları duydukça düşüncelerini değiştirebiliyorlar.

Yaratıcı dramada ise bir sahneyi canlandırırken hikâyeye hiç düşünmediğimiz bir hareket ya da duygu ekleyebiliyorlar. Benim için değerli olan, kitabın sonunda herkesin aynı sonuca ulaşması değil. Bir çocuğun, başka bir çocuğun söylediği bir şey üzerine durup yeniden düşünmesi bile başlı başına ilginç bir an.

Gamze Demirel: Benim için birlikte üretmenin en ilginç tarafı, ortaya çıkacak şeyi başlangıçta bütünüyle bilememekti.

Bir kitap ortaya çıkarırken yalnızca kendi fikrinizi değil, başka birinin düşüncesini de duymaya, anlamaya ve ona yer açmaya ihtiyaç duyuyorsunuz. Bence ortak üretimin en değerli yanı da bu: Bir düşünce tek bir kişiye ait olmaktan çıkıp ortak bir hayale dönüşmesidir.

Birlikte kitabının anlattığı şeyle üretim biçiminin birbirine bu kadar yakın olması benim için ayrıca çok anlamlı.

Çünkü birlikte olmak, her zaman aynı şeyi düşünmek demek değil. Bazen farklı düşüncelerin birbirini değiştirmesine izin vermek demekti.

Sedef Günaydın: Üç kişinin bir araya gelip bir kitap ortaya çıkarması başlı başına heyecan verici bir deneyimdi. Birbirimizi tanıyor olmanın verdiği rahatlıkla fikirlerimizi özgürce paylaşabildik, zaman zaman birbirimizin fikrini merak ettik. En keyifli taraflarından biri de hikâyenin yavaş yavaş somutlaştığını görmekti.

Özellikle sessiz bir kitap hazırlarken en küçük görsel ayrıntının bile ne kadar önemli olabileceğini fark etmek, sürece farklı bir heyecan kattı. Bir sahnenin nasıl görüneceğini, sayfalar arasındaki geçişleri, karakterlerin duygularının nasıl yansıyacağını düşünmek, alıştığımız yazma deneyiminden oldukça farklıydı.

Bir de işin arkadaşlık tarafı var elbette. Ortaya çıkan kitabın sayfalarına baktığımda yalnızca bir hikâye değil, birlikte geçirdiğimiz zamanın ve paylaştığımız heyecanın izlerini de görüyorum. Bu da Birlikte'yi benim için özel kılıyor.

Volkan Akmeşe: Benim için çok keyifliydi. Sonraki sessiz kitap projelerinde yazar ve çizerin eşzamanlı çalışması gerektiğini birlikte öğrendik.

Bir çocuğun, kitabınızı kapattıktan sonra içinde kalmasını istediğiniz duygu nedir?

Gamze Demirel: Bir başkasına alan açmanın mümkün olduğu duygusunu hissetmeleri. Çünkü bazen birinin hayatına girmek için büyük şeyler yapmamız gerekmiyor. Küçücük bir tebessüm, bir bakış, uzatılan bir el ya da paylaşılan bir fikir yeterli olabiliyor.

Okurların kitabı kapattıktan sonra çevresine biraz daha dikkatle bakmasını isterim. Belki yanında duran ama henüz tanımadığı birini fark eder. Belki kendi oyununa başka birini davet eder. Belki de başkasının düşündüğü bir şeyin kendi düşüncesini nasıl değiştirip şekillendirebileceğini merak eder.

Bir hikâye bitebilir; ama o hikâyenin başlattığı kıvılcım devam eder. Ve belki de birlikte olmanın en güzel yanı budur.

Sedef Günaydın: Sanırım en çok merak duygusunun kalmasını isterim. Hikâye bitse de çocuğun zihninde bir şeylerin devam etmesi hoşuma gidiyor. Acaba karakterler sonra ne yaptı? Yeniden bir araya geldiler mi? Başka biri de oyunlarına katıldı mı? Belki de hikâyeyi kendi hayalinde bambaşka bir yere taşıdı.

Bir de kitabı kapattığında hemen başka bir oyunun peşine düşmesini, gördüklerinden ilham alarak kendine yeni bir dünya kurmasını isterim. Çünkü çocukların hayal gücü bizim çizdiğimiz sınırlarla pek ilgilenmiyor. Bizim son sayfada bıraktığımız bir hikâye, onların zihninde henüz başlıyor olabilir.

Belki de en güzeli, kitabı bitirdiğinde hikâyenin gerçekten bitip bitmediğinden emin olmaması.

Volkan Akmeşe: Çocukların başka sessiz kitapları da merak etmesine, kelimeler olmadan da hikâyeler anlatılabileceğini fark edip yeni bir dünya keşfetmesine vesile olmak isterim.

Bizlere değerli vaktinizi ayırdığınız için çok teşekkür ediyorum.

Rica ederiz Gül Hanım.

Sedef Günaydın ve Gamze Demirel, iki yazar arkadaş.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr
Haber metni ve görseller Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Kocaeli
Yayın: 16 Kasım 2026 15:03 · Kaynak: Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr
Kaynağı Oku ↗